Maszyna do mieszkania ÔÇô standaryzacja i eksperyment Le Corbusiera

Le Corbusier, kt├│ry ┼╝y┼é przede wszystkim z projektowania dom├│w i willi dla bogatych klient├│w, ch─Ötnie anga┼╝owa┼é si─Ö w projekty, kt├│re mia┼éy zmieni─ç oblicze ┼Ťwiata.

Do pocz─ůtk├│w dwudziestego wieku architektura by┼éa nastawiona przede wszystkim na przygotowanie projekt├│w dom├│w na indywidualne potrzeby bogatych ludzi. Niewiele by┼éo gmach├│w u┼╝yteczno┼Ťci publicznej, a je┼Ťli by┼éy – zbli┼╝a┼éy si─Ö w wygl─ůdzie do dom├│w tradycyjnych. Dwudziesty wiek to wszystko zmieni┼é. Oczywi┼Ťcie najistotniejsza by┼éa rewolucja technologiczna, ale i radykalnie zmieni┼éo si─Ö podej┼Ťcie do mieszka┼ä dla mniej zamo┼╝nych. Dostrze┼╝ono ÔÇťt┼éumÔÇŁ, kt├│ry zyskiwa┼é coraz wi─Öcej praw, mia┼é wi─Öcej do powiedzenia i kt├│rego potrzeby nale┼╝a┼éo zaspokoi─ç.

Jako pierwsi dostrzegli to architekci szko┼éy chicagowskiej, kt├│rzy odpowiadaj─ů za budow─Ö pierwszych wie┼╝owc├│w w Stanach Zjednoczonych i jednocze┼Ťnie pierwszych w ┼Ťwiecie. Powstawa┼éo te┼╝ wiele nowych gmach├│w u┼╝yteczno┼Ťci publicznej, kt├│re by┼éy odpowiedzi─ů na wymagania spo┼éecze┼ästwa. Architektura dostrzeg┼éa nowe szanse, a jednocze┼Ťnie musia┼éa zmieni─ç sw├│j spos├│b my┼Ťlenia o domach dla tzw. zwyk┼éych ludzi. Jednym z architekt├│w, kt├│ry dostrzeg┼é szanse nowoczesnej architektury by┼é samouk i jednocze┼Ťnie wizjoner Le Corbusier. Celem jego ┼╝ycia by┼éo stworzenie nowoczesnych dom├│w, kt├│re okre┼Ťla┼é jako ÔÇťmaszyny do mieszkaniaÔÇŁ, z przeznaczeniem dla mniej zamo┼╝nych. Szans─Ö dostrzeg┼é w standaryzacji. Dla swojego projektu przygotowa┼é siedem koncepcji (szablon├│w) dom├│w mieszkalnych, kt├│re mia┼éy by┼é odpowiedzi─ů na nowe potrzeby ludzi. Domy standardowe mia┼éy by─ç jednocze┼Ťnie ┬áwyposa┼╝one we wszystkie udogodnienia. Konstrukcja mia┼éa jednocze┼Ťnie sprzyja─ç integracji mieszka┼äc├│w. Jego teorie kszta┼étowa┼éy w dwudziestym wieku my┼Ťlenie o budownictwie mieszkalnym.

Le Corbusier – pi─Ö─ç punkt├│w nowoczesnej architektury

Le Corbusier, kt├│ry ┼╝y┼é przede wszystkim z projektowania dom├│w i willi dla bogatych klient├│w, ch─Ötnie anga┼╝owa┼é si─Ö w projekty, kt├│re mia┼éy zmieni─ç oblicze ┼Ťwiata. Jego pomys┼éy by┼éy czasami wr─Öcz futurystyczne i niemo┼╝liwe do realizacji. W jednym ze swoich projekt├│w m├│wi┼é na przyk┼éad o ca┼ékowitym zburzeniu Pary┼╝a i zbudowaniu go na nowo. Na szcz─Ö┼Ťcie tego pomys┼éu nikt nie potraktowa┼é powa┼╝nie i nadal mo┼╝emy podziwia─ç Pary┼╝ w jego dawnej i jednocze┼Ťnie ewaluuj─ůcej formie. Ale by┼éy te┼╝ pomys┼éy, kt├│re by┼éy inspiruj─ůce i niekt├│re z nich da┼éo si─Ö zrealizowa─ç. Wed┼éug koncepcji Le Corbusiera budynki dla nowego spo┼éecze┼ästwa powinny spe┼énia─ç pi─Ö─ç podstawowych kryteri├│w. Powinny:

  • posiada─ç wolnostoj─ůce podpory, podtrzymuj─ůce budynek, pe┼éni─ůce funkcj─Ö ┼Ťcian no┼Ťnych,
  • otwart─ů wewn─Ötrzn─ů form─Ö mieszka┼ä, bez podzia┼é├│w architektonicznych,
  • pod┼éu┼╝ne okna oplataj─ůce bry┼é─Ö architektoniczn─ů budynku, zapewniaj─ůc dost─Öp ┼Ťwiat┼éa,
  • ogr├│d na dachu, mo┼╝liwy dzi─Öki temu, ┼╝e spadzista konstrukcja zostaje zast─ůpiona dachem p┼éaskim.
  • bogat─ů w geometryczne wzory fasad─Ö.

Realizacja idealnego wzorca

Idealn─ů ÔÇťjednostk─Ö mieszkaniow─ůÔÇŁ zrealizowa┼é Le Corbusier po drugiej wojnie ┼Ťwiatowej we Francji. By┼é to blok sp├│┼édzielczy w Marsylii. Konstrukcja ┼╝elbetowa pomie┼Ťci┼éa kilkadziesi─ůt jednakowych dwupoziomowych mieszka┼ä. Ka┼╝de z nich mia┼éo jeden g┼é├│wny pok├│j o wysoko┼Ťci prawie pi─Öciu metr├│w. Pozosta┼ée pomieszczenia s─ů o po┼éow─Ö ni┼╝sze. Ciekawym elementem s─ů te┼╝ loggie przynale┼╝─ůce do ka┼╝dego z mieszka┼ä, a przeznaczone na ogr├│dki. ┼Ürodkowe pi─Ötro by┼éo w ca┼éo┼Ťci przygotowane na sklepy i punkty us┼éugowe. Na p┼éaskim dachu budynku mie┼Ťci┼éo si─Ö przedszkole, plac zabaw, ogr├│d, basen. Z zewn─ůtrz, budynek by┼é bardzo surowy w swojej prostocie, jedyn─ů ozdob─ů by┼é relief przedstawiaj─ůcy osob─Ö z wysoko podniesion─ů r─Ök─ů. Ten blok by┼é sztandarowym przyk┼éadem koncepcji s┼éynnego architekta.

Polskie realizacje pomysłów Le Corbusiera

W Polsce r├│wnie┼╝ pr├│bowano realizowa─ç pomys┼éy Le Corbusiera, wed┼éug kt├│rego szcz─Ö┼Ťcie cz┼éowiekowi mia┼éo zapewni─ç funkcjonowanie w budynkach b─Öd─ůcych maszynami do mieszkania, w kt├│rych zaspokajano wi─Ökszo┼Ť─ç funkcji ┼╝yciowych mieszka┼äc├│w. Po wojnie realizowano ochoczo pomys┼éy architekta zapominaj─ůc o ca┼éej infrastrukturze, u┼éatwiaj─ůcej mieszka┼äcom ┼╝ycie. Za do┼Ť─ç ciekaw─ů realizacj─Ö, wr─Öcz wzorcow─ů, mo┼╝na uzna─ç warszawskie osiedle Za ┼╗elazn─ů Bram─ů. Pozosta┼ée by┼éy tylko nieudolnym na┼Ťladowaniem wizjonerskich pomys┼é├│w architekt├│w zachodnich.

Artykuł sponsorowany