Sektor budownictwa w Polsce ÔÇô czy trudne czasu dobieg┼éy ko┼äca?

Sektor budownictwa odczuwa zmiany, zmiany na lepsze. Statystyki dotycz─ůce niewyp┼éacalno┼Ťci przedsi─Öbiorstw budowlanych w Polsce pokazuj─ů, ┼╝e uda┼éo si─Ö zrobi─ç istotny krok naprz├│d. Bran┼╝a, kt├│ra w latach 2010ÔÇô2012 charakteryzowa┼éa si─Ö wysokim poziomem upad┼éo┼Ťci przedsi─Öbiorstw, przeobrazi┼éa si─Ö w sektor wykazuj─ůcy najwi─Öksz─ů popraw─Ö pod wzgl─Ödem liczby przypadk├│w niewyp┼éacalno┼Ťci. Czy te dane statystyczne s─ů wska┼║nikiem d┼éugoterminowej poprawy w ca┼éej bran┼╝y? Na razie oznaki o┼╝ywienia wida─ç w budownictwie mieszkaniowym, stanowi─ůcym niewielk─ů cz─Ö┼Ť─ç ca┼éego sektora budowlanego. Nap┼éyw ┼Ťrodk├│w z nowego bud┼╝etu unijnego pomaga zmniejszy─ç zwi─ůzane z t─ů bran┼╝─ů ryzyko.

Trudne do┼Ťwiadczenia

Okres szybkiego wzrostu w polskim sektorze budownictwa rozpocz─ů┼é si─Ö 10 lat temu, przy zwi─Ökszonym popycie na nowe mieszkania, dodatkowo umacnianym przez atrakcyjne kredyty hipoteczne. Kolejn─ů fal─Ö wzrostu odnotowano w chwili, gdy Polska wraz z Ukrain─ů zosta┼éy wybrane na gospodarzy Mistrzostw Europy w pi┼éce no┼╝nej Euro 2012. Dzi─Öki temu zaplanowane zosta┼éy nowe projekty budowlane obejmuj─ůce zar├│wno budow─Ö stadion├│w, jak i ca┼éej infrastruktury. Du┼╝a liczba nowych kontrakt├│w spowodowa┼éa znacz─ůce wahania cen materia┼é├│w budowlanych, co doprowadzi┼éo do upadku szeregu firm w tym sektorze. Ponadto, spadek popytu na rynku budownictwa mieszkaniowego (wynikaj─ůcy ze znacz─ůcego wzrostu cen mieszka┼ä w po┼é─ůczeniu z bardziej restrykcyjnymi zasadami pozyskiwania finansowania i trudn─ů sytuacj─ů na rynku pracy) przyczyni┼é si─Ö do pogorszenia perspektyw dla firm skoncentrowanych na tym segmencie rynku budowlanego. Od 2010 roku, liczba niewyp┼éacalnych przedsi─Öbiorstw budowlanych zacz─Ö┼éa dramatycznie wzrasta─ç ÔÇô najpierw o 20 proc., nast─Öpnie o 46 proc. w 2011 r., do poziomu 52 proc. w 2012 r.

Oznaki poprawy i ogromne mo┼╝liwo┼Ťci od 2016 r.

Najnowsze dane statystyczne w zakresie niewyp┼éacalno┼Ťci przedsi─Öbiorstw przedstawiaj─ů zupe┼énie inny obraz sytuacji. Po latach os┼éabienia, firmy budowlane nie tylko wykazuj─ů tendencj─Ö zni┼╝kow─ů pod wzgl─Ödem liczby upad┼éo┼Ťci, lecz nawet generuj─ů znacz─ůco lepsze wyniki, pokonuj─ůc w tym wzgl─Ödzie wi─Ökszo┼Ť─ç innych sektor├│w. W pierwszych trzech kwarta┼éach 2014 r. odnotowano o 26 proc. mniejsz─ů liczb─Ö upadaj─ůcych przedsi─Öbiorstw. Pocz─ůtek tego pozytywnego trendu mia┼é miejsce w trakcie stosunkowo ciep┼éej zimy na prze┼éomie lat 2013 i 2014, dzi─Öki kt├│rej nie dosz┼éo do znacz─ůcych op├│┼║nie┼ä w realizacji rob├│t budowlanych. Ponadto, dzi─Öki historycznie niskiemu poziomowi st├│p procentowych, rosn─ůcemu popytowi i wzgl─Ödnej stabilizacji cen, rynek budownictwa mieszkaniowego przynosi korzy┼Ťci bran┼╝y budowlanej i dzia┼éaj─ůcym na nim przedsi─Öbiorstwom. Pozytywnym bod┼║cem jest r├│wnie┼╝ wsparcie rz─ůdowe dla ludzi m┼éodych dokonuj─ůcych zakupu mieszka┼ä z wykorzystaniem kredyt├│w hipotecznych. Program rz─ůdowy dotyczy wy┼é─ůcznie rynku pierwotnego, a tym samym stanowi wsparcie dla firm zajmuj─ůcych si─Ö budow─ů mieszka┼ä oraz mniejszych przedsi─Öbiorstw ┼Ťwiadcz─ůcych us┼éugi wyko┼äczeniowe. Program ten jest jednak do┼Ť─ç restrykcyjny, a rynek budownictwa mieszkaniowego stanowi jedynie niewielk─ů cz─Ö┼Ť─ç bran┼╝y budowlanej.

Na d┼éu┼╝sz─ů met─Ö firmy budowlane skorzystaj─ů z funduszy nap┼éywaj─ůcych z nowego bud┼╝etu Unii Europejskiej na lata 2014ÔÇô2020. Fundusze te (kt├│rych Polska jest najwi─Ökszym beneficjentem) w po┼é─ůczeniu ze ┼Ťrodkami krajowymi b─Öd─ů s┼éu┼╝y─ç dalszemu rozwojowi infrastruktury w Polsce. Zapewnia to ogromne mo┼╝liwo┼Ťci dla firm specjalizuj─ůcych si─Ö w robotach budowlanych w zakresie infrastruktury. Jednak┼╝e ze wzgl─Ödu na kwestie proceduralne, skutki zwi─Ökszonej aktywno┼Ťci inwestycyjnej b─Öd─ů odczuwane przez przedsi─Öbiorstwa budowlane dopiero w 2016 r.

Lepsze perspektywy dla branży spowodowały, że Coface dokonał zmiany oceny ryzyka dla sektora budowlanego z poziomu bardzo wysokiego na wysoki. Bardziej widoczna poprawa, która spowoduje dalsze obniżenie ryzyka, będzie odczuwalna dla firm budowlanych w 2015 r.

Bran┼╝a budowlana wreszcie generuje lepsze perspektywy na przysz┼éo┼Ť─ç. Wy┼╝sza sprzeda┼╝ i dynamika produkcji budowlano-monta┼╝owej id─ů w parze z mniejsz─ů liczb─ů przedsi─Öbiorstw niewyp┼éacalnych. Chocia┼╝ perspektywa dla sektora budowlanego jest stosunkowo dobra, nale┼╝y wzi─ů─ç pod uwag─Ö fakt, ┼╝e wiele podmiot├│w nadal odczuwa negatywne skutki d┼éugotrwa┼éego okresu os┼éabienia i problem├│w z p┼éynno┼Ťci─ů. Przyjmuj─ů one z ulg─ů oznaki o┼╝ywienia, lecz sytuacja finansowa, w jakiej si─Ö znalaz┼éy, wymaga wi─Öcej czasu na popraw─Ö, podsumowuje Grzegorz Sielewicz, G┼é├│wny Ekonomista Coface w Regionie Europy Centralnej.

Lepsza perspektywa dla wi─Ökszo┼Ťci sektor├│w

Zmieniono r├│wnie┼╝ ocen─Ö dla kilku innych sektor├│w.

Podczas gdy zwi─Ökszony popyt (zar├│wno w kraju, jak i pochodz─ůcy z rynk├│w zagranicznych) przyczyni┼é si─Ö do podniesienia oceny dla bran┼╝y metalowej i motoryzacyjnej do poziomu ryzyka ┼Ťredniego, dwa inne sektory nadal pozostaj─ů stosunkowo wra┼╝liwe na niesprzyjaj─ůce oddzia┼éywania zewn─Ötrzne. Bran┼╝e transportowa i chemiczna uzyska┼éy obni┼╝on─ů ocen─Ö. Polskie firmy transportowe s─ů w du┼╝ej mierze uzale┼╝nione od us┼éug mi─Ödzynarodowych, odczuwaj─ůc obecnie ni┼╝szy popyt na us┼éugi transportowe na rynki rosyjski i ukrai┼äski, a z kolei w─ůtpliwe o┼╝ywienie strefy euro nie jest ┼║r├│d┼éem wystarczaj─ůcego rozp─Ödu dla gospodarki g┼é├│wnych partner├│w handlowych Polski. Z drugiej strony, korzystne dla bran┼╝y s─ů coraz ni┼╝sze ceny ropy naftowej, co przyczynia si─Ö do obni┼╝enia koszt├│w operacyjnych przedsi─Öbiorstw transportowych.