Czy domy z bali s─ů ognioodporne?

Domy z bali drewnianych od lat maj─ů swoich zwolennik├│w. Za wyborem tej technologii budownictwa przemawia szybko┼Ť─ç powstawania budynku, jego estetyka, dobra izolacja termiczna oraz niew─ůtpliwe walory zdrowotne. Wiele os├│b jednak obawia si─Ö trwa┼éo┼Ťci dom├│w budowanych w ca┼éo┼Ťci z drewna oraz ich podatno┼Ťci na ogie┼ä. Czy w domach z bali nale┼╝y obawia─ç si─Ö po┼╝ar├│w w wi─Ökszym stopniu ni┼╝ w domach budowanych technologi─ů tradycyjn─ů? Okazuje si─Ö, ┼╝e wcale nie, a stereotyp o ┼éatwopalno┼Ťci dom├│w drewnianych jest szkodliwie powielany!

Drewno ÔÇô najzdrowszy surowiec budowlany

Drewno to jeden z najstarszych surowc├│w wykorzystywanych w budownictwie. I bez w─ůtpienia ÔÇô jeden z najzdrowszych. Wyj─ůtkowe w┼éa┼Ťciwo┼Ťci drewna znane by┼éy od tysi─ůcleci, a dzi┼Ť potwierdzaj─ů je tylko naukowe ekspertyzy. Na ca┼éym globie znale┼║─ç mo┼╝na obszary, w kt├│rych zdecydowanie dominuje architektura drewniana. Obecnie technologi─ů budowy dom├│w z bali interesuj─ů si─Ö nawet ludzie z obszar├│w, w kt├│rych dominuj─ů budynki stawiane w spos├│b tradycyjny. Tak jest r├│wnie┼╝ w Polsce.

Poza walorami zdrowotno-estetycznymi za budow─ů domu z bali przemawia szybko┼Ť─ç powstawania konstrukcji oraz wyj─ůtkowe w┼éa┼Ťciwo┼Ťci termiczne takich budynk├│w. Obawy budzi jednak trwa┼éo┼Ť─ç i odporno┼Ť─ç budynku wzniesionego z drewna ÔÇô a szczeg├│lnie odporno┼Ť─ç na ogie┼ä. Drewno to w ko┼äcu materia┼é ┼éatwopalny. Czy te obawy s─ů jednak s┼éuszne i czy faktycznie jedna iskra mo┼╝e stanowi─ç zagro┼╝enie dla dom├│w drewnianych? Niekoniecznie!

Ognioodporne domy z bali

W rzeczywisto┼Ťci domy z bali posiadaj─ů wcale nie gorsz─ů ognioodporno┼Ť─ç ni┼╝ domy wznoszone technologi─ů tradycyjn─ů. Warunek jest tylko jeden: musz─ů by─ç one postawione zgodnie z obowi─ůzuj─ůc─ů sztuk─ů. Kluczem do ognioodporno┼Ťci (oraz do trwa┼éo┼Ťci budynku) jest prawid┼éowa obr├│bka drewna wykorzystanego do budowy. Materia┼é, z kt├│rego powstaje dom powinien by─ç poddany najpierw procesom suszenia w temperaturze 107 stopni Celsjusza, a nast─Öpnie procedurze swobodnego suszenia na ┼Ťwie┼╝ym powietrzu (pod zadaszeniem) i to przez minimum 6 miesi─Öcy. Nie jest to koniec przygotowania surowca: wed┼éug sztuki budowlanej bale powinny by─ç poddawane jeszcze dosuszaniu na przek┼éadkach dylatacyjnych na placu budowy.

Drewno wykorzystywane do budowy domu powinno mie─ç niewielk─ů wilgotno┼Ť─ç (18-20%). Nie zaleca si─Ö jednak, aby by┼éo bardziej wysuszone. Podczas ewentualnego po┼╝aru bale b─Öd─ů najpierw oddawa┼éy wod─Ö do otoczenia: a zatem drewno zacznie zajmowa─ç si─Ö ogniem dopiero po odparowaniu ca┼éej wilgoci. A to daje domownikom dodatkowy czas na reakcj─Ö na zagro┼╝enie.

Ju┼╝ sam prawid┼éowy proces suszenia zwi─Öksza ognioodporno┼Ť─ç bali. Do tego dochodz─ů jeszcze inne czynniki: bale budowlane pozbawiane s─ů kory (czyszczenie) oraz poddawane czterostronnemu struganiu oraz hartowaniu. Zaobserwowano, ┼╝e ogie┼ä pocz─ůtkowo ÔÇ×┼Ťlizga si─ÖÔÇŁ po powierzchni bali i musi min─ů─ç d┼éu┼╝sza chwila, zanim drewno zacznie faktycznie si─Ö spala─ç.

Warto w tym miejscu wspomnie─ç tak┼╝e o nowoczesnych impregnatach i lakierach, kt├│re stosuje si─Ö w budownictwie dom├│w drewnianych. Nie tylko konserwuj─ů one ca┼é─ů konstrukcj─Ö (chroni─ůc kolor i struktur─Ö drewna), przed┼éu┼╝aj─ůc ┼╝ywotno┼Ť─ç budynku, ale zapewniaj─ů te┼╝ dodatkow─ů ochron─Ö przeciwogniow─ů. Na ognioodporno┼Ť─ç wp┼éyw na r├│wnie┼╝ rodzaj drewna, z kt├│rego stawiany jest dom: drewno sosnowe spala si─Ö szybciej ni┼╝ drewno pozyskane z drzew li┼Ťciastych.

Ognioodporno┼Ť─ç odm├│w z bali

Jak w praktyce ma si─Ö ognioodporno┼Ť─ç dom├│w z bali do przepis├│w budowlanych? W przypadku budynk├│w wyr├│┼╝nia si─Ö pi─Ö─ç klas ich odporno┼Ťci ogniowej. Najwy┼╝sz─ů wymagan─ů odporno┼Ťci─ů dla budynk├│w mieszkalnych jest 30 minut (ognioodporno┼Ť─ç REI30) . Okre┼Ťla to czas, w kt├│rym od momentu zapr├│szenia ognia wszystkie osoby przebywaj─ůce wewn─ůtrz budynku powinny m├│c bezpiecznie si─Ö z niego wydosta─ç.

Czy domy z bali spe┼éniaj─ů te norm─Ö? Badania wykaza┼éy, i┼╝ pr─Ödko┼Ť─ç spalania bali drewnianych wynosi oko┼éo 1 mm na minut─Ö. Rol─Ö odgrywa tutaj grubo┼Ť─ç bala, z kt├│rego stawiany jest dom. Aby wspomniana ognioodporno┼Ť─ç REI30 zosta┼éa osi─ůgni─Öta nale┼╝y do budowy domu wykorzysta─ç bale prostok─ůtne o grubo┼Ťci 92 mm lub bale okr─ůg┼ée o przekroju 150 mm. W przypadku stawiania dom├│w ca┼éorocznych z bali okr─ůg┼éych zazwyczaj wykorzystuje si─Ö bale o przekroju co najmniej 30-40 mm., a zatem ich rzeczywista ognioodporno┼Ť─ç co najmniej dwukrotnie przewy┼╝sza wymagan─ů przez przepisy norm─Ö.

A zatem uzna─ç mo┼╝na, ┼╝e pod wzgl─Ödem ognioodporno┼Ťci domy z bali nie s─ů wcale mniej bezpieczne ni┼╝ domy budowane technologi─ů tradycyjn─ů. Co wi─Öcej, badania i testy wykaza┼éy, i┼╝ no┼Ťno┼Ť─ç konstrukcji drewnianej w sytuacji po┼╝aru jest lepsza ni┼╝ no┼Ťno┼Ť─ç konstrukcji ┼╝elbetowej i stalowej. Dom z bali mo┼╝e by─ç zatem pi─Ökn─ů, zdrow─ů i bezpieczn─ů alternatyw─ů dla domu murowanego, pod warunkiem wykonania go zgodnie ze sztuk─ů. Dlatego decyduj─ůc si─Ö na budow─Ö domu z bali warto wybra─ç renomowan─ů firm─Ö budowlan─ů, czerpi─ůcego surowiec budowlany ze sprawdzonego ┼║r├│d┼éa.

Anna Kuleszewicz-Toborek

Fot. licencja Adobe