Kary za palenie ┼Ťmieci w domach: wysoko┼Ť─ç i mo┼╝liwo┼Ťci kontroli

W kontek┼Ťcie zanieczyszczenia powietrza szkodliwymi substancjami cz─Östo podnoszona kwesti─ů jest palenie ┼Ťmieci w gospodarstwach domowych. Spalanie ┼Ťmieci, czyli zgodnie z ustaw─ů o odpadach ich termiczne przekszta┼écanie jest legalne tylko w przypadku spalarni i wsp├│┼éspalarni ┼Ťmieci. W innych przypadkach, w tym w sytuacji, je┼╝eli kto┼Ť spala je w piecu w domu jest to naruszenie prawa, za co gro┼╝─ů okre┼Ťlone kary.

Podstawy prawne

Przede wszystkim nale┼╝y zauwa┼╝y─ç, ┼╝e palenie ┼Ťmieci w gospodarstwach domowych stanowi dzia┼éanie wbrew zapisom wynikaj─ůcym z uchwa┼é antysmogowych, je┼╝eli taka zosta┼éa w danym wojew├│dztwie przyj─Öta. S─ů one przyjmowane przez sejmiki przede wszystkim w oparciu o ustaw─Ö Prawo ochrony ┼Ťrodowiska. Opr├│cz tej ustawy pal─ůc ┼Ťmieci dopuszczamy si─Ö te┼╝ z┼éamania przepis├│w wynikaj─ůcych z ustawy o odpadach. W okre┼Ťlonych sytuacjach zastosowanie ma r├│wnie┼╝ kodeks karny.

Uzasadnienie merytoryczne

Za tym, ┼╝e spalanie ┼Ťmieci mo┼╝liwe i legalne jest tylko w spalarniach lub wsp├│┼éspalarniach (z pewnymi wyj─ůtkami, wynikaj─ůcymi ze wzgl─Öd├│w bezpiecze┼ästwa) stoj─ů konkretne powody natury fizycznej. Chodzi tutaj o temperatur─Ö spalania, kt├│ra w przypadku wyspecjalizowanych zak┼éad├│w jest znacznie wy┼╝sza ni┼╝ ta, kt├│ra jest mo┼╝liwa do osi─ůgni─Öcia np. w u┼╝ywanym w domu piecu. Podczas gdy w przypadku spalarni lub wsp├│┼éspalarni odpady s─ů spalane w temperaturze nawet ponad 1000┬║C, w przypadku piec├│w domowych mo┼╝liwe jest osi─ůgni─Öcie maksymalnie oko┼éo po┼éowy tej warto┼Ťci. Przek┼éada si─Ö to bezpo┼Ťrednio na ilo┼Ť─ç szkodliwych substancji, kt├│re za po┼Ťrednictwem procesu spalania ┼Ťmieci mog─ů przedosta─ç si─Ö do atmosfery.

Jakie organy s─ů upowa┼╝nione do przeprowadzenia kontroli?

Prawo ochrony ┼Ťrodowiska daje uprawnienia w tym zakresie w├│jtom, burmistrzom, prezydentom oraz starostom, kt├│rzy mog─ů w tym celu upowa┼╝ni─ç do kontroli stra┼╝ gminn─ů lub pracownik├│w urz─Öd├│w, kt├│rymi kieruj─ů. Do kontroli w przypadku os├│b prywatnych mo┼╝e doj┼Ť─ç pomi─Ödzy godzinami 06:00 a 22:00, natomiast w przypadku przedsi─Öbiorstw mo┼╝e ona mie─ç miejsce o dowolnej porze, przez ca┼é─ů dob─Ö. Uprawnione osoby maj─ů mo┼╝liwo┼Ť─ç przeprowadzenia kontroli w towarzystwie rzeczoznawc├│w oraz potrzebnym do wykorzystania sprz─Ötem. Przy kontrolowaniu, czy w danym budynku nie dochodzi do spalania ┼Ťmieci wykorzystywane s─ů r├│┼╝ne urz─ůdzenia, takie jak mierniki py┼é├│w zawieszonych oraz kamery termowizyjne.

Przepisy ustawy upowa┼╝niaj─ů tak┼╝e do wykonania potrzebnych bada┼ä oraz celem ustalenia stanu faktycznego ┼╝─ůdania przedstawienia stosownych informacji ustnie lub pisemnie. W tym celu mo┼╝liwe jest te┼╝ wezwanie danej osoby celem jej przes┼éuchania. W przypadku podejrzenia, np. w wyniku zawiadomienia, ┼╝e dana osoba pali w swoim domu ┼Ťmieci interwencj─Ö mog─ů podj─ů─ç stra┼╝ miejska lub nawet policja. Przeprowadzane jest wtedy post─Öpowanie wyja┼Ťniaj─ůce, za┼Ť je┼╝eli podejrzenia si─Ö potwierdz─ů, dochodzi do ukarania winnego.

Kary za palenie ┼Ťmieci

W przypadku stwierdzenia naruszenia przepis├│w stra┼╝ miejska mo┼╝e ukara─ç osob─Ö winn─ů mandatem w wysoko┼Ťci do 500 z┼é. Jest jednak tak┼╝e mo┼╝liwe skierowanie takiej sprawy do s─ůdu, je┼╝eli uprawniony do ukarania winnego uzna mandat za kar─Ö niewystarczaj─ůc─ů. S─ůd mo┼╝e orzec kary znacznie bardziej dotkliwe. Mo┼╝e to by─ç kara grzywny w wysoko┼Ťci do 5 000 z┼é lub nawet kara aresztu, trwaj─ůcego od 5 do 30 dni. W okre┼Ťlonych przypadkach jest jednak r├│wnie┼╝ mo┼╝liwe ukaranie danej osoby na podstawie przepis├│w wynikaj─ůcych z kodeksu karnego. Jego artyku┼é 183 ma zastosowanie wtedy, je┼╝eli w rezultacie palenia odpad├│w poza spalarni─ů lub wsp├│┼éspalarni─ů wyst─ůpi┼éo zagro┼╝enie ┼╝ycia lub zdrowia albo pogorszenie stanu powietrza. Takie przest─Öpstwo jest wtedy zagro┼╝one kar─ů wi─Özienia od 3 miesi─Öcy do 5 lat.

Tekst: Herbert Gna┼Ť

Fot. Magda Ehlers