Na czym opieraj─ů si─Ö projekty dom├│w ekologicznych?

Je┼Ťli my┼Ťlisz o budowie w┼éasnego domu, prawdopodobnie pomy┼Ťla┼ée┼Ť o jego zielonych konotacjach. Na przyk┼éad je┼Ťli wygra┼ée┼Ť spore pieni─ůdze w Ice Casino, to mo┼╝esz jak najbardziej rozwa┼╝a─ç budow─Ö domu nie tylko luksusowego, ale tak┼╝e i ekologicznego. Ambicja posiadania ÔÇ×ekodomuÔÇŁ staje si─Ö coraz bardziej popularna, ale czym w┼éa┼Ťciwie jest taki dom? Budowa domu ekologicznego nigdy nie by┼éa ┼éatwiejsza ÔÇö to, co kiedy┼Ť by┼éo nisz─ů w sektorze budownictwa mieszkaniowego, teraz sta┼éo si─Ö podstaw─ů dla wielu nowych budynk├│w, zw┼éaszcza dla os├│b buduj─ůcych w┼éasny dom.

Ze wszystkich u┼╝ytych termin├│w ÔÇ×ekoÔÇŁ jest najbardziej og├│lnym. Nie odnosi si─Ö do konkretnego stylu budowy lub zaw─Ö┼╝onego zainteresowania innego ni┼╝ projekt, kt├│ry ┼éagodzi jego wp┼éyw na ┼Ťrodowisko. Jednak wiele termin├│w sta┼éo si─Ö wymiennych w miar─Ö rozwoju bran┼╝y zielonych dom├│w, od ÔÇ×zr├│wnowa┼╝onegoÔÇŁ do ÔÇ×odnawialnegoÔÇŁ, ÔÇ×efektywnego energetycznieÔÇŁ lub ÔÇ×niskoemisyjnegoÔÇŁ.

Ekologiczny dom mo┼╝e odnosi─ç si─Ö do procesu budowlanego, kt├│ry ma nisk─ů emisje lub do samodzielnej konstrukcji, kt├│ra zu┼╝ywa minimaln─ů ilo┼Ť─ç energii do dzia┼éania, gdy zostanie ostatecznie zamieszkana. Mo┼╝e odnosi─ç si─Ö do materia┼é├│w, kt├│re s─ů zr├│wnowa┼╝one lub kt├│rych negatywny wp┼éyw na otaczaj─ůce ┼Ťrodowisko jest z┼éagodzony.

Oczywi┼Ťcie najlepsze ekodomy oferuj─ů to wszystko, a nawet wi─Öcej, ka┼╝dy ruch w kierunku stworzenia ekobudynku jest dobrym posuni─Öciem. Nie ma dobrego i z┼éego podej┼Ťcia, tylko dobre lub lepsze. Tw├│j bud┼╝et mo┼╝e dyktowa─ç, ┼╝e wystarczy zamontowa─ç panel s┼éoneczny na dachu, ale to mo┼╝e sprawi─ç, ┼╝e dom b─Ödzie bardziej ekologiczny ni┼╝ ten obok.

Je┼Ťli jeste┼Ť w┼éa┼Ťnie w pocz─ůtkowej fazie projektu, najlepsz─ů rzecz─ů, jak─ů mo┼╝esz teraz zrobi─ç, jest zrozumienie ca┼éego ┼╝argonu, kt├│ry b─Ödzie rzucany na Ciebie w ci─ůgu najbli┼╝szych kilku miesi─Öcy. Pomo┼╝e Ci podj─ů─ç w┼éa┼Ťciwe decyzje i zada─ç najw┼éa┼Ťciwsze pytania podczas procesu projektowania. Jeste┼Ťmy tutaj, aby pom├│c!

Czym jest ekodom?

Ekologiczny dom to okre┼Ťlenie chwytliwe i mo┼╝na powiedzie─ç, ┼╝e w rzeczywisto┼Ťci bardziej przypomina spektrum, w kt├│rym na najni┼╝szym poziomie po prostu wykracza poza norm─Ö ÔÇ×przyjazny dla ┼ŤrodowiskaÔÇŁ lub ÔÇ×zielonyÔÇŁ.

Projekt ekodomu to nie tylko zu┼╝ycie lub wytwarzanie energii mo┼╝e r├│wnie┼╝ obejmowa─ç zwi─ůzek z naturalnym otoczeniem, zdrowie i dobre samopoczucie mieszka┼äc├│w lub wp┼éyw na lokaln─ů okolic─Ö.

Zanim zaczniesz budowa─ç sw├│j ekologiczny dom, zastan├│w si─Ö, co jest dla Ciebie wa┼╝ne i dlaczego masz ambicj─Ö by─ç ┼Ťwiadomym ekologii. Pomo┼╝e Ci to wybra─ç z szerokiej gamy opcji dost─Öpnych pod parasolem ekoprojektowania. Mo┼╝esz zdecydowa─ç si─Ö na pod─ů┼╝anie wydeptan─ů, ustandaryzowan─ů tras─ů, np. standardem Passivehaus (patrz poni┼╝ej) lub mo┼╝esz wybra─ç inne techniki. Zatem najwa┼╝niejszym pytaniem, jakie nale┼╝y sobie zada─ç, jestÔÇŽ

Dlaczego chcesz zbudowa─ç ekodom?

Wp┼éyw na ┼Ťrodowisko jest naprawd─Ö podstaw─ů ekoprojektowania i wi─Ökszo┼Ť─ç budowniczych ekologicznych dom├│w podziela t─Ö ambicj─Ö. Istniej─ů r├│┼╝ne strategie zmniejszania ┼Ťladu w─Öglowego w domu, kt├│re mo┼╝na lu┼║no podzieli─ç na trzy obozy:

  • Fabric First;
  • Odnawialne ┼║r├│d┼éa energii i dodatki;
  • Energia uciele┼Ťniona i cykl ┼╝ycia budynku.

Metoda Fabric First polega na podejmowaniu wczesnych, rozs─ůdnych decyzji projektowych, tak aby dom by┼é z natury skuteczny w utrzymywaniu ciep┼éa (lub ch┼éodu) i zmniejszeniu zale┼╝no┼Ťci od gazu i elektryczno┼Ťci. Je┼Ťli budujesz dom od zera, masz luksus tego podej┼Ťcia, kt├│re mo┼╝e by─ç bardzo efektywne zar├│wno pod wzgl─Ödem ekologicznym, jak i kosztowym w por├│wnaniu z odnawialnymi ┼║r├│d┼éami energii i dodatkami wymienionymi poni┼╝ej.

Niekt├│re popularne techniki to:

  • Okna z podw├│jnymi lub potr├│jnymi szybami.
  • Dobry poziom szczelno┼Ťci.
  • Staranne rozwa┼╝enie orientacji budynku i ilo┼Ťci przeszkle┼ä w stosunku do s┼éo┼äca, aby zapewni─ç optymaln─ů temperatur─Ö i poziom ┼Ťwiat┼éa.
  • Masa termiczna materia┼é├│w budowlanych do poch┼éaniania i magazynowania ciep┼éa oraz powolnego jego uwalniania.

Odnawialne źródła energii i dodatki

Strategie te nie s─ů nieod┼é─ůcznie zwi─ůzane z konstrukcj─ů i projektem budynku, ale zmniejszaj─ů zale┼╝no┼Ť─ç od zewn─Ötrznych ┼║r├│de┼é energii i wody:

  • Ogrzewanie z odnawialnych ┼║r├│de┼é np. solar, biomasa lub pompy ciep┼éa.
  • Energia elektryczna z PV (panele fotowoltaiczne) lub turbin wiatrowych.
  • Zbieranie wody deszczowej.
  • Zbieranie szarej wody (┼Ťciek├│w).
  • Kompostuj─ůca toaleta.
  • O┼Ťwietlenie ledowe.

Energia uciele┼Ťniona i cykl ┼╝ycia budynku

Energia uciele┼Ťniona to ca┼éa energia zu┼╝yta przy tworzeniu domu. Obejmuje to energi─Ö zu┼╝yt─ů w procesach budowlanych, prawo do energii zu┼╝ytej na produkcj─Ö i dostaw─Ö materia┼é├│w. Podej┼Ťcie cyklu ┼╝ycia idzie jeszcze dalej, bior─ůc pod uwag─Ö r├│wnie┼╝ eksploatacj─Ö i utylizacj─Ö rzeczy. Materia┼éy powinny idealnie by─ç:

  • Naturalne;
  • Pozyskiwane lokalnie;
  • Z recyklingu;
  • Wielokrotnego u┼╝ytku.

Ewentualnie mo┼╝esz zdecydowa─ç si─Ö na w┼é─ůczenie materia┼é├│w, kt├│re maj─ů wysok─ů energi─Ö uciele┼Ťnion─ů, ale w rzeczywisto┼Ťci mog─ů w pewnym stopniu poprawi─ç ekologiczne w┼éa┼Ťciwo┼Ťci swojego domu. Na przyk┼éad beton jest materia┼éem wytworzonym przez cz┼éowieka o wysokiej energii uciele┼Ťnionej, ale ma dobre w┼éa┼Ťciwo┼Ťci cieplno-masowe, dzi─Öki czemu ┼Ťwietnie poch┼éania i przechowuje ciep┼éo; zmniejszenie zale┼╝no┼Ťci od system├│w grzewczych.

Je┼Ťli to jest twoja g┼é├│wna motywacja, zastosowanie wielu z powy┼╝szych strategii w twojej konstrukcji zapewni, ┼╝e twoje rachunki b─Öd─ů niskie. O ile nie adaptujesz istniej─ůcego budynku, zazwyczaj bardziej op┼éacalne jest zastosowanie najpierw tkaniny, poniewa┼╝ mo┼╝e to znacznie obni┼╝y─ç rachunki bez konieczno┼Ťci p┼éacenia wysokich pocz─ůtkowych koszt├│w odnawialnych ┼║r├│de┼é energii, takich jak panele s┼éoneczne i pompy ciep┼éa.

Dom pasywny lub ÔÇ×PassivhausÔÇŁ

Passivhaus lub ÔÇ×Dom pasywnyÔÇŁ to standard wydajno┼Ťci opracowany w Niemczech w latach 90., kt├│ry jest znacznie wy┼╝szy ni┼╝ nasze polskie przepisy budowlane. Wykorzystuje zasad─Ö ÔÇ×Fabric FirstÔÇŁ, zgodnie z kt├│r─ů g┼é├│wn─ů ambicj─ů jest zbudowanie domu, kt├│ry jest z natury bardzo wydajny w utrzymywaniu ciep┼éa (i/lub ch┼éodu w zale┼╝no┼Ťci od klimatu) bez potrzeby stosowania konwencjonalnych system├│w ogrzewania/ch┼éodzenia. To ┼Ťwietne podej┼Ťcie, je┼Ťli Twoim g┼é├│wnym zmartwieniem jest utrzymanie niskich koszt├│w eksploatacji domu. G┼é├│wne strategie obejmuj─ů wysok─ů wydajno┼Ť─ç ciepln─ů (np. doskona┼éy poziom izolacji) i wyj─ůtkow─ů szczelno┼Ť─ç z wentylacj─ů mechaniczn─ů.

Zast─ůpienie ekologii

Zielone dachy i zielone ┼Ťciany to popularne uzupe┼énienie ekodomu. Estetycznie mo┼╝e pom├│c domowi wtopi─ç si─Ö w jego naturalne ┼Ťrodowisko, ale tak┼╝e pomaga zast─ůpi─ç dzik─ů przyrod─Ö i ekologi─Ö, kt├│re dom m├│g┼é zak┼é├│ci─ç podczas budowy.