Eko budownictwo w Polsce wci─ů┼╝ bez wystarczaj─ůcego wsparcia rz─ůdowego

Eko budownictwo ci─ůgle potrzebuje wsparcia. Tempo rozwoju zielonego budownictwa w Polsce takie jak w Kolumbii ÔÇô najnowszy raport Dodge Data & Analytics┬╣. Wed┼éug najnowszego raportu ÔÇ×The World Green Building Trends 2016ÔÇŁ , analizuj─ůcego stan i prognozy rozwoju eko budownictwa w 69 krajach, w ci─ůgu najbli┼╝szych 2-3 lat podwoi si─Ö liczba budynk├│w ograniczaj─ůcych negatywny wp┼éyw na ┼Ťrodowisko.

Eksperci z bran┼╝y budowlanej przewiduj─ů, ┼╝e w 2018 r. ponad 60% ich projekt├│w b─Ödzie wyposa┼╝onych w zielone rozwi─ůzania. Dotyczy to zw┼éaszcza budynk├│w biurowych i publicznych, a tak┼╝e obiekt├│w ju┼╝ istniej─ůcych zmodernizowanych pod k─ůtem certyfikat├│w ekologicznych. Wed┼éug raportu, Polska powoli dojrzewa do zielonych standard├│w, ale nadal znajduje si─Ö w gronie pa┼ästw (obok Kolumbii, Brazylii i Indii), gdzie niska ┼Ťwiadomo┼Ť─ç korzy┼Ťci p┼éyn─ůcych z tego typu budownictwa oraz brak odpowiedniego wsparcia legislacyjnego hamuje bardziej dynamiczny rozw├│j rynku.

To ju┼╝ trzecia edycja mi─Ödzynarodowego badania ÔÇ×The World Green Building TrendsÔÇŁ, przeprowadzonego przez Dodge Data & Analytics, firm─Ö badaj─ůc─ů kondycj─Ö bran┼╝y budowlanej, m.in. w zakresie rozwoju zielonego budownictwa na ┼Ťwiecie. W 2015 r. przeanalizowano opinie i prognozy na 2018 r. ponad tysi─ůca ekspert├│w bran┼╝y budowlanej ÔÇô architekt├│w, in┼╝ynier├│w, wykonawc├│w, w┼éa┼Ťcicieli firm budowalnych i konsultant├│w w 69 krajach, m.in. w Polsce. Wnioski z badania s─ů optymistyczne. W ci─ůgu najbli┼╝szych 2-3 lat liczba zielonych budynk├│w na ┼Ťwiecie podwoi si─Ö. Dzi┼Ť, co 3 firma prognozuje, ┼╝e w 2018 r. ponad 60% wprowadzanych przez ni─ů projekt├│w b─Ödzie posiada┼éo eko certyfikat. Rozw├│j globalnego rynku zielonego budownictwa b─Ödzie nap─Ödzany przede wszystkim przez gospodarki wschodz─ůce m.in. w Azji, regionie MENA (Bliski Wsch├│d i Afryka P├│┼énocna), a tak┼╝e Afryce Subsaharyjskiej i Ameryce Po┼éudniowej. Kraje europejskie, Australia i Ameryka P├│┼énocna odnotuj─ů wzrosty, ale ju┼╝ nie tak gwa┼étowne.

wykres1

Najszybszy rozw├│j zielonego budownictwa b─Ödziemy obserwowa─ç w segmencie komercyjnym, m.in. budynk├│w biurowych i centr├│w handlowych (46% przysz┼éych projekt├│w). Wed┼éug prognoz szczeg├│lnie aktywny pod tym wzgl─Ödem b─Ödzie rynek w Kolumbii, Indiach i Meksyku. W najbli┼╝szych latach b─Ödzie r├│s┼é te┼╝ odsetek zielonych obiekt├│w u┼╝yteczno┼Ťci publicznej, np. szk├│┼é czy szpitali (38%; zw┼éaszcza w Arabii Saudyjskiej, Singapurze i Stanach Zjednoczonych), a tak┼╝e budynk├│w r├│┼╝nego typu ju┼╝ wybudowanych, ale modernizowanych pod k─ůtem zielonych rozwi─ůza┼ä (37%; m.in. w Brazylii, Meksyku, Singapurze, Afryce Po┼éudniowej, Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych). Zdaniem ekspert├│w Skanska, sukcesywnie ro┼Ťnie r├│wnie┼╝ odsetek osiedli mieszkaniowych i dom├│w jednorodzinnych wyposa┼╝anych w energooszcz─Ödne rozwi─ůzania.

– Dzi┼Ť globalnym liderem pod k─ůtem zielonego budownictwa s─ů Stany Zjednoczone, a w Europie ÔÇô pa┼ästwa skandynawskie. Polski rynek ma bardzo du┼╝y potencja┼é do dalszego rozwoju, zw┼éaszcza w segmencie biurowym. Od niedawna nad Wis┼é─ů pojawiaj─ů si─Ö te┼╝ pierwsze zielone projekty mieszkaniowe. Skanska jako pierwsza wprowadzi┼éa do Polski w 2009 r. certyfikat ┼Ťrodowiskowy LEED dla budynku biurowego, a 10 miesi─Öcy temu rozpocz─Ö┼éa budow─Ö Osiedla Mickiewicza – pierwszego w Polsce osiedla mieszkaniowego certyfikowanego w systemie BREEAM. Liczymy, ┼╝e to otworzy drzwi do upowszechniania zielonych standard├│w w r├│┼╝nego typu budynkach w kraju, r├│wnie┼╝ obiektach u┼╝ytku publicznego, kt├│re zamawiaj─ů podmioty publiczne – wyja┼Ťnia Adam Targowski, mened┼╝er ds. zr├│wnowa┼╝onego rozwoju w Skanska Property Poland.

Sk─ůd rosn─ůce zainteresowanie zr├│wnowa┼╝onym budownictwem? A┼╝ 40% respondent├│w badania Dodge Data & Analytics wskazuje, ┼╝e rozw├│j rynku nap─Ödzaj─ů w g┼é├│wnej mierze sami klienci ÔÇô najemcy budynk├│w biurowych, u┼╝ytkownicy budynk├│w administracji publicznej czy mieszka┼äcy osiedli, kt├│rzy s─ů coraz bardziej ┼Ťwiadomi korzy┼Ťci p┼éyn─ůcych z zielonych rozwi─ůza┼ä. Drugim wa┼╝nym bod┼║cem s─ů regulacje prawne, obliguj─ůce bran┼╝─Ö budowlan─ů do wdra┼╝ania zielonych standard├│w (35% wskaza┼ä respondent├│w). Dodatkowymi motywatorami dla przedstawicieli bran┼╝y budowlanej do upowszechniania zielonych standard├│w w budownictwie s─ů m.in. ch─Ö─ç redukcji zu┼╝ycia energii (84%) i wody (76%) czy d─ů┼╝enie do prowadzenia biznesu zgodnie z filozofi─ů zr├│wnowa┼╝onego rozwoju (68%). W┼Ťr├│d priorytet├│w wymienia si─Ö tak┼╝e mo┼╝liwo┼Ť─ç wi─Ökszego wk┼éadu biznesu do lokalnej gospodarki oraz podwy┼╝szanie integracji zespo┼é├│w i produktywno┼Ťci pracownik├│w (┼é─ůcznie 50%).

Dojrzewaj─ůcy polski rynek, ale bez wsparcia

Jak wynika z raportu Colliers International ÔÇ×Zielone budynki w Polsce 2015ÔÇŁ┬▓ , w Polsce jest ju┼╝ 249 certyfikowanych obiekt├│w biurowych w systemie BREEAM lub LEED. To 60% wi─Öcej ni┼╝ w 2014 r. Najwi─Öcej obiekt├│w z certyfikatami ekologicznymi znajdziemy dzi┼Ť w Warszawie (126), Krakowie (26) i Poznaniu (17).

– Warszawa jest wiod─ůc─ů stolic─ů w Europie ┼Ürodkowo ÔÇô Wschodniej pod wzgl─Ödem liczby metr├│w kwadratowych nowo wybudowanej przestrzeni, jaka ubiega si─Ö o certyfikat. Mo┼╝emy zatem m├│wi─ç o standardzie rynkowym, a nie tylko trendzie czy przej┼Ťciowym zjawisku. Oczywi┼Ťcie w por├│wnaniu z Europ─ů Zachodni─ů ci─ůgle jeszcze jeste┼Ťmy na pocz─ůtku swojej drogi i mamy nadal du┼╝o do nadrobienia ÔÇô wyja┼Ťnia Regina Gul, z firmy doradczej JLL.

Raport Dodge Data & Analytics wskazuje jednak, ┼╝e Polska jest jednym z kraj├│w o najni┼╝szej ┼Ťwiadomo┼Ťci spo┼éecznej na temat korzy┼Ťci p┼éyn─ůcych z zielonego budownictwa na ┼Ťwiecie. 41% respondent├│w wskaza┼éo, ┼╝e brak wiedzy i odpowiedniego wsparcia ze strony administracji centralnej czy samorz─ůd├│w lokalnych jest g┼é├│wnym hamulcem rozwoju tego rynku. Jeste┼Ťmy pod tym wzgl─Ödem na podobnym poziomie jak Kolumbia (60%), Brazylia (39%) czy Indie (48%).

wykres2

Potwierdza to raport RenoValue , kt├│ry diagnozuje stan przygotowania, zw┼éaszcza pod k─ůtem ┼Ťwiadomo┼Ťci i wiedzy o niskoenergetycznym budownictwie przedstawicieli budownictwa w 7 pa┼ästwach europejskich: Polsce, Szwecji, Wielkiej Brytanii, Holandii, Niemczech, Belgii i W┼éoszech.

– Z raportu RenoValue┬│ wynika, ┼╝e Polska jest jednym z kraj├│w o najni┼╝szym poziomie ┼Ťwiadomo┼Ťci w zakresie zr├│wnowa┼╝onego budownictwa w┼Ťr├│d ekspert├│w zwi─ůzanych z budownictwem. Zielone rozwi─ůzania s─ů nadal stosowane sporadycznie, a odpowiednie regulacje u┼éatwiaj─ůce tzw. zielone inwestycje, nie zosta┼éy wprowadzone w odpowiednim tempie. To jedna z powa┼╝niejszych barier, kt├│ra sprawia, ┼╝e dzi┼Ť Polska jest w gronie najs┼éabiej rozwini─Ötych pa┼ästw Europy pod wzgl─Ödem efektywno┼Ťci energetycznej. Widzimy jednak du┼╝y wzrost, z jednej strony ┼Ťwiadomo┼Ťci firm budowlanych i deweloper├│w, a co za tym idzie ÔÇô liczby projekt├│w realizowanych na ┼Ťwiatowym poziomie – wyja┼Ťnia Adam Targowski.

Autorzy raportu ÔÇ×The World Green Building Trends 2016ÔÇŁ wskazuj─ů, ┼╝e rozw├│j zielonego budownictwa w Polsce m├│g┼éby by─ç bardziej intensywny, gdyby bran┼╝a budowlana by┼éa wspierana przez r├│┼╝nego rodzaju zach─Öty inwestycyjne i programy zwi─Ökszaj─ůce ┼Ťwiadomo┼Ť─ç w zakresie zielonego budownictwa. Przyk┼éadem takich narz─Ödzi, kt├│re sprawdzaj─ů si─Ö na Zachodzie, mog─ů by─ç r├│┼╝nego typu zwolnienia podatkowe, kt├│re mog┼éyby r├│wnowa┼╝y─ç wy┼╝sze koszty ponoszone w pocz─ůtkowej fazie cyklu ┼╝ycia budynku w zwi─ůzku z implementacj─ů np. energooszcz─Ödnych rozwi─ůza┼ä. Innymi instrumentami wykorzystywanymi m.in. w Ameryce P├│┼énocnej s─ů priorytetowa ┼Ťcie┼╝ka uzyskiwania decyzji administracyjnych, np. pozwolenia na budow─Ö dla zielonych obiekt├│w, bezp┼éatne doradztwo dotycz─ůce nowych zielonych technologii czy specjalne fundusze dla w┼éa┼Ťcicieli dom├│w, decyduj─ůcych si─Ö na ich modernizacj─Ö i wyposa┼╝enie w energooszcz─Ödne rozwi─ůzania.

W Polsce jednym z niewielu podobnych narz─Ödzi jest uruchomiony w 2014 r. program dop┼éat dla energooszcz─Ödnego budownictwa mieszkaniowego ÔÇô budynk├│w wielorodzinnych i dom├│w jednorodzinnych. Ministerstwo ┼Ürodowiska przeznaczy┼éo na ten cel 300 mln z┼é. Program nie cieszy┼é si─Ö du┼╝ym zainteresowaniem Polak├│w ze wzgl─Ödu na do┼Ť─ç skomplikowane procedury uzyskiwania dofinansowania i niski poziom wiedzy na temat eko budownictwa. Dlatego Narodowy Fundusz Ochrony ┼Ürodowiska i Gospodarki Wodnej wprowadzi┼é u┼éatwienia proceduralne w osi─ůgni─Öciu standard├│w energetycznych. Od 1 stycznia nie trzeba dostarcza─ç ju┼╝ m.in. projektu budowlanego oraz ┼Ťwiadectwa charakterystyki energetycznej w dokumentacji. Zdaniem ekspert├│w, to krok w dobr─ů stron─Ö, ale na pewno niewystarczaj─ůcy je┼Ťli chodzi o popularyzacj─Ö zielonego budownictwa w Polsce.

Zdaniem przedstawicieli bran┼╝y budowlanej, to ostatni dzwonek, aby w Polsce zintensyfikowa─ç dzia┼éania maj─ůce na celu edukacj─Ö bran┼╝y i konsument├│w w zakresie wdra┼╝ania i korzystania z zielonych rozwi─ůza┼ä. Zgodnie z dyrektyw─ů 2010/31/EU, ju┼╝ za 4 lata wszystkie budynki, a za 2 lata budynki u┼╝yteczno┼Ťci publicznej powinny by─ç niemal samowystarczalne pod wzgl─Ödem energetycznym. O ile zielone budynki s─ů ju┼╝ pewnym standardem w segmencie biurowym, to nadal wiele do zrobienia jest w obszarze budownictwa mieszkaniowego czy obiekt├│w u┼╝yteczno┼Ťci publicznej.

– Zu┼╝ycie energii w Polsce powinno zosta─ç stopniowo redukowane. Znamy wymagania do 2021 r. Wed┼éug wytycznych unijnych i ministerialnych, zmiany powinny zosta─ç wprowadzone najszybciej w segmencie budynk├│w u┼╝yteczno┼Ťci publicznej. Jak wynika z raportu Go4Energy4 ÔÇ×Perspektywy rozwoju budownictwa energooszcz─Ödnego w PolsceÔÇŁ , przedstawiciele bran┼╝y budowlanej uwa┼╝aj─ů, ┼╝e zmiany dotycz─ůce efektywno┼Ťci energetycznej budynk├│w s─ů krokiem w dobr─ů stron─Ö i mog─ů otworzy─ç nowe perspektywy dla rozwoju zielonego budownictwa w Polsce. Niemniej a┼╝ 85% badanych ┼║le ocenia dzia┼éania rz─ůdu w zakresie przygotowania gospodarki do zmiany. Wi─Ökszo┼Ť─ç respondent├│w wskazuje r├│wnie┼╝ na nisk─ů dost─Öpno┼Ť─ç narz─Ödzi dofinansowania i brak efektywnego systemu zach─Öt jako najwa┼╝niejsze hamulce rozwoju segmentu zielonego budownictwa w kraju ÔÇô wyja┼Ťnia Tomasz Augustyniak, CEO Go4Energy, Prezes Og├│lnokrajowego Stowarzyszenia Wspierania Budownictwa Zr├│wnowa┼╝onego (OSWBZ).

Zdaniem Reginy Gul z firmy doradczej JLL, do barier blokuj─ůcych rozw├│j komercyjnego budownictwa energooszcz─Ödnego w Polsce nale┼╝y tak┼╝e brak rynkowych danych dotycz─ůcych zu┼╝ycia medi├│w w komercyjnych budynkach energooszcz─Ödnych oraz w budynkach certyfikowanych w systemie LEED lub BREEAM, brak odpowiednich regulacji prawnych wspieraj─ůcych rozw├│j komercyjnego budownictwa energooszcz─Ödnego, czy ma┼éo wiarygodny system ┼Ťwiadectw energetycznych funkcjonuj─ůcych na polskim rynku. W┼Ťr├│d hamulc├│w polskiego rynku zielonego budownictwa wymienia si─Ö dodatkowe nak┼éady na zielone rozwi─ůzania, kt├│re nale┼╝y ponie┼Ť─ç na pierwszym etapie projektu. Tymczasem wed┼éug bada┼ä World Business Council for Sustainable Development, osoby zapytane o szacunkowe koszty zielonych rozwi─ůza┼ä w budownictwie ┼Ťrednio zawy┼╝a┼éy je o 17%.

Rzeczywiste dodatkowe nak┼éady poniesione na zielone rozwi─ůzania w przeanalizowanych oko┼éo 150 zielonych budynkach nie przekracza┼éy 2%. Zdaniem Adama Targowskiego, je┼Ťli we┼║miemy pod uwag─Ö oszcz─Ödno┼Ťci, jakie mog─ů wygenerowa─ç w d┼éu┼╝szej perspektywie zielone budynki, okazuje si─Ö, ┼╝e jest to po prostu op┼éacalne i dla dewelopera, kt├│ry oferuje budynek efektywny energetycznie, i dla przysz┼éego u┼╝ytkownika budynku, kt├│ry mo┼╝e mie─ç ni┼╝sze rachunki za energi─Ö. Przyk┼éadowo, wed┼éug szacunk├│w Skanska na Osiedlu Mickiewicza w Warszawie, gdzie zosta┼éy zastosowane m.in. energooszcz─Ödne o┼Ťwietlenie i czujniki ruchu, ┼Ťwiat┼éa zmierzchowe, optymalne parametry termoizolacyjne czy efektywny system wentylacji gara┼╝u koszty za eksploatacj─Ö cz─Ö┼Ťci wsp├│lnych mog─ů by─ç ni┼╝sze nawet o 10%.

┬╣ Raport Dodge Data & Analytics ÔÇťThe World Green Building Trends 2016ÔÇŁzosta┼é przygotowany w oparciu o kwestionariusz na pr├│bie 1026 profesjonalist├│w z bran┼╝y budowlanej z 69 kraj├│w. W┼Ťr├│d respondent├│w znale┼║li si─Ö architekci, in┼╝ynierzy, wykonawcy, w┼éa┼Ťciciele firm budowlanych. To ju┼╝ 3 edycja badania (2008; 2012).

┬▓ Raport Colliers International, ÔÇ×Zielone budynki w Polsce 2015ÔÇŁ, Warszawa 2015

┬│ RenoValue to 2-letni projekt prowadzony w ramach unijnego programu ÔÇ×Inteligentna Energia ÔÇô EuropaÔÇŁ przez konsorcjum firm, organizacji pozarz─ůdowych i instytucji. Raport RenoValue powsta┼é na podstawie analiz, prowadzonych w 7 wybranych pa┼ästwach Europy pod k─ůtem efektywno┼Ťci energetycznej budownictwa i rozwi─ůza┼ä zr├│wnowa┼╝onego rozwoju. Badania, prowadzone w ramach unijnego programu ÔÇ×Inteligentna Energia ÔÇô EuropaÔÇŁ od 2014 r. i koordynowane przez konsorcjum firm, instytucji naukowych oraz organizacji pozarz─ůdowych (m.in. Skanska, CBRE, Krajow─ů Agencj─Ö Poszanowania Energii, Uczelni─Ö w Karlsruhe KIT), wskaza┼éy kraje, kt├│re s─ů dobrze przygotowane do wej┼Ťcia w ┼╝ycie unijnej dyrektywy dotycz─ůcej charakterystyki efektywno┼Ťci energetycznej w obszarze budownictwa, zw┼éaszcza obiekt├│w biurowych, u┼╝yteczno┼Ťci publicznej i osiedli mieszkaniowych.

4 Raport Go4Energy, ÔÇ×Perspektywy rozwoju budownictwa energooszcz─Ödnego w PolsceÔÇŁ, 2014r.