Termomodernizacja rozwi膮偶e problem smogu?

termomodernizacja

O nowym programie rz膮du opowiada Konrad Witczak, ekspert ROCKWOOL Polska. Rz膮d zapowiedzia艂 przeznaczenie 180 milion贸w z艂otych na pilota偶owy program termomodernizacji dom贸w jednorodzinnych, kt贸ry na razie obejmie pojedyncze gminy w Ma艂opolsce i na 艢l膮sku. O tym, dlaczego wymiana kot艂贸w nie odnios艂a po偶膮danego skutku i jakie korzy艣ci daje termomodernizacja, opowiada Konrad Witczak, ekspert ds. Zr贸wnowa偶onego Rozwoju w ROCKWOOL Polska.

Smog w Polsce to powa偶ny problem, kt贸ry mia艂 by膰 cz臋艣ciowo za偶egnany wymian膮 kot艂贸w dofinansowywan膮 przez polski rz膮d. Dlaczego rz膮d proponuje teraz nowy program zwi膮zany z termomodernizacj膮, a wi臋c ociepleniem budynk贸w? Czy wymiana kot艂贸w nie odnios艂a po偶膮danego skutku?

Konrad Witczak, ekspert ds. Zr贸wnowa偶onego Rozwoju w ROCKWOOL Polska: Termomodernizacja budynk贸w nie jest pomys艂em nowym. W Polsce, dzi臋ki tzw. Ustawie Termomodernizacyjnej z 1998 roku, czyli od 20 lat, termomodernizacja bardzo dobrze sprawdza艂a si臋 w sektorze budownictwa wielorodzinnego i dla budynk贸w u偶yteczno艣ci publicznej. 艢wiadcz膮 o tym dane prezentowane m.in. przez Bank Gospodarstwa Krajowego czy G艂贸wny Urz膮d Statystyczny. Wed艂ug GUS, oko艂o 50% budynk贸w wielorodzinnych zosta艂o poddanych termomodernizacji. Pomimo tego, 偶e ustawa termomodernizacyjno-remontowa obejmowa艂a r贸wnie偶 budynki jednorodzinne, w praktyce niestety okaza艂o si臋, 偶e w艂a艣ciciele budynk贸w jednorodzinnych nie korzystali z wsparcia finansowego na termomodernizacj臋 swoich dom贸w. Z艂o偶ono艣膰 procedury uzyskania wsparcia, w por贸wnaniu do jego wysoko艣ci, nie zach臋ca艂a do si臋gni臋cia po t臋 form臋 pomocy na termomodernizacj臋 dom贸w. Prawdopodobnie to w艂a艣nie mniejsze koszty i wzgl臋dnie prostsze procedury zwi膮zane z wymian膮 kot艂贸w, w por贸wnaniu z termomodernizacj膮 dom贸w, przyczyni艂y si臋 do tego, 偶e pierwszy etap dzia艂a艅 antysmogowych zwi膮zany by艂 g艂贸wnie z wymian膮 starych kot艂贸w na nowe.

Po wymianie kot艂a nagle wzros艂y koszty za ogrzewanie鈥

KW: Tak, bo dodatkowym warunkiem, wynikaj膮cym z technologii dzia艂ania nowych urz膮dze艅 grzewczych, jest r贸wnie偶 zastosowanie wysokiej jako艣ci drogich paliw. Po pewnym czasie zorientowano si臋 (najpierw w艂a艣ciciele nowych kot艂贸w, p贸藕niej samorz膮dy), 偶e sama wymiana kot艂a to rozwi膮zanie kr贸tkotrwa艂e. Na etapie przeprowadzenia inwestycji by艂o to ta艅sze ni偶 termomodernizacja budynku, ale zaraz po samej wymianie kot艂贸w okaza艂o si臋, 偶e w艂a艣cicielom wzros艂y koszty ogrzewania, za co rekompensat臋 musia艂y wyp艂aca膰 samorz膮dy. Dostrze偶ono wi臋c, obok smogu, inny bardzo wa偶ny problem spo艂eczny 鈥 jest nim ub贸stwo energetyczne, polegaj膮ce na tym, 偶e mieszka艅c贸w nie sta膰 na zaspokojenie potrzeb zwi膮zanych z ogrzewaniem domu. Wymiana starych kot艂贸w na nowe i konieczno艣膰 stosowania w nich drogich paliw, pog艂臋bia zjawisko ub贸stwa energetycznego.

Mamy wi臋c dwa powa偶ne problemy 鈥 smog i ub贸stwo energetyczne. Czy termomodernizacja je rozwi膮偶e?

KW: Zdecydowanie. To powa偶ne problemy o charakterze spo艂ecznym i s膮 z sob膮 艣ci艣le powi膮zane. Musz膮 by膰 rozpatrywane 艂膮cznie. Nie da si臋 podejmowa膰 dzia艂a艅 na rzecz zmniejszenia smogu bez uwzgl臋dniania wp艂ywu tych dzia艂a艅 na koszty ogrzewania budynk贸w. G艂贸wn膮 przyczyn膮 smogu w Polsce jest indywidualne ogrzewanie gospodarstw domowych. W艂a艣ciciele dom贸w, uciekaj膮c w pewien spos贸b przed ub贸stwem energetycznym, czyli przed ponoszeniem wysokich koszt贸w ogrzewania, wybieraj膮 tanie rodzaje paliw, cho膰 cz臋sto to, czym mo偶na pali膰 w starych piecach, nie powinno by膰 okre艣lane jako paliwo. Niestety spalanie tych tanich rodzaj贸w paliw powoduje znaczne emisje bardzo niebezpiecznych dla zdrowia ludzi substancji, kt贸re tworz膮 smog. Dotykamy tu powa偶nego problemu, jakim s膮 skutki oddzia艂ywania smogu na zdrowie ludzi, kt贸rzy przecie偶 cz臋sto nie maj膮 wp艂ywu na to, co spala si臋 w okolicy.

Termomodernizacja budynk贸w sk艂ada si臋 z kilku etap贸w. Pierwszym z nich jest ocieplenie domu 鈥 zawsze nale偶y zacz膮膰 w艂a艣nie od izolacji, a dopiero potem dostosowywa膰 nowe technologie grzewcze. Dobrze ocieplony budynek zapobiega stratom ciep艂a, a to przek艂ada si臋 na mniejsze moce grzewcze kot艂贸w czy innych tego typu rozwi膮za艅. Zdecydowane wsparcie termomodernizacji budynk贸w jednorodzinnych jest wr臋cz obowi膮zkiem rz膮du.

termomodernizacja

Skutecznie przeprowadzona termomodernizacja budynk贸w jednorodzinnych b臋dzie narz臋dziem, kt贸re rozwi膮偶e te dwa wa偶ne problemy spo艂eczne: ograniczy smog i zapobiegnie wzrostom koszt贸w ogrzewania, nawet przy przej艣ciu na dro偶sze, ma艂o emisyjne rodzaje paliw, jak np. wysokiej jako艣ci w臋giel kamienny, gaz ziemny lub ciep艂o sieciowe.
Rz膮d chce przeznaczy膰 180 mln na pilota偶owy program termomodernizacyjny. W mediach pojawi艂y si臋 g艂osy, 偶e ludzie nie b臋d膮 zainteresowani termomodernizacj膮, je艣li trzeba b臋dzie zaci膮gn膮膰 kredyt, by m贸c skorzysta膰 z programu. Eksperci wskazuj膮 na takie mo偶liwo艣ci, jak ulga podatkowa PIT czy cz臋艣ciowy zwrot podatku VAT za materia艂y budowlane. Czy s膮 jakie艣 inne rozwi膮zania, kt贸re przekonaj膮 w艂a艣cicieli dom贸w do termomodernizacji i skorzystania z programu?

KW: Powodzenie programu termomodernizacji budynk贸w jednorodzinnych, a wi臋c programu maj膮cego za zadanie ograniczenie smogu, zale偶a艂o b臋dzie od skuteczno艣ci jego wdro偶enia. Im prostsze regu艂y przyznania dofinansowania i wymagaj膮ce mniej zaanga偶owania od strony inwestora indywidulanego, tym lepiej. Wszystko zale偶e膰 b臋dzie od szczeg贸艂贸w program贸w wsparcia. W艂a艣ciciele budynk贸w jednorodzinnych mog膮 mie膰 bardzo r贸偶ne preferencje, wynikaj膮ce np. z ich mo偶liwo艣ci finansowych, mobilno艣ci przy szukaniu banku z ofert膮 na termomodernizacj臋, ekipy remontowej, doradztwa zwi膮zanego z uzyskaniem dofinansowania i przeprowadzenia termomodernizacji w taki spos贸b, aby da艂a ona zamierzony cel. Z drugiej strony nale偶y pami臋ta膰, 偶e aby przeprowadzona termomodernizacja przynios艂a oczekiwany skutek, czyli ograniczy艂a zapotrzebowanie na ogrzewanie, nale偶y wprowadzi膰 jakie艣 elementy zwi膮zane z weryfikacj膮 zastosowanych rozwi膮za艅 termomodernizacyjnych, a p贸藕niej przeprowadzonych samych prac termomodernizacyjnych.

Termomodernizacja to pierwszy krok w energooszcz臋dnym budownictwie i bardzo dobry spos贸b na ograniczenie emisji zanieczyszcze艅. To tak偶e du偶e oszcz臋dno艣ci na kosztach ogrzewania. Jakie s膮 jeszcze jej korzy艣ci dla indywidualnego inwestora? A jakie dla kraju?

KW: Opr贸cz zmniejszania zapotrzebowania na energi臋 do ogrzewania, zalety termomodernizacji budynk贸w to przede wszystkim ograniczenie niskiej emisji, czyli g艂贸wnej przyczyny smogu w Polsce. Oznacza to znaczn膮 popraw臋 warunk贸w zdrowotnych ca艂ego spo艂ecze艅stwa, a przede wszystkim os贸b najbardziej nara偶onych na zanieczyszczenie powietrza, czyli dzieci i kobiet w ci膮偶y. To tak偶e du偶e oszcz臋dno艣ci 鈥 szacuje si臋, 偶e dzi臋ki termomodernizacji w naszym bud偶ecie zosta艂oby a偶 20 miliard贸w z艂otych! Dla kraju to oszcz臋dno艣ci strategicznych no艣nik贸w energii, a wi臋c wzrost bezpiecze艅stwa energetycznego. Dzi臋ki poprawie efektywno艣ci energetycznej budynk贸w, op艂acalne stanie si臋 doprowadzenie do nich innych rodzaj贸w 藕r贸de艂 ogrzewania (np. gaz ziemny, ciep艂o sieciowe) lub zwi臋kszenie potencja艂u wykorzystania odnawialnych 藕r贸de艂 energii, co r贸wnie偶 poprawi bezpiecze艅stwo energetyczne kraju. Termomodernizacja ma tak偶e wp艂yw na popraw臋 architektury i estetyki budynk贸w w gminach. Dla inwestora indywidulanego to wi臋cej got贸wki w portfelu, bo oszcz臋dno艣ci na kosztach ogrzewania mog艂yby si臋 zmniejszy膰 w skali roku nawet o kilka tysi臋cy z艂otych. Skorzystanie z programu mo偶e by膰 te偶 okazj膮 do przeprowadzenia dodatkowych prac remontowych budynku, jak np. naprawa pokrycia dachu, adaptacja poddasza, odnowienie elewacji budynku. Wszystko to poprawia komfort u偶ytkowania pomieszcze艅 鈥 przy zastosowaniu odpowiednich materia艂贸w budowlanych wzrasta izolacyjno艣膰 akustyczna przegr贸d i bezpiecze艅stwo po偶arowe.

Program rz膮du jest pilota偶owy, a z ekspertyz wynika, 偶e to kropla w morzu potrzeb. Jak mo偶emy przeciwdzia艂a膰 smogowi w spos贸b d艂ugofalowy?

Program to pilota偶, a kwota w stosunku do potrzeb niewielka. Zapewne faza pilota偶owa s艂u偶y膰 b臋dzie nie tylko sprawdzeniu skuteczno艣ci samej termomodernizacji budynk贸w w ograniczaniu smogu w niewielkiej skali (w programie wezm膮 udzia艂 pojedyncze gminy), ale r贸wnie偶 przetestowaniu czynno艣ci organizacyjnych zwi膮zanych z dystrybucj膮 wsparcia finansowego w艣r贸d w艂a艣cicieli budynk贸w. Na szcz臋艣cie dostrze偶ono ogromny potencja艂 w poprawie efektywno艣ci energetycznej budynk贸w jednorodzinnych przez ich termomodernizacj臋. Nale偶y mie膰 nadziej臋, 偶e po fazie pilota偶owej nast膮pi rozpocz臋cie w艂a艣ciwego, wieloletniego programu termomodernizacji dom贸w w skali kraju, z programami wsparcia dostosowanymi do mo偶liwo艣ci w艂a艣cicieli budynk贸w jednorodzinnych.