Prekarium ÔÇô bezpieczny spos├│b przyjmowania uchod┼║c├│w pod wsp├│lny dach

 

PRAWO BUDOWLANE

Wojna, kt├│ra obecnie toczy si─Ö w Ukrainie, spowodowa┼éa wiele cierpienia i strat w┼Ťr├│d ludno┼Ťci cywilnej. Powodowani odruchem serca Polacy ruszyli swoim s─ůsiadom na pomoc, m.in. przyjmuj─ůc wielu uchod┼║c├│w pod sw├│j dach. To pi─Ökny i szlachetny gest, ale warto r├│wnie┼╝ zabezpieczy─ç swoje interesy w tym wzgl─Ödzie. Zapomnijmy w tej sytuacji o najmie lub u┼╝yczeniu mieszkania. Znacznie lepszym sposobem jest rzadko u┼╝ywana forma prekarium, kt├│ra w tej sytuacji sprawdzi si─Ö znakomicie.

Czym jest prekarium?

Prekarium to rodzaj umowy, kt├│rej genezy mo┼╝na szuka─ç w prawie rzymskim. W jej ramach przekazuje si─Ö drugiej osobie ziemi─Ö, dom lub jak─ů┼Ť rzecz w u┼╝ytkowanie z zastrze┼╝eniem jej zwrotu na ka┼╝de wezwanie. Tego typu umowa sprawdza si─Ö idealnie w sytuacji, kiedy go┼Ťcimy w naszych domach i mieszkaniach uchod┼║c├│w z Ukrainy. Relacja miedzy stronami ma charakter faktyczny, a jednocze┼Ťnie nie sk┼éadaj─ů one o┼Ťwiadcze┼ä woli, co nie wywo┼éuje skutk├│w prawnych. Kr├│tko m├│wi─ůc prekarium, kt├│re ma charakter nieodp┼éatny, pojawia si─Ö w sytuacjach, kiedy jedna osoba chce drugiej wy┼Ťwiadczy─ç przys┼éug─Ö (tu: przekazanie pokoju, mieszkania, domu), kieruj─ůc si─Ö zasadami grzeczno┼Ťci lub humanitaryzmu. Trzy podstawowe zasady prekarium to:

  • rzecz (tu mieszkanie) nale┼╝y do w┼éa┼Ťciciela,
  • brak wi─Özi mi─Ödzy osob─ů daj─ůc─ů rzecz, a otrzymuj─ůc─ů
  • dowolno┼Ť─ç odwo┼éalno┼Ťci.

Ta forma go┼Ťciny jest bardzo dobrym rozwi─ůzaniem, bo w razie zmiany decyzji w┼éa┼Ťciciela, osoba, kt├│rej dan─ů rzecz odebrano, nie ma ┼╝adnej ochrony prawnej. W tej sytuacji w┼éa┼Ťciciel mieszkania nie musi si─Ö martwi─ç, ┼╝e je┼Ťli kiedykolwiek zajd─ů okoliczno┼Ťci, kt├│re sk┼éoni─ů go do zmiany decyzji, b─Ödzie to skutkowa┼éo sankcjami prawnymi, np. w┼éa┼Ťciciel mieszkania b─Ödzie zobowi─ůzany do zapewnienia lokalu zast─Öpczego. Tymczasowa go┼Ťcina na pewno nie zostanie, zgodnie z prawem, potraktowana jako urzeczenie lokalu.

Bez opłat

Trudno przypuszcza─ç, ┼╝e osoba, kt├│ra goszcz─ůc uchod┼║c├│w, kierowa┼éa si─Ö odruchem serca, b─Ödzie ┬áod nich oczekiwa┼éa gratyfikacji pieni─Ö┼╝nej. Je┼Ťli jednak, w skrajnych przypadkach, dosz┼éoby do podobnej sytuacji, to nale┼╝y pami─Öta─ç, ┼╝e goszcz─ůcy nie ponosz─ů ┼╝adnych koszt├│w, nawet nie powinien ponosi─ç op┼éaty za media. Jak zreszt─ů g┼éosi wyrok S─ůdu Najwy┼╝szego z 1958 roku prekarium ma charakter sporadyczny i kr├│tkotrwa┼éy.

Dlaczego prekarium to dobre rozwi─ůzanie?

Ofiarowanie uciekinierom mieszkania to bardzo szlachetne zachowanie. Trzeba to jednak zrobi─ç dobrze. Zawarcie umowy najmu lub u┼╝yczenia to rozwi─ůzania bardziej skomplikowane i podlegaj─ůce przepisom eksmisji wed┼éug ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokator├│w, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu Cywilnego. Ta ustawa zapewnia ochron─Ö osobom zamieszkuj─ůcych w lokalu. To powoduje, ┼╝e w┼éa┼Ťciciel mieszkania b─Ödzie musia┼é liczy─ç si─Ö z dodatkowymi problemami, np. przy ewentualnym usuni─Öciu lokator├│w z mieszkania. Jednocze┼Ťnie takie rozwi─ůzania w ┼╝aden spos├│b nie przystaj─ů do sytuacji, kiedy nie wiadomo, jak d┼éugo b─Ödziemy zapewniali dach na g┼éow─ů naszym go┼Ťciom. To przecie┼╝ zale┼╝y od rozwoju sytuacji na Ukrainie i ewentualnego zako┼äczenia dzia┼éa┼ä wojennych.

Prekarium ÔÇô czy podpisywa─ç umow─Ö?

Czy w wypadku prekarium konieczna jest umowa mi─Ödzy w┼éa┼Ťcicielami mieszkania, a uchod┼║cami z Ukrainy? Nie do ko┼äca jest to konieczne. Ju┼╝ samo zaoferowanie mieszkania jest stworzeniem sytuacji prekarium. Jednak, tak─ů umow─Ö mo┼╝na sporz─ůdzi─ç, najlepiej w dw├│ch j─Özykach: polskim i ukrai┼äskim. Na szcz─Ö┼Ťcie mo┼╝na bez problemu na wielu stronach internetowych wz├│r umowy prekarium znale┼║─ç. Wiele os├│b jest zdania, ┼╝e o┼Ťwiadczenie na pi┼Ťmie o prekarium jest bardziej wi─ů┼╝─ůce. Nale┼╝y jednak pami─Öta─ç, ┼╝e nie jest to umowa, ale jedynie sformalizowanie udzielonej go┼Ťciny. Dla uchod┼║cy podpisany dokument mo┼╝e by─ç dowodem, kt├│ry potwierdza tymczasowe miejsce zamieszkania i ┼╝e w razie potrzeby, w┼éa┼Ťnie pod tym adresem, mo┼╝na si─Ö z nim skontaktowa─ç. Natomiast sam goszcz─ůcy ma np. dane os├│b, kt├│re przyj─ů┼é pod sw├│j dach. Wydaje si─Ö, ┼╝e prekarium jest bezpiecznym i dobrym sposobem, kiedy go┼Ťcimy w naszych domach uchod┼║c├│w.

Tekst: Bogumiła Pierzchanowska