Wykusz ÔÇô czy to tylko urozmaicenie bry┼éy budynku?

Wyb├│r projektu domu jednorodzinnego zabiera inwestorom z regu┼éy bardzo du┼╝o czasu. Trzeba zastanowi─ç si─Ö nie tylko nad typem bry┼éy budynku, materia┼éami budowlanymi, elementami wyko┼äczenia, rozk┼éadem pomieszcze┼ä, ale i wieloma innymi detalami, kt├│re sprawi─ů, ┼╝e zbudujemy dom marze┼ä. Bardzo cz─Östo ogl─ůdaj─ůc projekty mamy niestety wra┼╝enie, ┼╝e wszystkie s─ů do siebie podobne. Zazwyczaj s─ů oparte na bazie prostok─ůta lub kwadratu i wygl─ůdaj─ů jakby by┼éy zbudowane z klock├│w. Dlatego du┼╝e zainteresowanie wzbudzaj─ů projekty, odbiegaj─ůce od standardowych. Do takich nale┼╝─ů projekty dom├│w z wykuszem, prze┼éamuj─ůce prostot─Ö linii budynku, a jednocze┼Ťnie pozwalaj─ůce zyska─ç dodatkow─ů powierzchni─Ö mieszkaln─ů.

Wykusz? A co to takiego?

Definiuj─ůc okre┼Ťlenie ÔÇ×wykuszÔÇŁ, musimy odwo┼éa─ç si─Ö do architektury Bliskiego Wschodu, w kt├│rej jest niezwykle popularny. W kulturze arabskiej mia┼é przede wszystkim funkcj─Ö obronn─ů. Ze wzgl─Ödu na budow─Ö, pozwala┼é na obserwowanie ewentualnych zagro┼╝e┼ä lub zbli┼╝aj─ůcego si─Ö nieprzyjaciela. Cz─Östo s┼éu┼╝y┼é te┼╝ jako strzelnica. Obecnie takiej roli ju┼╝ nie pe┼éni. Ten element konstrukcyjny jest niczym innym jak wystaj─ůcym elementem bry┼éy budynku, nadwieszonym powy┼╝ej parteru, na wysoko┼Ťci jednej lub kilku kondygnacji. Nie nale┼╝y go myli─ç z ryzalitem, si─Ögaj─ůcym od fundament├│w, a┼╝ po dach. Wykusz mo┼╝e by─ç wi─Öksz─ů konstrukcj─ů z oknami albo niewielk─ů wn─Ök─ů, dodaj─ůc─ů eleganckiego i nieoczekiwanego charakteru naszemu domowi. Zanim jednak zdecydujemy si─Ö na tak─ů konstrukcj─Ö, warto zna─ç koszty oraz zalety i wady rozwi─ůzania.

Zalety posiadania wykuszu w domu

Wykusz urozmaica estetyk─Ö domu. Zamiast prostej, standardowej konstrukcji uzyskujemy bry┼é─Ö domu o niebanalnym charakterze. Oczywi┼Ťcie wykusz musi by─ç sp├│jny z ca┼éym projektem domu, z wybranym stylem architektonicznym. Nie mo┼╝na do prostej bry┼éy doda─ç wykusz o bardzo ozdobnej konstrukcji. To po prostu nie b─Ödzie pasowa┼éo i zamiast pere┼éki uzyskamy krzykliwy element wywo┼éuj─ůcy u┼Ťmiech politowania. Wykusz pozwala na do┼Ťwietlenie pomieszcze┼ä ┼Ťwiat┼éem naturalnym. P┼éaszczyzna elewacji, wysuni─Öta poza zasadnicz─ů bry┼é─Ö budynku, uzupe┼éniona oknami, zajmuj─ůcymi przynajmniej ┬ż wysoko┼Ťci ┼Ťcian, zyskuje na charakterze, jest elegancka i zarazem praktyczna, ze wzgl─Ödu na mniejsze zu┼╝ycie ┼Ťwiat┼éa sztucznego. To doskona┼ée pomieszczenie na cho─çby przechowywanie ro┼Ťlin wymagaj─ůcych du┼╝ej ilo┼Ťci ┼Ťwiat┼éa s┼éonecznego. Mo┼╝e pe┼éni─ç te┼╝ rol─Ö k─ůcika wypoczynkowego lub jadalnego. Doskonale nadaje si─Ö te┼╝ do zabaw z dzie─çmi. Ze wzgl─Ödu na po┼éo┼╝enie jest ┼Ťwietnym punktem widokowym, zw┼éaszcza, je┼Ťli dom znajduje si─Ö blisko lasu, jeziora lub po prostu mamy widok na pi─Öknie urz─ůdzony ogr├│d. Wykusz powi─Öksza r├│wnie┼╝ przestrze┼ä u┼╝ytkow─ů, oczywi┼Ťcie zale┼╝nie od wielko┼Ťci. Zawsze jednak to b─Ödzie dodatkowe miejsce w domu.

Wykusz ÔÇô czy ma jakie┼Ť wady?

W tym wypadku wady to przede wszystkim wy┼╝sze koszty inwestycji. Potrzeba wi─Öcej materia┼é├│w budowlanych, izolacyjnych, wyko┼äczeniowych. Du┼╝ym wydatkiem mog─ů by─ç okna, kt├│re s─ů zazwyczaj niestandardowe. Do budowy wykusza potrzebna jest te┼╝ do┼Ťwiadczona ekipa budowlana, by nie pope┼éni─ç b┼é─Öd├│w wykonawczych, maj─ůcych wp┼éyw na bezpiecze┼ästwo inwestycji. Warto prawid┼éowo ociepli─ç wykusz, bo straty ciep┼éa mog─ů by─ç du┼╝e, zw┼éaszcza ze wzgl─Ödu na du┼╝e okna, kt├│re powinny odpowiednie parametry izolacyjne. Z drugiej strony, latem, pomieszczenie mo┼╝e by─ç przegrzane. Trzeba wi─Öc zainwestowa─ç w rolety lub ┼╝aluzje. Dom z wykuszem nie sprawdzi si─Ö na niewielkiej, w─ůskiej dzia┼éce. Je┼Ťli zdecydujemy si─Ö na projekt, z takim detalem architektonicznym, to powinien on by─ç ÔÇ×wpisanyÔÇŁ dobrze w otoczenie. W innym przypadku b─Ödzie prezentowa┼é si─Ö nieco karykaturalnie.

Wykusz w polskim domu

Wykusz zacz─ů┼é zyskiwa─ç na popularno┼Ťci w latach dziewi─Ö─çdziesi─ůtych ubieg┼éego wieku. Nie jest to nadal trend powszechny. Zainteresowani wykuszem s─ů inwestorzy, kt├│rym zale┼╝y na zwi─Ökszeniu atrakcyjno┼Ťci budynku. Wykusz wyst─Öpuje w nast─Öpuj─ůcych kszta┼étach: kwadratu, p├│┼ékola, prostok─ůta, wielok─ůta. I ten ostatni jest najbardziej popularny w polskich domach. Ma od trzech do pi─Öciu ┼Ťcian i efektownie urozmaica ┼Ťcian─Ö domu. Przeszklenie nie musi si─Ö znajdowa─ç na wszystkich ┼Ťcianach. Okna mo┼╝na umie┼Ťci─ç od frontu, lub symetrycznie ÔÇô po bokach. Zwr├│─çmy uwag─Ö na to, ┼╝e okna s─ů bardzo wa┼╝ne. Pierwsza opcja to portfenetry, czyli okna wyd┼éu┼╝one na ca┼é─ů wysoko┼Ť─ç ┼Ťciany. Druga, to okna, kt├│rych dolna kraw─Öd┼║ znajduje si─Ö oko┼éo 40 cm nad pod┼éog─ů. Do takich okien idealnie pasuj─ů szerokie parapety, kt├│re po wy┼éo┼╝eniu poduszkami mog─ů pe┼éni─ç rol─Ö siedzisk. ┼Üciany wykuszu najcz─Ö┼Ťciej buduje si─Ö z takich samych materia┼é├│w jak ca┼éy budynek. Planuj─ůc budow─Ö nale┼╝y pami─Öta─ç te┼╝ o dachu, kt├│ry powinien by─ç tak ukszta┼étowany, by odprowadza┼é wod─Ö bez konieczno┼Ťci montowania orynnowania. Wykusz o nietypowym kszta┼écie, to r├│wnie┼╝ konieczno┼Ť─ç nietypowych obr├│bek blacharskich.

Przemy┼Ťlany i prawid┼éowo skonstruowany wykusz sprawia, ┼╝e dom prezentuje si─Ö nienagannie i wyr├│┼╝nia spo┼Ťr├│d innych nieruchomo┼Ťci. Je┼Ťli mamy odpowiednie ┼Ťrodki i sprawdzon─ů ekip─Ö budowlan─ů, warto si─Ö pokusi─ç o wykonanie tego elementu architektonicznego.

Autorka: Bogumiła Pierzchanowska

Fot. prjekt domu z wykuszem tooba.pl