W domach z betonu… Budownictwo mieszkalne w Polsce

Budownictwo mieszkalne w Polsce

W latach siedemdziesi─ůtych mieszkanie na osiedlu z wielkiej p┼éyty by┼éo bardzo presti┼╝owe. Chocia┼╝ zdawano sobie spraw─Ö, ┼╝e jako┼Ť─ç wykonania blok├│w nie by┼éa najwy┼╝sza, a mieszka┼äcy od pocz─ůtku musieli usuwa─ç liczne usterki, zawsze jednak to by┼éo w┼éasne, samodzielne M, na kt├│re czeka┼éo si─Ö nawet latami.

Dlaczego osiedla z wielkiej płyty?

Na pocz─ůtku dwudziestego wieku w budownictwie dokona┼éa si─Ö prawdziwa rewolucja. Wizjonerze tacy cho─çby jak Le Corbusier marzyli o masowej budowie dom├│w dla mniej zamo┼╝nych. Chciano stworzy─ç system dom├│w budowanych szybko – trwa┼éych i wyposa┼╝onych w podstawowe wygody. Do budowy tego typu dom├│w wykorzystywano prefabrykaty, kt├│rych zalet─ů by┼éa typowo┼Ť─ç, trwa┼éo┼Ť─ç i stosunkowy niski koszt wytwarzania. Do tego idealnie nadawa┼éy si─Ö betonowe p┼éyty jednakowej wielko┼Ťci, kt├│re by┼éy wytwarzane szybko i w prostej technologii. Pierwsze osiedle z prefabrykat├│w powsta┼éo tu┼╝ po zako┼äczeniu pierwszej wojny ┼Ťwiatowej w Holandii. Praktycznie okaza┼éo si─Ö, ┼╝e prefabrykaty doskonale si─Ö sprawdzaj─ů w budownictwie. Tropem Holandii pod─ů┼╝yli Niemcy, kt├│rzy w 1923 roku zbudowali w Berlinie osiedle dla weteran├│w wojennych. Osiedle zaprojektowa┼é znany architekt Martin Wagner, kt├│ry opar┼é sw├│j projekt na typowo┼Ťci i powtarzalno┼Ťci poszczeg├│lnych dom├│w. Domy by┼éy co prawda ma┼ée, ale estetyczne i dobrze wyposa┼╝one. O dziwo ten projekt nie spotka┼é si─Ö z zainteresowaniem.

Powojenna odbudowa

Po zako┼äczeniu drugiej wojny ┼Ťwiatowej konieczna by┼éa wielka odbudowa. To mieszkania z wielkiej p┼éyty mia┼éy spe┼éni─ç marzenia o w┼éasnym lokum. Wiele osiedli z prefabrykat├│w powstaje w krajach Europy Zachodniej. O dziwo takie budownictwo staje si─Ö popularne w krajach bloku wschodniego w latach siedemdziesi─ůtych, gdy Zach├│d powoli odchodzi od standaryzacji. W Polsce potrzeba posiadania w┼éasnego mieszkania by┼éa ogromna. Nowe osiedla, kt├│re zacz─Ö┼éy powstawa─ç jak przys┼éowiowe grzyby po deszczu, by┼éy prawdziw─ů szans─ů szczeg├│lnie dla m┼éodych rodzin. Co prawda moderni┼Ťci, na czele z Le Corbusierem i Walterem Gropiusem, d─ů┼╝yli do tego, by mieszkania powstawa┼éy szybko, stosunkowo tanio i w dobrej jako┼Ťci, nie byliby zachwyceni jako┼Ťci─ů tych wie┼╝owc├│w i pojedynczych mieszka┼ä, ale faktem jest, ┼╝e elementy prefabrykowane by┼éy wykorzystywane masowo. Sk─ůd taka ich popularno┼Ť─ç? Ot├│┼╝ powodem by┼éa typowo┼Ť─ç. To, co jest typowe mo┼╝e nie zachwyca─ç koneser├│w, ale umo┼╝liwia szybkie i tanie budownictwo.

Polska wielka płyta

Od ko┼äc├│wki lat pi─Ö─çdziesi─ůtych ubieg┼éego wieku technologia wielkiej p┼éyty by┼éa najcz─Ö┼Ťciej wykorzystywan─ů w budownictwie wielorodzinnym. Pierwsze osiedle tego typu powsta┼éo w Nowej Hucie, a potem na osiedlu Jelonki w Warszawie. Lata siedemdziesi─ůte by┼éy trumfem takiego budownictwa. Og┼éoszenie ma┼éej stabilizacji sprzyja┼éo rozwojowi budownictwa wielorodzinnego. Mo┼╝na oczywi┼Ťcie powiedzie─ç wiele negatywnych uwag na temat osiedli z wielkiej p┼éyty. Mo┼╝na podkre┼Ťla─ç niedoskona┼éo┼Ťci mieszka┼ä, niewielkie lokale, niski standard, typowo┼Ť─ç blok├│w, brak w pierwszej fazie koniecznej infrastruktury, ale faktem jest, ┼╝e dwana┼Ťcie milion├│w Polak├│w otrzyma┼éo swoje pierwsze M.

Zalety osiedli wielkiej płyty

Chocia┼╝ w latach osiemdziesi─ůtych nast─ůpi┼é masowy exodus z budownictwa wielorodzinnego na przedmie┼Ťcia do dom├│w jednorodzinnych, to dzisiaj mo┼╝na ponownie obserwowa─ç powr├│t i du┼╝e zainteresowanie mieszkaniami z rynku wt├│rnego. Jakie s─ů zalety dawnych osiedli? Przed wszystkim:

  • rozbudowana infrastruktura,
  • wygodne po┼éo┼╝enie i dobra komunikacja z centrum,
  • stabilna inwestycja,
  • dobre rozplanowanie przestrzeni osiedlowej,
  • konkurencyjna cena.

Wady mieszkania z wielkiej płyty

Kupuj─ůc tego typu mieszkanie trzeba si─Ö liczy─ç z jego remontem. Materia┼éy i technologie, z kt├│rych zosta┼éy wykonane nie przystaj─ů ju┼╝ do nowej rzeczywisto┼Ťci. Nie wszystkim odpowiada te┼╝ modernistyczna architektura. Mog─ů by─ç k┼éopoty z przestarza┼éymi instalacjami. Trzeba jednak podkre┼Ťli─ç, ┼╝e z wi─Ökszo┼Ťci─ů tych problem├│w mo┼╝na sobie poradzi─ç, by jednocze┼Ťnie zyska─ç niez┼ée mieszkanie w doskona┼éej lokalizacji.

Artykuł sponsorowany