W domach z betonu… Budownictwo mieszkalne w Polsce

Budownictwo mieszkalne w Polsce

W latach siedemdziesi膮tych mieszkanie na osiedlu z wielkiej p艂yty by艂o bardzo presti偶owe. Chocia偶 zdawano sobie spraw臋, 偶e jako艣膰 wykonania blok贸w nie by艂a najwy偶sza, a mieszka艅cy od pocz膮tku musieli usuwa膰 liczne usterki, zawsze jednak to by艂o w艂asne, samodzielne M, na kt贸re czeka艂o si臋 nawet latami.

Dlaczego osiedla z wielkiej p艂yty?

Na pocz膮tku dwudziestego wieku w budownictwie dokona艂a si臋 prawdziwa rewolucja. Wizjonerze tacy cho膰by jak Le Corbusier marzyli o masowej budowie dom贸w dla mniej zamo偶nych. Chciano stworzy膰 system dom贸w budowanych szybko – trwa艂ych i wyposa偶onych w podstawowe wygody. Do budowy tego typu dom贸w wykorzystywano prefabrykaty, kt贸rych zalet膮 by艂a typowo艣膰, trwa艂o艣膰 i stosunkowy niski koszt wytwarzania. Do tego idealnie nadawa艂y si臋 betonowe p艂yty jednakowej wielko艣ci, kt贸re by艂y wytwarzane szybko i w prostej technologii. Pierwsze osiedle z prefabrykat贸w powsta艂o tu偶 po zako艅czeniu pierwszej wojny 艣wiatowej w Holandii. Praktycznie okaza艂o si臋, 偶e prefabrykaty doskonale si臋 sprawdzaj膮 w budownictwie. Tropem Holandii pod膮偶yli Niemcy, kt贸rzy w 1923 roku zbudowali w Berlinie osiedle dla weteran贸w wojennych. Osiedle zaprojektowa艂 znany architekt Martin Wagner, kt贸ry opar艂 sw贸j projekt na typowo艣ci i powtarzalno艣ci poszczeg贸lnych dom贸w. Domy by艂y co prawda ma艂e, ale estetyczne i dobrze wyposa偶one. O dziwo ten projekt nie spotka艂 si臋 z zainteresowaniem.

Powojenna odbudowa

Po zako艅czeniu drugiej wojny 艣wiatowej konieczna by艂a wielka odbudowa. To mieszkania z wielkiej p艂yty mia艂y spe艂ni膰 marzenia o w艂asnym lokum. Wiele osiedli z prefabrykat贸w powstaje w krajach Europy Zachodniej. O dziwo takie budownictwo staje si臋 popularne w krajach bloku wschodniego w latach siedemdziesi膮tych, gdy Zach贸d powoli odchodzi od standaryzacji. W Polsce potrzeba posiadania w艂asnego mieszkania by艂a ogromna. Nowe osiedla, kt贸re zacz臋艂y powstawa膰 jak przys艂owiowe grzyby po deszczu, by艂y prawdziw膮 szans膮 szczeg贸lnie dla m艂odych rodzin. Co prawda moderni艣ci, na czele z Le Corbusierem i Walterem Gropiusem, d膮偶yli do tego, by mieszkania powstawa艂y szybko, stosunkowo tanio i w dobrej jako艣ci, nie byliby zachwyceni jako艣ci膮 tych wie偶owc贸w i pojedynczych mieszka艅, ale faktem jest, 偶e elementy prefabrykowane by艂y wykorzystywane masowo. Sk膮d taka ich popularno艣膰? Ot贸偶 powodem by艂a typowo艣膰. To, co jest typowe mo偶e nie zachwyca膰 koneser贸w, ale umo偶liwia szybkie i tanie budownictwo.

Polska wielka p艂yta

Od ko艅c贸wki lat pi臋膰dziesi膮tych ubieg艂ego wieku technologia wielkiej p艂yty by艂a najcz臋艣ciej wykorzystywan膮 w budownictwie wielorodzinnym. Pierwsze osiedle tego typu powsta艂o w Nowej Hucie, a potem na osiedlu Jelonki w Warszawie. Lata siedemdziesi膮te by艂y trumfem takiego budownictwa. Og艂oszenie ma艂ej stabilizacji sprzyja艂o rozwojowi budownictwa wielorodzinnego. Mo偶na oczywi艣cie powiedzie膰 wiele negatywnych uwag na temat osiedli z wielkiej p艂yty. Mo偶na podkre艣la膰 niedoskona艂o艣ci mieszka艅, niewielkie lokale, niski standard, typowo艣膰 blok贸w, brak w pierwszej fazie koniecznej infrastruktury, ale faktem jest, 偶e dwana艣cie milion贸w Polak贸w otrzyma艂o swoje pierwsze M.

Zalety osiedli wielkiej p艂yty

Chocia偶 w latach osiemdziesi膮tych nast膮pi艂 masowy exodus z budownictwa wielorodzinnego na przedmie艣cia do dom贸w jednorodzinnych, to dzisiaj mo偶na ponownie obserwowa膰 powr贸t i du偶e zainteresowanie mieszkaniami z rynku wt贸rnego. Jakie s膮 zalety dawnych osiedli? Przed wszystkim:

  • rozbudowana infrastruktura,
  • wygodne po艂o偶enie i dobra komunikacja z centrum,
  • stabilna inwestycja,
  • dobre rozplanowanie przestrzeni osiedlowej,
  • konkurencyjna cena.

Wady mieszkania z wielkiej p艂yty

Kupuj膮c tego typu mieszkanie trzeba si臋 liczy膰 z jego remontem. Materia艂y i technologie, z kt贸rych zosta艂y wykonane nie przystaj膮 ju偶 do nowej rzeczywisto艣ci. Nie wszystkim odpowiada te偶 modernistyczna architektura. Mog膮 by膰 k艂opoty z przestarza艂ymi instalacjami. Trzeba jednak podkre艣li膰, 偶e z wi臋kszo艣ci膮 tych problem贸w mo偶na sobie poradzi膰, by jednocze艣nie zyska膰 niez艂e mieszkanie w doskona艂ej lokalizacji.

Artyku艂 sponsorowany