Aby zachęcić nowych mieszkańców, niektóre miasta wprowadziły nietypową ofertę – bezpłatne zakwaterowanie nawet do czterech tygodni. Ma to być forma „próbnego zamieszkania”, które pozwoli ocenić, czy warto osiedlić się tam na stałe.
Program „Mieszkania na próbę” w Guben
Choć Niemcy należą do najbogatszych państw Europy, wschodnie landy coraz mocniej zmagają się z problemem wyludnienia. Aby temu przeciwdziałać, Guben – miasto w Brandenburgii przy granicy z Polską – kilka miesięcy temu uruchomiło program „Probewohnen”. Umożliwia on zainteresowanym bezpłatny pobyt do czterech tygodni w lokalnych mieszkaniach.
Z programu skorzystała m.in. 38-letnia Anika Franze, która przeprowadziła się tu z Berlina. Jak podkreśla, życie w Guben oznacza ciszę, brak korków i łatwy dostęp do dużych, niedrogich mieszkań. Sama wynajmuje dwupoziomowe mieszkanie o powierzchni 100 m² za cenę niższą niż koszt pokoju w stolicy.
Skutki demograficzne zjednoczenia
Problemy wschodnich Niemiec to efekt procesów rozpoczętych po 1990 roku. Podczas gdy zachodnia część kraju zyskiwała nowych mieszkańców i dynamicznie się rozwijała, wschodnie regiony doświadczały masowej emigracji młodych ludzi. Do dziś skutkuje to starzeniem się społeczeństwa oraz spadkiem liczby ludności.
Przykład Guben jest wymowny – liczba mieszkańców spadła z 29 tys. w 1995 r. do 16,6 tys. obecnie, a prognozy przewidują dalszy ubytek.
Wschód i zachód – dwa różne rynki nieruchomości
Podczas gdy w Monachium, Frankfurcie czy Hamburgu ceny mieszkań i czynsze rosną od lat, wiele miast we wschodnich landach zmaga się ze stagnacją lub spadkami cen. Puste mieszkania czekają tam na lokatorów, a władze starają się przyciągnąć nowych mieszkańców poprzez programy takie jak w Guben, Frankfurcie nad Odrą czy Eisenhüttenstadt.
Wyzwania społeczne i gospodarcze
Eksperci, m.in. z Fundacji Bertelsmanna, podkreślają, że dla utrzymania gospodarki Niemcy będą potrzebowały imigracji, także spoza UE. Jednocześnie badania wskazują na rosnące poczucie dyskryminacji wśród cudzoziemców, a wschodnie landy borykają się z problemem wizerunku związanego z wysokim poparciem dla partii AfD.
Mimo to program w Guben przyciąga coraz więcej osób z Niemiec i z zagranicy. Miasto oferuje nie tylko mieszkania, ale też pomoc w integracji – spotkania z mieszkańcami, staże w lokalnych firmach oraz dostęp do około 300 wolnych miejsc pracy.
Ogólnoniemieckie trendy cenowe
Według danych Federalnego Urzędu Statystycznego w pierwszym kwartale 2025 roku ceny budowy wzrosły o ponad 3 proc., a czynsze w skali kraju o 4,6 proc., osiągając medianę 10,31 euro za m². W największych metropoliach czynsze są znacznie wyższe – w Monachium sięgają 22,40 euro, a w Berlinie 17,70 euro.
Również ceny mieszkań własnościowych powoli rosną. W skali kraju średnia to 3700 euro za m², a w Monachium – ponad 9000 euro. W miastach kategorii B, takich jak Lipsk czy Drezno, rosną zarówno czynsze, jak i ceny zakupu, co czyni je coraz atrakcyjniejszymi dla inwestorów.
Perspektywy na przyszłość
Niski poziom nowych inwestycji budowlanych i utrzymujący się popyt wskazują, że zarówno czynsze, jak i ceny mieszkań w Niemczech nadal będą rosły – szczególnie w dużych miastach. Tymczasem wschodnie landy pozostają interesującą alternatywą dla osób szukających przestrzeni, niższych cen i spokojniejszego stylu życia.