Portal Budowlany Budnews – najświeższe informacje, prawo budowlane, porady – Buduj z Budnewsem !

 

Obciążenie śniegiem w systemie oddymiania

Obciążenie śniegiem odgrywa niezwykle ważną rolę podczas doboru dachowych okien oddymiających. Warto pamiętać, że na skutek nieuwzględnienia tego wskaźnika i nieodpowiedniego doboru stolarki oraz współpracujących z nią siłowników system nie spełni swojej funkcji. Tym samym dym i trujące gazy nie będą mogły wydostać się na zewnątrz budynku, a akcja ewakuacyjna okaże się nieskuteczna.

Aby system oddymiania działał efektywnie, a okna oddymiające otworzyły się również wtedy, kiedy ich powierzchnia pokryta jest warstwą śniegu, należy na etapie projektowania uwzględnić takie parametry jak: wymiar okna, kąt pochylenia połaci dachu, a także wskaźnik naporu śniegu. Na ich podstawie przeprowadza się indywidualne obliczenia czynnej powierzchni oddymiania oraz dobiera odpowiedni rodzaj i liczbę siłowników.

Strefy obciążenia śniegiem w Polsce

Wartości obciążenia śniegiem w Polsce określają normy: PN-80/B-02010 (Obciążenia w obliczeniach statycznych – Obciążenie śniegiem) wraz ze zmianą oraz PN-EN 1991-1-3: 2005 Eurokod 1 (Oddziaływania na konstrukcje. Część 1–3: Oddziaływania ogólne – Obciążenie śniegiem). Wyróżnia się w nich pięć stref śniegowych, na które został podzielony nasz kraj (rys. 1). Strefy te wyznaczono na podstawie pomiarów wykonanych w wybranych stacjach meteorologicznych metodą największej wiarygodności.

Strefę pierwszą, charakterystyczną dla obszarów południowo-zachodniej Polski, cechuje najniższa wartość obciążenia śniegiem, natomiast najwyższe wartości występują w piątej strefie, na górzystym obszarze południa kraju.

obciazenie sniegiem

Z doświadczeń naszej firmy wynika, że wskaźnik obciążenia śniegiem jest niestety bardzo często pomijany w projektach. Przyczyn takiego postępowania może być kilka – od braku wiedzy na ten temat, po kierowanie się czynnikami ekonomicznymi. W efekcie projektowane są okna oddymiające wyposażone w zbyt małą liczbę siłowników, które w sytuacji dużego obciążenia śniegiem skrzydła okiennego, z przyczyn oczywistych nie są w stanie podołać swojemu zadaniu. Ten sposób optymalizacji kosztów prowadzi do powstania rozwiązania niezgodnego z obowiązującymi przepisami, a tym samym nieefektywnego systemu oddymiania. W takiej formie nie ochroni on ludzkiego życia i mienia.

Zgodne z normą

Oferowane przez firmę D+H Polska okna oddymiające Euro-SHEV są przebadane zgodnie z normą PN-EN 12101-2 i na tej podstawie zostały odpowiednio sklasyfikowane. Stolarka posiada certyfikaty wydane przez VdS – notyfikowaną jednostkę certyfikującą. Dodatkowo każde okno trafiające na budowę posiada etykietę CE (niezbędną przy odbiorach strażackich), na której znajdują się m.in. informacje o powierzchni czynnej oddymiania, dacie wyprodukowania, klasyfikacji działania w niskiej temperaturze (oznaczonej symbolem T) czy klasie obciążenia śniegiem (symbol SL) (rys. 2).

normy obciążenia dachuRyc. 2. Przykład etykiety CE (źródło: D+H Polska)

Nasza firma posiada stosowne dokumenty zezwalające na produkcję okien oddymiających na profilach aluminiowych wiodących systemodawców, m.in. Aluprof, Reynaers, Sapa, Wicona, Schüco.

Zanim okna oddymiające Euro-SHEV otrzymają certyfikat, są poddawane następującym badaniom:

  • klasyfikacji obciążenia śniegiem (okna dachowe) – SL,
  • klasyfikacji niezawodności – RE,
  • klasyfikacji obciążenia wiatrem – WL,
  • klasyfikacji działania w niskiej temperaturze – T,
  • wytrzymałości na wysoką temperaturę – B,
  • wyznaczającym efektywną powierzchnię aerodynamiczną.

Euro-SHEV

Fot. 1. Test okna Euro-SHEV pod kątem obciążenia śniegiem (fot. D+H Polska)

Przykładowy schemat obliczeniowy

Dla zobrazowania różnic w obliczeniach połaciowej stolarki oddymiającej porównaliśmy obiekty z dwóch lokalizacji: Wrocław (strefa 1), Zakopane (strefa 5). Obliczeń dokonano na przykładzie okna o wymiarach: 1363 × 1563 mm.

W obiekcie wrocławskim wytyczne projektowe przewidywały obciążenie śniegiem na poziomie 700 Pa, co wymusiło zastosowanie jednego napędu typu ZA 155/1000-PLP-HS.

W obiekcie w Zakopanem natomiast normy mówiły o obciążeniu śniegiem na poziomie 2000 Pa. W tym przypadku, konieczne było więc użycie dwóch napędów typu ZA 155/1000-BSY+HS.

Zastosowanie odpowiedniej liczby napędów ma istotny wpływ na dobór elementów całej instalacji systemu oddymiania, takich jak rodzaj okablowania czy centrali sterującej.

 

Poniżej zaprezentowano dokumenty obrazujące opisane różnice.

schemat obliczeniowyschemat obliczeniowy 2

Ryc. 3. Specyfikacja dot. doboru okien Euro-SHEV w dwóch strefach obciążenia śniegiem: Wrocław i Zakopane (źródło: D+H Polska)

Zasada działania grawitacyjnego systemu oddymiania

Sprawny system oddymiania uaktywnia się dzięki zintegrowanej czujce dymu, która wysyła sygnał do centrali oddymiania, a ta z kolei uruchamia napęd elektryczny otwierający okna oddymiające w dachu budynku. Podczas pożaru przez te otwory wydostają się na zewnątrz dym i toksyczne gazy, które to najbardziej zagrażają przebywającym w budynku osobom. Dzięki temu drogi ewakuacyjne stają się drożne, co pozwala na przeprowadzenie sprawnej akcji ewakuacyjnej.

system oddymiania

Ryc. 4. Schemat obrazujący działanie systemu oddymiania (źródło: D+H Polska)

Obiekt referencyjny

Przykładem budynku, w którym wykorzystano dachowe okna oddymiające Euro-SHEV firmy D+H Polska, jest Teatr Muzyczny Capitol we Wrocławiu. W realizacji zastosowano 10 dwuczęściowych oddymiających okien dachowych Euro-SHEV, wykonanych na systemie profili aluminiowych firmy Aluprof, a konkretnie serii MB-SR50. Użyto elektrycznych siłowników zębatkowych z synchronizacją – ZA 155/1000 BSY+. Największe z okien, o wymiarach skrzydeł 2200 × 1126 mm, zamontowano w świetliku foyer od ulicy Piłsudskiego. Ze względu na duży ciężar skrzydła (waga jednego wynosi 93 kg) na każdym z okien zamontowano cztery napędy – po dwa na skrzydło. Sterowanie stolarką odbywa się za pomocą central oddymiania typu RZN.

Przykładem budynku, w którym wykorzystano dachowe okna oddymiające Euro-SHEV firmy D+H Polska, jest Teatr Muzyczny Capitol we Wrocławiu. W realizacji zastosowano 10 dwuczęściowych oddymiających okien dachowych Euro-SHEV, wykonanych na systemie profili aluminiowych firmy Aluprof, a konkretnie serii MB-SR50. Użyto elektrycznych siłowników zębatkowych z synchronizacją – ZA 155/1000 BSY+. Największe z okien, o wymiarach skrzydeł 2200 × 1126 mm, zamontowano w świetliku foyer od ulicy Piłsudskiego. Ze względu na duży ciężar skrzydła (waga jednego wynosi 93 kg) na każdym z okien zamontowano cztery napędy – po dwa na skrzydło. Sterowanie stolarką odbywa się za pomocą central oddymiania typu RZN.

świetlik

Świetliki w Teatrze Muzycznym Capitol z widocznymi dachowymi oknami oddymiającymi Euro-SHEV (fot. D+H Polska)