Zastosowanie kluczy dynamometrycznych

Klucze dynamometryczne okazuj膮 si臋 przydatne znacznie cz臋艣ciej, ni偶 mog艂oby si臋 to wydawa膰. Dlatego te偶 warto zna膰 ich zastosowanie w powszechnym u偶ytku, aby unikn膮膰 uszkodze艅, jakie mog膮 wyst膮pi膰 wskutek zbyt mocnego lub zbyt s艂abego dokr臋cenia 艣ruby. Dowiedz si臋, w jakich przypadkach nale偶y si臋gn膮膰 po klucz dynamometryczny i jakie rodzaje tych kluczy najlepiej sprawdz膮 si臋 w poszczeg贸lnych sytuacjach.

Czym jest klucz dynamometryczny?

Klucz dynamometryczny to rodzaj klucza, kt贸ry umo偶liwia dokr臋cenie 艣ruby z w艂a艣ciw膮 si艂膮, czyli 鈥 u偶ywaj膮c w艂a艣ciwej nomenklatury 鈥 do odpowiedniego momentu. Klucz dynamometryczny dzia艂a na zasadzie prawa Hooka, kt贸re m贸wi o tym, 偶e cia艂o fizyczne odkszta艂ca si臋 pod wp艂ywem dzia艂aj膮cej na nie si艂y wprost proporcjonalnie do warto艣ci tej si艂y. W kluczu znajduj膮 si臋 spr臋偶yna i zapadka 鈥 po osi膮gni臋ciu wskazanego momentu dokr臋cenia, mierzonego w niutonometrach (Nm), zapadka 鈥減rzeskakuje鈥, blokuj膮c klucz.

Zastosowanie kluczy dynamometrycznych w u偶ytku powszechnym

Klucze dynamometryczne powinni mie膰 w swojej szafce z narz臋dziami przede wszystkim u偶ytkownicy r贸偶nych pojazd贸w 鈥 samochod贸w, motocykli czy rower贸w. Opr贸cz nich powinni wyposa偶y膰 si臋 w nie tak偶e majsterkowicze, kt贸rzy zajmuj膮 si臋 monta偶em konstrukcji z r贸偶nych materia艂贸w 鈥 wiele z tych materia艂贸w b臋dzie mia艂o wskazanie od producenta, dotycz膮ce momentu dokr臋cenie, kt贸ry zapewni bezpiecze艅stwo i nie niszczy materia艂u.

  • Samochody 鈥 z odpowiedni膮 si艂膮 w samochodach powinny by膰 dokr臋cane m.in. ko艂a, ale r贸wnie偶 blok i g艂owica silnika. Zbyt niski moment mo偶e nie zagwarantowa膰 odpowiedniej solidno艣ci monta偶u, natomiast dokr臋cenie ze zbyt du偶膮 w najlepszym wypadku sko艅czy si臋 zapieczeniem 艣ruby, a w najgorszym uszkodzeniem element贸w bloku czy g艂owicy. Klucze dynamometryczne wykorzystuje si臋 te偶 przy dokr臋caniu 艣wiec zap艂onowych.
  • Motocykle 鈥 podobnie jak w przypadku samochod贸w, klucze dynamometryczne b臋d膮 niezb臋dne przy dokr臋caniu k贸艂 motocykla oraz element贸w silnika.
  • Rowery 鈥 w zasadzie wszystkie 艣ruby w rowerze powinny by膰 dokr臋cane z odpowiedni膮 si艂膮. Wi膮偶e si臋 to z delikatno艣ci膮 materia艂贸w, z kt贸rych wykonywane s膮 te jedno艣lady.

Jak dobiera膰 klucze dynamometryczne?

Pod uwag臋 nale偶y wzi膮膰 oczywi艣cie rozmiar klucza. Funkcjonalne s膮 klucze dynamometryczne z wymiennymi nasadkami. Do wyboru jest kilka r贸偶nych rodzaj贸w kluczy dynamometrycznych, jednak zasada ich dzia艂ania jest bardzo podobna lub taka sama, a r贸偶nice polegaj膮 g艂贸wnie na sposobie sygnalizowania osi膮gni臋cia momentu dokr臋cenia 鈥 mo偶e by膰 to klikni臋cie, 鈥渮艂amanie si臋鈥 klucza pod k膮tem, elektroniczny sygna艂 d藕wi臋kowy czy 鈥溑沴izganie si臋鈥 klucza po 艂bie 艣ruby.

Wa偶ny jest jednak zakres momentu dokr臋cenia, jaki mo偶na ustawi膰 na kluczu:

  • do k贸艂 powinien by膰 on do艣膰 szeroki i wynosi膰 od 40 do 200 Nm;
  • do dokr臋cenia element贸w silnika zwykle wynosi oko艂o 30 Nm;
  • dokr臋cenie 艣wiec zap艂onowych wymaga osi膮gni臋cia momentu oko艂o 20 Nm;
  • klucze dynamometryczne do rower贸w powinny mie膰 zakres od 0 do 25 Nm.

Wa偶n膮 informacj膮 jest to, 偶e kluczem dynamometrycznym nigdy nie wolno odkr臋ca膰 艣rub, poniewa偶 jest to najprostszy spos贸b rozkalibrowania narz臋dzia.

~