Trwa nab├│r zg┼éosze┼ä do przedsi─Öwzi─Öcia ÔÇ×Technologie domowej retencjiÔÇŁ

Technologie domowej retencji

Jeszcze do 21 czerwca br. Narodowe Centrum Bada┼ä i Rozwoju przyjmuje zg┼éoszenia do udzia┼éu w przedsi─Öwzi─Öciu ÔÇ×Technologie domowej retencjiÔÇŁ, finansowanym z Funduszy Europejskich w ramach Programu Inteligentny Rozw├│j.

Zr├│wnowa┼╝ony system gospodarowania wod─ů to powa┼╝ne wyzwanie rozwojowe, w obliczu kt├│rego stoi Polska. Skutki podejmowanych b─ůd┼║ zaniechanych obecnie dzia┼éa┼ä odczuj─ů przysz┼ée pokolenia. Jeste┼Ťmy dzi┼Ť krajem z grupy najubo┼╝szych w zasoby wodne w ca┼éej Europie, a przy tym n─Ökanym suszami. Eksperci bij─ů na alarm: Polsce grozi stepowienie. ┼╗eby odwr├│ci─ç ten trend, potrzebna jest m.in. retencja wody na miejscu, tam gdzie ona spad┼éa w postaci deszczu. Narodowe Centrum Bada┼ä i Rozwoju chce zainspirowa─ç polskich przedsi─Öbiorc├│w do tworzenia innowacyjnych technologii i system├│w do magazynowania oraz wykorzystywania wody deszczowej w domach, budynkach mieszkalnych czy szko┼éach. S┼éu┼╝y temu nowe przedsi─Öwzi─Öcie ÔÇ×Technologie domowej retencjiÔÇŁ. W jego wyniku powstan─ů innowacyjne wieloobiegowe systemy retencjonowania, magazynowania i oczyszczania wody deszczowej, wody szarej oraz wody czarnej.

Na jednego mieszka┼äca naszego kraju przypada trzy, a nawet cztery razy mniej wody ni┼╝ na przeci─Ötnego Europejczyka. Ni┼╝sze wska┼║niki maj─ů tylko Czechy, Dania, Cypr i Malta. Podczas suszy zasobno┼Ť─ç ta spada o kolejne 50%. Zasoby wody pitnej zmniejszaj─ů si─Ö na ca┼éym ┼Ťwiecie. Jedn─ů z odpowiedzi na ten proces jest jej retencja na ma┼é─ů oraz du┼╝─ů skal─Ö.

Wed┼éug danych PGW Wody Polskie z marca 2020 roku, aktualnie w Polsce odzyskujemy zaledwie 6,5% wody opadowej, a potrzebujemy zwi─Ökszy─ç t─Ö ilo┼Ť─ç przynajmniej dwukrotnie. Obecnie g┼é├│wnym sposobem jej odzyskiwania jest tworzenie specjalnych zbiornik├│w retencyjnych, w kt├│rych zabezpieczane s─ů miliony litr├│w sze┼Ťciennych wody. Przyk┼éadowo w Hiszpanii funkcjonuje ich 1 900, a retencja si─Öga 45%. W naszym kraju zbiornik├│w gromadz─ůcych powy┼╝ej 1 mln m┬│ (1 hm┬│) wody jest oko┼éo 100. Alternatywne rozwi─ůzanie to tworzenie rozproszonego systemu sk┼éadaj─ůcego si─Ö z milion├│w mniejszych zbiornik├│w zainstalowanych na posesjach dom├│w jednorodzinnych oraz budynk├│w u┼╝yteczno┼Ťci publicznej.

Boom na mikroretencj─Ö

W ostatnich latach na ca┼éym ┼Ťwiecie ro┼Ťnie popularno┼Ť─ç technologii domowej retencji, czyli gromadzenia np. deszcz├│wki na w┼éasny u┼╝ytek. Narodowe Centrum Bada┼ä i Rozwoju, rozpoczynaj─ůc przedsi─Öwzi─Öcie ÔÇ×Technologie domowej retencjiÔÇŁ, postawi┼éo sobie za cel opracowanie nowoczesnej instalacji, kt├│ra dzi─Öki zastosowaniu technologii informatycznych b─Ödzie aktywnie zarz─ůdza─ç procesem gromadzenia i wykorzystywania wody opadowej w oparciu o dane dotycz─ůce charakterystyki jej zu┼╝ycia oraz prognozy pogody. Termin naboru w post─Öpowaniu publicznym up┼éywa 21 czerwca br. o godz. 12.00.

ÔÇô Systemy, kt├│re opracowujemy, b─Öd─ů po┼é─ůczone z prognoz─ů pogody, a zarz─ůdzanie odzyskiwan─ů wod─ů b─Ödzie inteligentne i autonomiczne. Urz─ůdzenie b─Ödzie nas informowa─ç, czy u┼╝ytkownik mo┼╝e np. umy─ç auto lub podla─ç ogr├│dek. W projekcie stawiamy na prostot─Ö. Chcemy da─ç ludziom technologi─Ö, kt├│ra poinformuje ich, ile wody jest w zbiorniku, ile mo┼╝na jej zu┼╝y─ç, ┼╝eby zosta┼éo tyle, aby m├│c si─Ö umy─ç oraz zrobi─ç pranie. Takie kompleksowe wieloobiegowe systemy jeszcze nie istniej─ů, chcemy je opracowa─ç i zosta─ç pionierami tej technologii ÔÇô m├│wi Wojciech Kamieniecki, dyrektor Narodowego Centrum Bada┼ä i Rozwoju.

Gromadzenie deszcz├│wki

Obni┼╝aj─ůce si─Ö zasoby w├│d gruntowych oraz g┼é─Öbinowych stanowi─ů coraz wi─Öksze wyzwanie, kt├│re nieuchronnie zbli┼╝a nas do stanu suszy hydrologicznej. Zjawisko wyst─Öpuje, gdy rezerwy wody dost─Öpne we wszelkich naturalnych zbiornikach wodnych spadn─ů poni┼╝ej lokalnie przyj─Ötego progu. Ten ostatni etap rozwoju suszy przejawia si─Ö wyra┼║nym obni┼╝eniem poziomu w├│d podziemnych w stosunku do ┼Ťredniego stanu i wysychaniem studni. Wed┼éug prognoz sytuacja ta b─Ödzie si─Ö jeszcze pogarsza─ç, co b─Ödzie skutkowa─ç okresowymi deficytami wody pitnej.

Dlatego w najbli┼╝szych latach konieczne staje si─Ö wypracowanie rozwi─ůza┼ä w zakresie mikroretencji, szczeg├│lnie w przypadku gospodarstw domowych oraz wsp├│lnot mieszkaniowych. Opr├│cz zach─Öt w postaci np. dotacji czy rozwi─ůza┼ä podatkowych, uzasadnione jest opracowanie inteligentnych system├│w do gospodarowania wodami opadowymi, wykazuj─ůcych realne korzy┼Ťci w por├│wnaniu ze stosowanymi obecnie instalacjami biernymi. Warto podkre┼Ťli─ç, ┼╝e gromadzona deszcz├│wka jest doskona┼éym ┼║r├│d┼éem darmowej wody dla wszystkich domowych potrzeb, takich jak mycie, pranie, zmywanie itp. Mo┼╝e te┼╝ p├│┼║niej s┼éu┼╝y─ç do podlewania ogrodu. Jej rozs─ůczanie w ogrodzie zasila systemy korzenne pobliskich drzew, kt├│re z kolei przeciwdzia┼éaj─ů tworzeniu si─Ö ÔÇ×wysp ciep┼éaÔÇŁ. Dodatkowa korzy┼Ť─ç to oszcz─Ödno┼Ťci w bud┼╝ecie domowym w zakresie koszt├│w wody i odprowadzania ┼Ťciek├│w.

Opr├│cz ochrony przed susz─ů i deficytem wody musimy zabezpiecza─ç si─Ö przed powodziami. Post─Öpuj─ůce utwardzanie powierzchni miast i przedmie┼Ť─ç powoduje odp┼éyw a┼╝ 60-75% wody deszczowej do kanalizacji miejskiej. To z kolei, z uwagi na nasilaj─ůce si─Ö zmiany klimatu i zwi─ůzane z nimi ekstrema pogodowe, powoduje przeci─ů┼╝enie sieci kanalizacyjnej i nag┼ée powodzie w miastach. Rozwi─ůzanie dla tej sytuacji stanowi rozproszone gromadzenie wody deszczowej w systemach, magazynowanie jej na okres bezdeszczowy, a w przypadku przepe┼énienia zbiornika ÔÇô kierowanie jej do skrzynek rozs─ůczaj─ůcych. To nowe, holistyczne podej┼Ťcie jest bliskie NCBR, poniewa┼╝ pozwala na zr├│wnowa┼╝ony rozw├│j miast i tworzy komfortowe warunki do ┼╝ycia dla ich mieszka┼äc├│w.

Trzystopniowy obieg wody

W przedsi─Öwzi─Öciu Narodowego Centrum Bada┼ä i Rozwoju, kt├│rego og┼éoszenie zosta┼éo poprzedzone kilkumiesi─Öcznym dialogiem technicznym, przedmiotem prac badawczo-rozwojowych jest opracowanie nowych technologii s┼éu┼╝─ůcych do magazynowania i zagospodarowywania wody deszczowej oraz szarej (odprowadzanej po myciu naczy┼ä, k─ůpieli czy praniu) w gospodarstwach domowych oraz budynkach u┼╝yteczno┼Ťci publicznej. System ma by─ç w pe┼éni bezobs┼éugowy oraz atrakcyjny dla u┼╝ytkownika, tak aby swoim designem i interfejsem zach─Öca┼é do racjonalnego wykorzystywania wody.

Eksperci NCBR podczas wyboru najlepszych ofert b─Öd─ů ocenia─ç m.in. mo┼╝liwo┼Ťci technologii w obszarze: metod retencji, filtracji, uzdatniania, jako┼Ťci otrzymanej wody, konstrukcji zbiornik├│w, rozwi─ůza┼ä materia┼éowych oraz trwa┼éo┼Ťci urz─ůdzenia. Ogromnie wa┼╝nym aspektem systemu ma by─ç zastosowanie wielokrotnego wykorzystania wody deszczowej do r├│┼╝nych cel├│w.

Opracowana technologia ma pozwala─ç na trzystopniowy obieg odzyskiwanej wody (deszczowej/szarej/czarnej): najpierw wykorzystywana b─Ödzie do mycia i potencjalnie do picia, w kolejnym obiegu do sp┼éukiwania toalety i finalnie do podlewania np. trawnika. Na stworzenie tak zaawansowanego urz─ůdzenia podmioty b─Öd─ů mia┼éy 2,5 roku, a bud┼╝et przygotowany przez NCBR na ten cel opiewa na 4,6 mln z┼é. Ca┼ée przedsi─Öwzi─Öcie realizowane jest w trybie zam├│wie┼ä przedkomercyjnych, dostosowanym do zamawiania rozwi─ůza┼ä niedost─Öpnych obecnie na rynku.

Domowa retencja, Green Deal i wdzi─Öczno┼Ť─ç przysz┼éych pokole┼ä

Dzi─Öki projektowi ÔÇ×Technologie domowej retencjiÔÇŁ, realizowanemu ze wsparciem Funduszy Europejskich (POIR), powstanie system, kt├│ry u┼éatwi zagospodarowanie wody opadowej, co przyczyni si─Ö do lepszej ochrony ekosystem├│w wodnych oraz zmniejszenia zu┼╝ycia w├│d gruntowych. Dzia┼éania te wpisuj─ů si─Ö w unijn─ů strategi─Ö ÔÇ×Europejskiego Zielonego ┼üaduÔÇŁ. Komisja Europejska okre┼Ťli┼éa w niej 10 priorytet├│w, zak┼éadaj─ůcych dokonanie przegl─ůdu ka┼╝dego istniej─ůcego prawa pod k─ůtem jego wp┼éywu na klimat, a tak┼╝e wprowadzenie nowych przepis├│w dotycz─ůcych gospodarki o obiegu zamkni─Ötym, renowacji budynk├│w, r├│┼╝norodno┼Ťci biologicznej, rolnictwa i innowacji.

Mo┼╝na by pomy┼Ťle─ç, ┼╝e w kontek┼Ťcie zmierzania do neutralno┼Ťci klimatycznej woda by┼éaby doskona┼éym ┼║r├│d┼éem ÔÇ×zielonej energiiÔÇŁ. Jednak eksperci zwracaj─ů uwag─Ö, ┼╝e wielkie tamy i zbiorniki retencyjne to w warunkach polskich niepewny kierunek. Nawet je┼Ťli zebraliby┼Ťmy ca┼é─ů wod─Ö, jaka spada z deszczu, w jednej tamie, nie uzyskamy odpowiedniej mocy. Dzieje si─Ö tak m.in. dlatego, ┼╝e nasz kraj jest nizinny, a moc elektrowni wodnych ro┼Ťnie wprost proporcjonalnie do wysoko┼Ťci pi─Ötrzenia. Znaczenie projektu NCBR dla walki z susz─ů polega na wp┼éywie technologii, kt├│re maj─ů zosta─ç opracowane, na ochron─Ö w├│d g┼é─Öbinowych, a tak┼╝e na przeciwdzia┼éanie powstawaniu b┼éyskawicznych powodzi na drogach w miastach. Wszystko zale┼╝y oczywi┼Ťcie od tego, w jakiej skali uda si─Ö te systemy rozpowszechni─ç.

Przedsi─Öwzi─Öcie ÔÇ×Technologie domowej retencjiÔÇŁjest tylko jednym z dziewi─Öciu nowych przedsi─Öwzi─Ö─ç zainicjowanych przez NCBR, kt├│re maj─ů na celu stworzenie nowych technologii dla polskiej gospodarki oraz przysz┼éych pokole┼ä. W ramach projekt├│w opracowane zostan─ů r├│wnie┼╝ m.in. ciep┼éownia przysz┼éo┼Ťci, elektrociep┼éownia w lokalnym systemie energetycznym, nowoczesne oczyszczalnie ┼Ťciek├│w, biogazownie, budynki efektywne procesowo i energetycznie, systemy wentylacji dla szk├│┼é i dom├│w, magazynowanie energii elektrycznej czy magazyny ciep┼éa i ch┼éodu. Wszystkie przedsi─Öwzi─Öcia zosta┼éy wybrane pod k─ůtem ich potencja┼éu do masowego wdro┼╝enia i mo┼╝liwo┼Ťci stania si─Ö polsk─ů specjalno┼Ťci─ů.

Szczeg├│┼éowe informacje oraz dokumentacja przedsi─Öwzi─Öcia ÔÇ×Technologie domowej retencjiÔÇŁ znajduj─ů si─Ö na stronie internetowej Narodowego Centrum Bada┼ä i Rozwoju.

Projekt realizowany jest w ramach projektu pozakonkursowego pn. Podniesienie poziomu innowacyjno┼Ťci gospodarki poprzez realizacj─Ö przedsi─Öwzi─Ö─ç badawczych w trybie innowacyjnych zam├│wie┼ä publicznych w celu wsparcia realizacji strategii Europejskiego Zielonego ┼üadu (w ramach poddzia┼éania 4.1.3 Innowacyjne metody zarz─ůdzania badaniami Programu Operacyjnego Inteligentny Rozw├│j).Projekt finansowany jest ze ┼Ťrodk├│w Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

Narodowe Centrum Bada┼ä i Rozwoju (NCBR) jest agencj─ů rz─ůdow─ů od ponad dekady ┼é─ůcz─ůc─ů ┼Ťwiat nauki i biznesu. Tworzy odpowiednie warunki do prowadzenia prac badawczo-rozwojowych. Poprzez wsp├│┼éfinansowanie proces├│w B+R wspiera rodzimych przedsi─Öbiorc├│w, istotnie zmniejszaj─ůc ich ryzyko biznesowe towarzysz─ůce wdra┼╝aniu prze┼éomowych projekt├│w badawczych. Misj─ů NCBR jest realizacja zada┼ä s┼éu┼╝─ůcych spo┼éecznemu i gospodarczemu rozwojowi Polski oraz rozwi─ůzywanie konkretnych cywilizacyjnych problem├│w jej mieszka┼äc├│w. NCBR pe┼éni funkcj─Ö Instytucji Po┼Ťrednicz─ůcej w programach operacyjnych: Inteligentny Rozw├│j oraz Wiedza Edukacja Rozw├│j. Realizuje szereg program├│w krajowych i mi─Ödzynarodowych, a tak┼╝e projekty zwi─ůzane z bezpiecze┼ästwem i obronno┼Ťci─ů pa┼ästwa. Z rocznym bud┼╝etem na prace B+R rz─Ödu miliarda euro NCBR jest obecnie najwi─Ökszym w kraju i regionie o┼Ťrodkiem wspierania rozwoju nauki i gospodarki.

Artykuł sponsorowany