Prosument lokatorski pozwoli zmniejszy膰 czynsz dla mieszka艅c贸w blok贸w

Prosument lokatorski

28 sierpnia 2023 r. Prezydent RP podpisa艂 nowelizacj臋 ustawy o odnawialnych 藕r贸d艂ach energii (OZE), kt贸ra wnosi znacz膮ce zmiany w polskim sektorze energetycznym, w tym modyfikuje rozliczenie energii z fotowoltaiki dla Wsp贸lnot Mieszkaniowych i Sp贸艂dzielni. Wprowadzone zmiany mog膮 sprawi膰, 偶e zmniejsz膮 si臋 op艂aty dla mieszka艅c贸w np. z tytu艂u funduszy remontowych, sprz膮tania czy u偶ytkowania cz臋艣ci wsp贸lnych.

Inwestycje w energi臋 s艂oneczn膮 staj膮 si臋 coraz bardziej op艂acalne dla administrator贸w obiekt贸w wielorodzinnych, takich jak Sp贸艂dzielnie i Wsp贸lnoty Mieszkaniowe, dzi臋ki wprowadzeniu nowej koncepcji „prosumenta lokatorskiego”. Rz膮d przyj膮艂 w艂a艣nie projekt zmian w ustawie o odnawialnych 藕r贸d艂ach energii, kt贸ry ma na celu uczynienie tego rodzaju inwestycji korzystniejszymi ni偶 dotychczas. Nowelizacja stanowi wprowadzenie przepis贸w unijnych (dyrektywy RED II) do krajowego prawa.

Prosument lokatorski, czyli kto?

Prosument to jednoczesny producent i konsument energii elektrycznej. O prosumencie m贸wimy zazwyczaj wtedy, kiedy osoba fizyczna lub firma zainstaluj膮 na swoim dachu instalacj臋 fotowoltaiczn膮 na w艂asne potrzeby, a nadwy偶ki niezu偶ytej energii oddaj膮 do sieci elektroenergetycznej.

Do niedawna Wsp贸lnoty Mieszkaniowe i Sp贸艂dzielnie, kt贸re posiada艂y instalacje fotowoltaiczne przy艂膮czone do cz臋艣ci wsp贸lnych budynku dzia艂a艂y na zasadach og贸lnych, jako tzw. prosument indywidualny.

Prosument lokatorski to nowa kategoria prosumenta w ustawie o OZE, kt贸ra umo偶liwia Sp贸艂dzielniom czy Wsp贸lnotom Mieszkaniowym w pe艂ni korzysta膰 z wynagrodzenia za wyprodukowan膮 i oddan膮 do sieci energi臋 na swoje w艂asne cele. Dotychczasowe przepisy nie zapewnia艂y takiej rentowno艣ci inwestycji w mikroinstalacje odnawialnych 藕r贸de艂 energii (OZE) w budynkach wielorodzinnych, teraz ma to si臋 zmieni膰.

Jak b臋dzie dzia艂a膰 rozliczanie prosumenta lokatorskiego? Ile mo偶na zyska膰?

鈥 Zgodnie z nowymi przepisami, nadwy偶ki energii wyprodukowanej z w艂asnej instalacji fotowoltaicznej, kt贸re nie zostan膮 zu偶yte na miejscu przez Wsp贸lnot臋 lub Sp贸艂dzielni臋, b臋d膮 przekazywane na specjalne konto depozytowe prosumenta lokatorskiego. Warto艣膰 nadwy偶ki energii oddanej do sieci b臋dzie ustalana po 艣redniej cenie rynkowej w my艣l zasady tzw. net-billingu. Jest to 艣rednia miesi臋czna cena energii elektrycznej w danym miesi膮cu (RCEm), a od lipca 2024 艣rednia godzinowa cena energii.

Przyk艂adowo w lipcu 2023 cena RCEm wynosi艂a 440,38 z艂. Oznacza to, 偶e za ka偶d膮 1 MWh energii elektrycznej oddanej do sieci przez w艂a艣ciciela instalacji, otrzymywa艂 on 440,38 z艂 na sw贸j depozyt prosumencki. Kwota zebrana na depozycie prosumenckim mo偶e zosta膰 wykorzystana na bie偶膮co na zmniejszenie rachunk贸w za energi臋 elektryczn膮 wykorzystan膮 na cz臋艣ci wsp贸lne budynku. Nowo艣ci膮 natomiast jest, 偶e Wsp贸lnoty i Sp贸艂dzielnie uzyska艂y prawo do wyp艂aty 100% 艣rodk贸w zgromadzonych na depozycie prosumenta w got贸wce na konto bankowe pod koniec okresu rozliczeniowego. W przypadku normalnych prosument贸w jest to tylko 20%. Oznacza to niesamowite mo偶liwo艣ci oszcz臋dno艣ci nie tylko na pr膮dzie, ale tak偶e na wszystkich innych kosztach wsp贸lnych 鈥 t艂umaczy Adrian Wachelka.

Jest to szansa na znaczne zwi臋kszenie op艂acalno艣ci inwestycji w instalacje fotowoltaiczne w budynkach wielorodzinnych i du偶膮 redukcj臋 op艂at z tytu艂u czynsz贸w oraz funduszy remontowych dla mieszka艅c贸w.

鈥 Podam prosty przyk艂ad, aby przedstawi膰 korzy艣ci dla Wsp贸lnot Mieszkaniowych i Sp贸艂dzielni. Instalacja fotowoltaiczna o mocy 50 kWp mo偶e wyprodukowa膰 w roku oko艂o 艣rednio 50 000 kWh. Zak艂adaj膮c, 偶e na u偶ytkowanie cz臋艣ci wsp贸lnych prosument zu偶yje 30% wyprodukowanej przez siebie energii (autokonsumpcja), a reszt臋 odda do sieci to do rozliczenia pozostaje 35 000 kWh, czyli 35 MWh. Niestety nikt nie wie, jaka b臋dzie cena energii elektrycznej w przysz艂o艣ci. Cena odsprzeda偶y nadwy偶ek energii do sieci (RCEm) jest w ka偶dym miesi膮cu inna. Zak艂adaj膮c przyk艂adowo 艣redni膮 cen臋 na poziomie tej z czerwca 2023, czyli 454,62 z艂/MWh daje to oszcz臋dno艣膰 15 911 z艂 rocznie. Taka kwota mo偶e zosta膰 przeznaczona na obni偶enie koszt贸w wsp贸lnych budynku. Gdyby przyj膮膰 cen臋 odsprzeda偶y z sierpnia 2022 (1017,27 z艂/MWh) to oszcz臋dno艣膰 mog艂aby wynie艣膰 a偶 35 604 z艂 rocznie. Mo偶na t臋 kwot臋 przeznaczy膰 np. na fundusz remontowy obiektu lub op艂aty za sprz膮tanie. Do tego dochodzi oczywi艣cie te 30% wykorzystane na w艂asne potrzeby, to te偶 spora oszcz臋dno艣膰, poniewa偶 nie trzeba kupowa膰 tej energii z sieci 鈥 wylicza Adrian Wachelka.

Zgodnie z za艂o偶eniami nowelizacji ustawy administratorzy obiekt贸w wielorodzinnych, korzystaj膮c z tych 艣rodk贸w, b臋d膮 mogli wykorzysta膰 艣rodki na:

路 rozliczenie op艂at za zakup energii elektrycznej,
路 obni偶enie koszt贸w zwi膮zanych z obiektem, na kt贸rym znajduje si臋 instalacja OZE, w tym na przyk艂ad fundusz remontowy, op艂aty za energi臋 elektryczn膮, ogrzewanie, op艂aty za zakup gazu, zarz膮dzanie nieruchomo艣ci膮 czy us艂ugi sprz膮tania,
路 je偶eli Sp贸艂dzielnia lub Wsp贸lnota zarz膮dza wi臋ksz膮 ilo艣ci膮 nieruchomo艣ci mieszkalnych mo偶e r贸wnie偶 wykorzysta膰 艣rodki na redukcj臋 koszt贸w w innych budynkach.

Jakie s膮 warunki dla prosumenta lokatorskiego?

鈥 Aby skorzysta膰 z tego modelu rozlicze艅, w艂a艣ciciel mikroinstalacji OZE musi by膰 administratorem budynku wielorodzinnego. Instalacja mo偶e znajdowa膰 si臋 nie tylko na dachu, ale tak偶e na balkonach lub elewacji i powinna by膰 przy艂膮czona do cz臋艣ci wsp贸lnych budynku. Istotne jest, aby budynek mia艂 przewa偶aj膮c膮 funkcj臋 mieszkaln膮 鈥 m贸wi Adrian Wachelka, INERGIS.
Kolejnym warunkiem jest moc mikroinstalacji, kt贸ra nie mo偶e przekracza膰 mocy przy艂膮czeniowej ca艂ego budynku oraz mie艣ci膰 si臋 w granicach definicji mikroinstalacji OZE, czyli nie mo偶e przekroczy膰 50 kWp.

Administratorzy obiekt贸w wielorodzinnych b臋d膮 mogli stara膰 si臋 o status prosumenta lokatorskiego bez wzgl臋du na to, kiedy przy艂膮czyli swoj膮 instalacj臋 fotowoltaiczn膮. Proces wnioskowania o ten status jest prosty i ma na celu u艂atwienie rozlicze艅 oraz zwi臋kszenie popularno艣ci odnawialnych 藕r贸de艂 energii.

Fotowoltaika i pompy ciep艂a dla budynk贸w wielorodzinnych to idealny duet

Teraz kiedy Sp贸艂dzielnie i Wsp贸lnoty uzyska艂y nowe, preferencyjne uprawnienia znacz膮co zwi臋kszy si臋 tak偶e ich zainteresowanie inwestycjami w pompy ciep艂a.

鈥 Na rynku wida膰 coraz wi臋ksze zainteresowanie sp贸艂dzielni i wsp贸lnot inwestycj膮 w pompy ciep艂a. Takie urz膮dzenia cz臋sto montowane s膮, kiedy w budynku wielorodzinnym znajduje si臋 jedna wsp贸lna kot艂ownia zapewniaj膮ca ciep艂o na potrzeby ogrzewania i ciep艂膮 wod臋 u偶ytkow膮 dla wszystkich mieszka艅c贸w.

W艂a艣ciciele budynk贸w wielorodzinnych mog膮 znacz膮co obni偶y膰 koszty zwi膮zane z zakupem pr膮du, produkuj膮c w艂asn膮 energi臋 elektryczn膮, dzi臋ki panelom fotowoltaicznym, a wyprodukowan膮 energi臋 jednocze艣nie zu偶ywa膰 na potrzeby ogrzewania budynku i przygotowania CWU.

Po艂膮czenie fotowoltaiki i pomp ciep艂a w budynkach wielorodzinnych to zazwyczaj bardzo efektywny spos贸b na zmniejszenie koszt贸w ogrzewania oraz osi膮gni臋cie wi臋kszej niezale偶no艣ci energetycznej i zmniejszenie 艣ladu w臋glowego budynk贸w.

Dotacje dla wsp贸lnot i sp贸艂dzielni na instalacje fotowoltaiczne i pompy ciep艂a 鈥 Grant OZE

Opr贸cz rewolucji wprowadzanej w zakresie „prosumenta lokatorskiego”, Sp贸艂dzielnie i Wsp贸lnoty Mieszkaniowe maj膮 teraz jeszcze jedn膮 znakomit膮 okazj臋 na oszcz臋dno艣ci i ekologi臋. Mowa o dotacji pod nazw膮 鈥瀏rant OZE鈥, kt贸ra stanowi wsparcie dotacyjne na poziomie do 50% koszt贸w inwestycji w instalacje odnawialnych 藕r贸de艂 energii, takie jak panele fotowoltaiczne czy pompy ciep艂a. Warunki otrzymania i poziom dofinansowania tego dofinansowania s膮 korzystne i zapewniaj膮 przynajmniej kilka powod贸w do entuzjazmu. 艢rodki dystrybuowane s膮 przez BGK i pochodz膮 z funduszy krajowego planu odbudowy.

Grant OZE to 艣rodki, o kt贸re mo偶na stara膰 si臋 je偶eli przedmiotem przedsi臋wzi臋cia jest:
1. zakup, monta偶 lub budowa nowej instalacji odnawialnego 藕r贸d艂a energii lub
2. modernizacja instalacji odnawialnego 藕r贸d艂a energii, w wyniku kt贸rej zainstalowana moc instalacji wzro艣nie o co najmniej 25 proc., instalacja odnawialnego 藕r贸d艂a energii, kt贸rej dotyczy przedsi臋wzi臋cie OZE b臋dzie wytwarza艂a energi臋 na potrzeby budynku b臋d膮cego przedmiotem przedsi臋wzi臋cia, przedsi臋wzi臋cie OZE nie zosta艂o rozpocz臋te, przedsi臋wzi臋cie nie wyrz膮dza powa偶nych szk贸d dla cel贸w 艣rodowiskowych oraz spe艂nia kryteria horyzontalne.