Adaptacja poddasza – formalności i zakres wymaganych prac remontowych

Na rynku materiałów i usług budowlanych jest dostępnych wiele rozwiązań ułatwiających adaptację poddasza na lokal mieszkalny. Zazwyczaj konieczne jest przeprowadzenie generalnego remontu obejmującego wzmocnienie podłogi, wymianę okien, ocieplenie i wykończenie ścian oraz ewentualnie wykonanie ścian działowych, w celu wydzielenia osobnych pomieszczeń.

Za wadę poddaszy uznawano skosy, które ograniczały zagospodarowanie przestrzeni. Obecnie przestrzeń na poddaszu może być odpowiednio zagospodarowana nawet w razie braku tzw. ścian kolankowych.

Przed przystąpieniem do prac adaptacyjnych na poddaszu należy w pierwszej kolejności rozważyć szereg ważnych kwestii, takich jak zakres prac budowlanych, które należy przeprowadzić. Warto skonsultować się nie tylko z architektem, ale również z dekarzem, ponieważ w niektórych przypadkach adaptacja poddasza wymaga wymiany pokrycia dachowego. Pokrycie dachowe może okazać się nieodpowiednie pod względem akustycznym.

Przemyślenia wymaga również izolacja termiczna i akustyczna dachu oraz zadbanie o prawidłową wentylację pomieszczeń. Instalacja elektryczna istniejąca w obrębie poddasza również z reguły nie jest dostosowana do układu pomieszczeń mieszkalnych i ich funkcji.

Pozwolenie na budowę, albo zgłoszenie

Zamiana poddasza nieużytkowego na użytkowe może wymagać uzyskania pozwolenia na budowę. Dotyczy to przypadków, w których zmiana ma wpływ na wielkość i układ obciążeń w związku z modyfikacją konstrukcji budynku. Odpowiedzi na to, czy wymagane jest zgłoszenie czy pozwolenie na budowę powinien udzielić architekt. Można również skonsultować się z inspektorem nadzoru budowlanego, aby nie uchybić wymaganym formalnościom.

W pozostałych przypadkach wystarczy zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania. Do obu pism powinien zostać załączony projekt, wypis i wyrys z planu zagospodarowania przestrzennego i zaświadczenie o zgodności planowanej inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego.

Wykonanie schodów

Planując adaptację poddasza warto na wstępie przemyśleć umiejscowienie schodów. Sposób skomunikowania poddasza z niższą kondygnacją będzie wpływał na sposób użytkowania obu pięter przez ich użytkowników. W obu przypadkach korzystanie ze schodów powinno być swobodne. W przypadku mniej przestronnych pomieszczeń sprawdzą się schody spiralne.

Bardzo istotne dla możliwości przeprowadzenia adaptacji strychu jest posiadanie przez strop odpowiedniej nośności. Podkreślenia wymaga, że stropy strychów zwykle projektuje się jako przystosowane do mniejszych obciążeń niż te, które są charakterystyczne dla mieszkań. W niektórych przypadkach wzmocnienie stropu może być bardzo kosztowny. Nośność stropu i możliwości jego wzmocnienia determinują nie tylko projekt adaptacji poddasza, ale też możliwość zamiany poddasza nieużytkowego w użytkowe.

Okna na poddasze

Adaptując poddasze na cele mieszkalne zwykle trzeba wymienić okna na większe, aby doświetlić poszczególne pomieszczenia. Najczęściej stosuje się okna połaciowe, a na ścianie szczytowej okna pionowe. Regularnie osadzone okna skutecznie doświetlają wnętrze. Jeżeli nie ma technicznych przeciwwskazań można wykonać nadbudówkę w dachu, umożliwiająca montaż okien obmurowanym ścianami (tzw. lukarna). Wiąże się to jednak z wyższymi kosztami. Na rynku są dostępne także okna dachowe z systemem balkonowym – idealne do przedpokoju, salonu lub sypialni.

Ocieplanie poddasza

Wełna mineralna jest niepalna oraz posiada dobrą izolacyjność cieplną i akustyczną. Łatwo ją zastosować, ponieważ ma elastyczną strukturę, co jest istotne przy wypełnianiu przestrzeni między krokwiami.  Wełna mineralna występuje w dwóch rodzajach – jako wełna skalna i szklana. Skalna wełna jest produkowana z bazaltu, gabro, dolomitu lub wapiennego kruszywa. Natomiast wełna szklana jest wytwarzana z kwarcowego piasku i stłuczki szklanej. Zamiast wełny mineralnej można zastosować płyty z poliuretanu ułożone nakrokwiowo.

Warstwa ocieplenia może być wykonywana na styk z folią o wysokiej przepuszczalności pary wodnej tworzącą wstępne krycie dachu, niemniej nie powinna być do niej dociśnięta. Jeżeli zamiast folii wskazanej powyżej zastosowano papę lub folię o niskiej przepuszczalności pary, należy pozostawić szczelinę wentylacyjną między wełną i poszyciem. W przeciwnym razie para wodna będzie się skraplać na wewnętrznej stronie deskowania lub folii, co zmniejszy skuteczność izolacji i doprowadzi do konieczności jego wymiany.

Warstwa izolacji termicznej powinna mieć co najmniej 20 cm grubości, aby współczynnik przenikania ciepła dachu wynosił nie więcej niż 0,2 W/(mxK).

Budowanie ścian działowych

Do adaptacji poddasza są polecane lekkie, trwałe ściany działowe wykonane z płyt gipsowo – kartonowych. Charakteryzują się one dobrą izolacyjnością akustyczną, a przy tym nie powodują obciążenia stropu. Do wykonania ścianek działowych są potrzebne płyty g-k. Do wykonywania otworów na drzwi służą specjalne profile metalowe UA oraz belki wykonane z jednego lub dwóch profili CW. Wewnętrzna konstrukcja ściany powinna być wypełniona wełną mineralną, przykrytą na koniec warstwą z płyt gipsowo – kartonowych.

Połączenia między płytami i w miejscach, w których płyty zostały przebite blachowkrętami należy zaszpachlować. Miejsca łączenia wymagają również dodatkowego zbrojenia specjalną siatką. Po wyschnięciu szpachli wystarczy przetrzeć ją papierem ściernym o gradacji 200 i pokryć wybraną farbą.

Wykorzystanie skosów

Najtrudniej jest zaaranżować dachy dwuspadowe i czterospadowe, które nie posiadają ścianek kolankowych. Na tego typu poddaszach skos sięga aż do podłogi. Chcąc optymalnie zaaranżować przestrzeń pod skosami można wykonać w tych miejscach schowki, pełniące funkcję garderoby, spiżarni lub biblioteczki – w zależności od funkcji pomieszczenia. Połączenie schowków z półkami, szufladami, koszami i organizerami pozwoli maksymalnie wykorzystać dostępną przestrzeń. Skos w łazience na poddaszu można zaaranżować na kabinę prysznicową, bidet, WC lub pralkę.

Adaptacja poddasza może z pozoru wydawać się czymś prostym, takim jak generalny remont mieszkania. Jednakże nie zawsze zmiana charakteru poddasza nieużytkowego na użytkowe będzie możliwa. Poza tym, adaptacja poddasza wymaga też dopełnienia formalności i opracowania projektu architektonicznego. Warto również na wstępie przygotować kosztorys prac, aby mieć świadomość kosztów planowanego przedsięwzięcia. Jego realizację ułatwią dostępne na rynku materiały budowlane, rozwiązania dla poddaszy i kreatywność w aranżacji pomieszczeń ukierunkowana na optymalne wykorzystanie dostępnej przestrzeni.