Spos贸b na betonoz臋

Betonoza w ostatnich latach sta艂a si臋 negatywnym symbolem rewitalizacji polskich miast i miasteczek. 殴r贸de艂 zjawiska nale偶y jednak dopatrywa膰 si臋, nie tyle w materiale a sposobie jego wykorzystania. Zasadnicz膮 rol臋 odgrywa za艣 planowanie przestrzenne. Obecnie beton najcz臋艣ciej wykorzystywany jest jako materia艂 do konstrukcji budowlanych czy jako nawierzchnia plac贸w i dr贸g. Warto podkre艣li膰, 偶e zastosowanie innowacyjnych rozwi膮za艅, pozwala ograniczy膰 艣lad w臋glowy budynk贸w, za艣 nowatorskie materia艂y, umo偶liwiaj膮 mi臋dzy innymi odp艂yw wody z powierzchni i poch艂anianie emisji.

Od rewitalizacji do 鈥瀘dbetonowania polskich miast鈥

W ci膮gu ostatnich trzydziestu lat wraz z intensywnym rozwojem gospodarczym w polskich miastach dynamicznie rozwija艂a si臋 infrastruktura i jednocze艣nie przybywa艂o powierzchni zabudowanej. Popularna sta艂a si臋 鈥瀝ewitalizacja鈥 g艂贸wnych skwer贸w miejskich, kt贸ra cz臋sto sz艂a w parze z brakiem planowania przestrzennego, ograniczaniem ilo艣膰 zieleni oraz tworzeniem na du偶膮 skal臋 powierzchni nieprzepuszczalnych. Tymczasem uszczelnianie powierzchni wraz z niedoborem zieleni prowadzi do powstania lub zwi臋kszenia skali negatywnych zjawisk, takich jak miejskie wyspy ciep艂a, fale upa艂贸w oraz powodzie b艂yskawiczne czy lokalne podtopienia. Du偶a g臋sto艣膰 infrastruktury bez zieleni w miastach wp艂ywa r贸wnie偶 na spadek jako艣ci powietrza ze wzgl臋du na unosz膮ce si臋 py艂y i gazy, kt贸re w innych przypadkach mog艂yby zosta膰 w cz臋艣ci poch艂oni臋te przez ro艣liny. W maju Ministerstwo 艢rodowiska i Klimatu zapowiedzia艂o program odbetonowania i zazielenienia miast oraz zwi臋kszenia retencji. Trwaj膮 r贸wnie偶 prace nad nowelizacj膮 ustawy o planowaniu przestrzennym. Projekt zak艂ada 艣ci艣lejsz膮 wsp贸艂prac臋 z inwestorami i spo艂eczno艣ciami.

Przyjazna infrastruktura, innowacyjne rozwi膮zania

Szacuje si臋, 偶e do 2050 roku 70 proc. ludzi b臋dzie mieszka膰 w聽miastach. Tymczasem wi臋kszo艣膰 infrastruktury potrzebnej dla przysz艂ych mieszka艅c贸w nie zosta艂o jeszcze wybudowanej 鈥 ok. 60 proc. Dlatego te偶 nowe budynki b臋d膮 musia艂y powstawa膰, ale wa偶ne b臋dzie zapewnienie, aby nowa zabudowa by艂a przyjazna mieszka艅com i 艣rodowisku. Beton, ze wzgl臋du na swoje w艂a艣ciwo艣ci, ci膮gle stanowi jeden z kluczowych materia艂贸w. Jako materia艂 jest trwa艂y oraz niepalny, nie przewodzi ciep艂a i nie odkszta艂ca si臋 pod wp艂ywem temperatury. Ponadto beton o odpowiednich parametrach poch艂ania 20 proc. z emisji. W 100 proc. nadaje si臋 do recyklingu i ponownego wykorzystania jako np. kruszywo. Wykorzystanie betonu w budownictwie jest rozwi膮zaniem efektywnym zar贸wno kosztowo jak i 艣rodowiskowo. Problem pojawia si臋, je艣li w nadmiarze zajmuje przestrze艅 biologicznie czynn膮. Nie jest jednak konieczne dokonywanie wyboru mi臋dzy ro艣linno艣ci膮 a funkcjonaln膮 zabudow膮 betonow膮. Rozwi膮zaniem jest dba艂o艣膰 o zielon膮 przestrze艅 w po艂膮czeniu z funkcjonalno艣ci膮 projektowanych rozwi膮za艅 budowlanych.

Celem powinno by膰 planowanie przestrzeni tak, by zwi臋ksza膰 poziom retencji w miastach i ilo艣膰 teren贸w zielonych. Popularno艣膰 zdoby艂a koncepcja 鈥瀖iasta g膮bki鈥, kt贸re poch艂ania du偶e ilo艣ci wody, ale te偶 pozwala na jej retencj臋, oczyszczenie czy p贸藕niejsze wykorzystywanie. Dost臋pne obecnie technologie i produkty pozwalaj膮 chroni膰 zasoby wodne, dlatego warto ogranicza膰 stosowanie nieprzepuszczalnego betonu i asfaltu na rzecz nowoczesnych rozwi膮za艅, kt贸re tak偶e b臋d膮 wspiera膰 oczyszczanie powietrza i efektywno艣膰 energetyczn膮.
Innymi przyk艂adami materia艂贸w betonowych, kt贸re mog膮 zosta膰 zastosowane w otoczeniu miejskim z po偶ytkiem dla 艣rodowiska i mieszka艅c贸w, to beton o w艂a艣ciwo艣ciach fotokatalitycznych, kt贸ry poch艂ania z powietrza spaliny samochodowe, albo beton projektowany dla druku 3D, kt贸ry umo偶liwi szybsze i bardziej ekologiczne stawianie budynk贸w.

Beton, kt贸ry przepuszcza wod臋

Naukowcy i producenci beton贸w opracowali nawierzchnie przepuszczalne, tworz膮c materia艂y budowlane w oparciu o recykling odpad贸w. Przyk艂adem jest wodoprzepuszczalny beton Hydromedia. W jego przypadku spoiwem dla kruszywa jest g臋sta pasta, z niewielkim wype艂nieniem zapraw膮.

Xavier Guesnu, Prezes Zarz膮du Lafarge w Polsce: Bran偶a materia艂贸w budowlanych nale偶y do najbardziej innowacyjnych sektor贸w gospodarki. Ju偶 w tej chwili dysponujemy rozwi膮zaniami takimi jak beton Hydromedia, pozwalaj膮cymi na zapobieganie problemom zwi膮zanym z retencj膮, w tym utrudnieniom w odprowadzaniu wody, bez rezygnacji z tanich i wytrzyma艂ych materia艂贸w. Co wa偶ne, wykorzystanie nowoczesnych rozwi膮za艅 materia艂owych pozwala na popraw臋 odprowadzenia wody do kanalizacji b膮d藕 bezpo艣rednio do gruntu. Trzeba jednak zastosowa膰 odpowiednie materia艂y budowlane, kt贸re pozwalaj膮 na ochron臋 wody w przestrzeni miejskiej.

Norblin – trudny proces rewitalizacji i wyzwania z odprowadzaniem wody

Rewitalizacja Fabryki Norblina wi膮za艂a si臋 z szeregiem wyzwa艅 budowlanych. Jednym z nich by艂o w艂a艣nie odprowadzenie wody z powierzchni. Lafarge pom贸g艂 si臋 z nim upora膰 w spos贸b definitywny, a jednocze艣nie proekologiczny dzi臋ki podbudowie do odwodnie艅 bazuj膮cej na specjalnym betonie Hydromedia.

Dzi臋ki wodoprzepuszczalno艣ci, Hydromedia pozwala tworzy膰 niezb臋dn膮 infrastruktur臋 przy jednoczesnym zachowaniu zasady zr贸wnowa偶onego rozwoju i dzia艂aniu proekologicznym. Pozwalaj膮c na szybkie odprowadzenie wody deszczowej do gruntu lub systemu kanalizacji, zapewnione jest dostarczanie jej ro艣linom, co ma szczeg贸lne znaczenie zw艂aszcza w obszarach g臋sto zabudowanych. Tym samym Hydromedia pozwala na umiej臋tne po艂膮czenie betonu z potrzeb膮 tworzenia zielonej tkanki miejskiej.

Przysz艂o艣膰 betonozy

鈥濨etonoza鈥 jako swojego rodzaju figura retoryczna obejmuje szereg zjawisk przenikaj膮cych si臋 na obszarach miejskich.聽Dla przeciwdzia艂ania zjawisku betonozy kluczowe jest m. in. odpowiednie planowanie przestrzeni miejskich, a tak偶e korzystanie z innowacyjnych produkt贸w stanowi膮cych odpowied藕 na problemy pojawiaj膮ce si臋 zurbanizowanych 艣rodowisku. Chocia偶 trwaj膮 prace nad nowelizacj膮 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, bez wzgl臋du na ostateczny kszta艂t przepis贸w, jest pewne, 偶e uporz膮dkowanie przestrzeni b臋dzie nadal zale偶e膰 w du偶ej mierze od samorz膮d贸w a to wymaga uchwalenia odpowiednich akt贸w prawa miejscowego.

Istotne jest r贸wnie偶, 偶e miasta mog膮 wykorzystywa膰 w swoich strategiach mi臋dzy innymi wska藕niki przyrodniczo 鈥 klimatyczne, kt贸re pozwol膮 okre艣li膰 poziom zieleni wzgl臋dem powierzchni nieprzepuszczalnych, bior贸偶norodno艣膰 na terenie miasta czy udzia艂 w danej lokalizacji miejskich wysp ciep艂a. Taki przewodnik proponuje m.in. Ministerstwo 艢rodowiska wraz z NFO艢. Niezb臋dne s膮 jeszcze odpowiednie zach臋ty do korzystania z istniej膮cych rozwi膮za艅, jak np. uwzgl臋dnianie w przetargach na zagospodarowanie teren贸w miejskich u偶ycia nowoczesnych materia艂贸w.