Budownictwo w nowoczesnych miastach w duchu ESG: przed jakimi wyzwaniami stoj─ů deweloperzy?

smart city

Nowe regulacje unijne dotycz─ůce raportowania ESG, ambitne cele zwi─ůzane ze zr├│wnowa┼╝onym rozwojem stawiane przez ONZ oraz wiele organizacji bran┼╝owych. Wreszcie oczekiwania w tym zakresie ze strony samych akcjonariuszy oraz najemc├│w. Nacisk na dzia┼éalno┼Ť─ç opart─ů o zr├│wnowa┼╝ony rozw├│j to dzi┼Ť coraz powa┼╝niejsze wyzwanie, przed kt├│rym staje nowoczesne budownictwo. To r├│wnie┼╝ jeden z kluczowych warunk├│w, bez kt├│rego nie da si─Ö stworzy─ç miast przysz┼éo┼Ťci.

┬áESG ÔÇö nowa odpowiedzialno┼Ť─ç

Wed┼éug danych ONZ obecnie po┼éowa populacji ludzkiej mieszka w miastach. To 3,5 miliarda ludzi. Wed┼éug prognoz, do 2030 roku liczba ta ma zwi─Ökszy─ç si─Ö nawet do 5 miliard├│w. Jednocze┼Ťnie miasta, kt├│re zajmuj─ů zaledwie oko┼éo 3 proc. obszaru Ziemi, zu┼╝ywaj─ů jednocze┼Ťnie od 60 do 80 proc. energii i wytwarzaj─ů 75 proc. emisji dwutlenku w─Ögla. Si┼é─ů rzeczy tak gwa┼étowna urbanizacja wywiera wp┼éyw na wielko┼Ť─ç zasob├│w s┼éodkiej wody, ilo┼Ť─ç ┼Ťciek├│w i ┼Ťrodowisko naturalne.

Dlatego we wrze┼Ťniu 2015 roku 193 kraje cz┼éonkowskie ONZ przyj─Ö┼éy ÔÇ×Agend─Ö na rzecz zr├│wnowa┼╝onego rozwoju 2030ÔÇŁ. Zawiera ona 17 ambitnych cel├│w z perspektyw─ů do 2030 roku dotycz─ůcych zr├│wnowa┼╝onego rozwoju ┼Ťwiata. Odnosz─ů si─Ö one mi─Ödzy innymi do zr├│wnowa┼╝onych miast i spo┼éeczno┼Ťci, ochrony ┼Ťrodowiska naturalnego i zmian klimatu.

R├│wnie┼╝ na poziomie Unii Europejskiej trwaj─ů obecnie intensywne prace legislacyjne dotycz─ůce nowych regulacji zwi─ůzanych z ESG (ang. Environmental, Social, Governance). Chodzi o obowi─ůzek ujawniania i raportowania dzia┼éalno┼Ťci firm w zakresie czynnik├│w ┼Ťrodowiskowych, spo┼éecznej odpowiedzialno┼Ťci oraz ┼éadu korporacyjnego. W odniesieniu do bran┼╝y budowlanej szczeg├│lne znaczenie ma tutaj czynnik ┼Ťrodowiskowy ÔÇ×EÔÇŁ i wp┼éyw inwestycji na ┼Ťrodowisko i zmiany klimatu.

Zgodnie z projektem unijnej dyrektywy o sprawozdawczo┼Ťci przedsi─Öbiorstw CSDR (ang. Corporate Sustainability Reporting Directive) obowi─ůzek raportowania obejmie wszystkie du┼╝e przedsi─Öbiorstwa notowane na gie┼édzie lub zatrudniaj─ůce ponad 250 pracownik├│w. B─Öd─ů one musia┼éy informowa─ç o swojej polityce ┼Ťrodowiskowej, spo┼éecznej i zarz─ůdczej za pomoc─ů wystandaryzowanych wytycznych. Ponadto, aby osi─ůgn─ů─ç za┼éo┼╝one przez Unie Europejsk─ů cele dotycz─ůce klimatu i energii wa┼╝ne jest r├│wnie┼╝, by kierowa─ç finansowanie na zr├│wnowa┼╝one projekty i dzia┼éania. Dlatego te┼╝ stworzono wsp├│lny system klasyfikacji zr├│wnowa┼╝onej dzia┼éalno┼Ťci gospodarczej. Tak zwana taksonomia UE pozwala na zdefiniowanie, kt├│r─ů dzia┼éalno┼Ť─ç gospodarcz─ů mo┼╝na uzna─ç za zr├│wnowa┼╝on─ů ┼Ťrodowiskowo.

Tymczasem, jak wynika z raportu firmy doradczej Deloitte ÔÇ×Polskie firmy budowlane 2021 – najwa┼╝niejsi gracze, kluczowe czynniki wzrostu i perspektywy rozwoju bran┼╝yÔÇŁ a┼╝ 48 proc. badanych firm budowlanych nie ma wiedzy na temat proponowanych przez Uni─Ö Europejsk─ů zmian regulacji dotycz─ůcych finansowania zr├│wnowa┼╝onego wzrostu gospodarczego w odniesieniu do sektora budowalnego.

Zgodnie z rozporz─ůdzeniem dotycz─ůcym taksonomii, dzia┼éalno┼Ť─ç gospodarcza mo┼╝e by─ç uznana za zr├│wnowa┼╝on─ů, je┼Ťli wnosi wk┼éad w co najmniej jeden z sze┼Ťciu cel├│w ┼Ťrodowiskowych.

S─ů to ┼éagodzenie zmian i adaptacja do zmian klimatu, zr├│wnowa┼╝one wykorzystanie i ochrona zasob├│w wodnych i morskich, przej┼Ťcie na gospodark─Ö o obiegu zamkni─Ötym, zapobieganie zanieczyszczeniu i jego kontrola oraz ochrona i odbudowa bior├│┼╝norodno┼Ťci i ekosystem├│w.┬á Rozporz─ůdzenie szczeg├│┼éowo okre┼Ťla warunki, na jakich dana dzia┼éalno┼Ť─ç gospodarcza kwalifikuje sie╠Ę jako wnosza╠Ęca istotny wk┼éad w ┼éagodzenie zmian klimatu lub w adaptacje╠Ę do zmian klimatu, a takz╠çe definiuje, czy ta dzia┼éalnos╠üc╠ü gospodarcza nie wyrz─ůdz─ů powaz╠çnych szk├│d wzgle╠Ędem z╠çadnego z pozosta┼éych cel├│w ┼Ťrodowiskowych.

W przypadku nowych budynk├│w, ┼éagodzenie klimatu wed┼éug unijnej taksonomii, to mi─Ödzy innymi budowa obiekt├│w o wi─Ökszej efektywno┼Ťci energetycznej. Takich, kt├│rych zapotrzebowanie na energi─Ö pierwotn─ů jest przynajmniej 10 proc. mniejsze ni┼╝ pr├│g okre┼Ťlony w odniesieniu do wymaga┼ä dotycz─ůcych budynk├│w o niemal zerowym zu┼╝yciu energii.

W przypadku budynk├│w o powierzchni przekraczaj─ůcej 5 000 m2 dochodzi do tego jeszcze konieczno┼Ť─ç wykonania bada┼ä szczelno┼Ťci powietrznej i integralno┼Ťci cieplnej. A tak┼╝e obliczenie wsp├│┼éczynnika globalnego ocieplenia w cyklu ┼╝ycia budynku.

Redukcja emisji

Przyj─Öte w 2015 roku Porozumienie Paryskie zak┼éada redukcj─Ö globalnego ocieplenia poni┼╝ej 2┬░C w stosunku do epoki przedindustrialnej, a docelowo d─ů┼╝enie do nieprzekraczania poziomu 1,5┬░C.

Jak podaje organizacja Architecure 2030, kt├│rej misj─ů jest przekszta┼écenie bran┼╝y budowlanej z g┼é├│wnego emitenta gaz├│w cieplarnianych w ga┼é─ů┼║ b─Öd─ůc─ů centralnym rozwi─ůzaniem kryzysu klimatycznego, ka┼╝dego roku budynki generuj─ů blisko 40 proc. globalnej emisji CO2. Z tego 28 proc. stanowi dzia┼éalno┼Ť─ç operacyjna budynk├│w, a za 11 proc. odpowiadaj─ů materia┼éy budowlane i konstrukcyjne.

Jak wskazuj─ů eksperci z Architecure 2030, ponad 65 proc. budynk├│w, kt├│re dzi┼Ť funkcjonuje na ┼Ťwiecie, b─Ödzie istnie─ç jeszcze w 2040 roku i nadal emitowa─ç gazy cieplarniane. Tym samym bez dekarbonizacji tych obiekt├│w nie uda si─Ö osi─ůgn─ů─ç ustanowionego w Pary┼╝u celu nieprzekraczania 1,5┬░C ocieplenia.

Co wi─Öcej, szacuje si─Ö, ┼╝e do 2060 roku globalna powierzchnia budynk├│w si─Ö podwoi. ┼╗eby sprosta─ç tej najwi─Ökszej w historii ludzko┼Ťci fali urbanizacji, nowa powierzchnia w globalnych zasobach budynk├│w zwi─Ökszy si─Ö o 230 miliard├│w metr├│w kwadratowych. To tak, jakby co miesi─ůc dodawa─ç do naszego ┼Ťwiata powierzchni─Ö odpowiadaj─ůc─ů ca┼éemu Nowemu Jorkowi. I tak przez 40 lat!

W Unii Europejskiej budynki odpowiadaj─ů za 36 proc. emisji gaz├│w cieplarnianych. Jak wyliczaj─ů eksperci emisje te zwi─ůzane s─ů bezpo┼Ťrednio z produkcj─ů materia┼é├│w budowlanych, takich jak cement, stal i szk┼éo (jako wbudowany ┼Ťlad w─Öglowy), a tak┼╝e z eksploatacj─ů samych obiekt├│w (jako operacyjny ┼Ťlad w─Öglowy). Dlatego w konsekwencji porozumie┼ä paryskich Unia Europejska zobowi─ůza┼éa si─Ö do zmniejszenia emisji gaz├│w cieplarnianych do 2030 roku o co najmniej 55% w por├│wnaniu z rokiem 1990. A w ramach tak zwanego Europejskiego Zielonego ┼üadu Unia Europejska chce osi─ůgn─ů─ç do roku 2050 neutralno┼Ť─ç klimatyczn─ů.

Efektywno┼Ť─ç energetyczna

Z danych Komisji Europejskiej wynika, ┼╝e najwi─Öcej energii w UE poch┼éaniaj─ů w┼éa┼Ťnie budynki. ┼ü─ůcznie generuj─ů one 40% zu┼╝ycia energii. W du┼╝ym stopniu wp┼éyw na te warto┼Ťci ma budowa, u┼╝ytkowanie, renowacja i rozbi├│rka budynk├│w.

Obecnie oko┼éo 75 proc. budynk├│w jest nieefektywnych energetycznie. Oznacza to, ┼╝e znaczna cz─Ö┼Ť─ç zu┼╝ywanej energii elektrycznej jest marnowana. Jak sugeruje Komisja Europejska, straty te mo┼╝na ograniczy─ç poprzez odpowiedni─ů modernizacj─Ö, korzystanie z inteligentnych rozwi─ůza┼ä i energooszcz─Ödnych materia┼é├│w przy budowie nowych obiekt├│w.

Zu┼╝ycie wody

Zgodnie w unijn─ů taksonomi─ů, urz─ůdzenia wodne w nowych budynkach powinny posiada─ç potwierdzenie zu┼╝ycia wody w karcie charakterystyki produktu, certyfikacie budynku lub obowi─ůzuj─ůcym w Unii oznakowaniu produktu. Maksymalny przep┼éyw wody w kranach umywalek i kranach zlew├│w nie mo┼╝e przekracza─ç 6 litr├│w/ min, a w prysznicach 8 litr├│w/minut─Ö.

W toaletach, w tym kompaktach, muszlach i sp┼éuczkach ca┼ékowita obj─Öto┼Ť─ç wody wykorzystywanej do sp┼éukiwania nie mo┼╝e przekracza─ç 6 litr├│w, a ┼Ťrednia obj─Öto┼Ť─ç wody s┼éu┼╝─ůca do tego celu nie mo┼╝e by─ç wi─Öksza ni┼╝ 3,5 litra.┬á Zu┼╝ycie wody w pisuarach mo┼╝e wynosi─ç maksymalnie 2 litry na muszl─Ö na godzin─Ö. A w pisuarach ze sp┼éukiwaniem ca┼ékowita obj─Öto┼Ť─ç wody s┼éu┼╝─ůcej do sp┼éukiwania nie mo┼╝e przekracza─ç 1 litra.

Gospodarka cyrkularna

Z danych Komisji Europejskiej wynika, ┼╝e odpady budowlane i rozbi├│rkowe stanowi─ů ponad 30% wszystkich odpad├│w wytwarzanych na terenie Unii Europejskiej. To przede wszystkim cement,┬áceg┼éy, drewno, szk┼éo, stal i plastik. Wlicza si─Ö w to zar├│wno wszystkie odpady powsta┼ée w┬áwyniku budowy i rozbi├│rki budynk├│w oraz infrastruktury, jak i r├│wnie┼╝ te zwi─ůzane z planowaniem i┬áutrzymaniem dr├│g.

Dlatego taksonomia unijna wymaga, by co najmniej 70% odpad├│w z budowy i rozbi├│rki┬áwytwarzanych na placu budowy by┼éo gotowe do ponownego u┼╝ycia, recyklingu i innych proces├│w┬áodzysku materia┼éu, takich jak wype┼énianie wyrobisk z wykorzystaniem odpad├│w zaste╠Ępuja╠Ęcych inne┬ámateria┼éy. Chodzi tu przede wszystkim o odpady inne ni┼╝ niebezpieczne, czyli naturalne z┬á┬ákategorii oznaczonej kodem 17 05 04 w europejskim wykazie odpad├│w. To gleba, ziemia i kamienie.

R├│wnie┼╝ projekty budynk├│w i techniki konstrukcyjne powinny wspomaga─ç obieg zamkni─Öty. W szczeg├│lno┼Ťci wskazywa─ç mo┼╝liwo┼Ťci demonta┼╝u lub dostosowania budynk├│w, tzn. w jaki spos├│b w┬áramach projektu zapewniono wyz╠çszy poziom zasobooszcze╠Ędnos╠üci, moz╠çliwos╠üci dostosowania,┬áelastycznos╠üci i moz╠çliwos╠üci demontaz╠çu w celu umoz╠çliwienia ponownego uz╠çycia i recyklingu.

Zapobieganie zanieczyszczeniom

Tutaj taksonomia unijna stanowi, ┼╝e elementy budynk├│w i materia┼éy budowlane musz─ů by─ç zgodne┬áz kryteriami dotycz─ůcymi zakazu stosowania zakazanych substancji, takich jak rt─Ö─ç czy azbest.┬á Ponadto, je┼╝eli nowy budynek jest wznoszony na terenie potencjalnie zanieczyszczonym (terenie┬ázdegradowanym), taki teren musi by─ç poddany badaniu pod k─ůtem potencjalnych zanieczyszcze┼ä. Dodatkowo inwestor powinien wprowadzi─ç w trakcie rob├│t budowlanych lub konserwacyjnych┬á┼Ťrodki s┼éu┼╝─ůce redukcji emisji ha┼éasu, kurzu i zanieczyszcze┼ä.

Wp┼éyw na bior├│┼╝norodno┼Ť─ç

W┼Ťr├│d kryteri├│w gwarantuj─ůcych nieczynienie powa┼╝nych szk├│d wzgl─Ödem ochrony i odbudowy┬ábior├│┼╝norodno┼Ťci i ekosystem├│w, wytyczne unijne nak┼éadaj─ů obowi─ůzek przeprowadzenia oceny┬áoddzia┼éywania na ┼Ťrodowisko. Po jej przeprowadzeniu natomiast wdra┼╝a si─Ö wymagane ┼Ťrodki┬á┼éagodz─ůce i kompensacyjne w celu ochrony ┼Ťrodowiska.

Podobn─ů ocen─Ö i konieczne ┼Ťrodki ┼éagodz─ůce wprowadza si─Ö r├│wnie┼╝ w przypadku realizacji┬ábudowy na terenie obszaru wra┼╝liwego pod wzgl─Ödem bior├│┼╝norodno┼Ťci lub w jego pobli┼╝u. Chodzi┬átu przede wszystkim o sie─ç obszar├│w chronionych Natura 2000, obiekt├│w ┼Ťwiatowego dziedzictwa┬áUNESCO i obszar├│w o zasadniczym znaczeniu dla bior├│┼╝norodno┼Ťci, a┬átak┼╝e innych obszar├│w chronionych.

Ponadto zakazane jest wznoszenie nowych budynk├│w na gruntach ornych i gruntach uprawnych o┬ás╠ürednim lub wysokim poziomie z╠çyznos╠üci gleby i podziemnej bior├│z╠çnorodnos╠üci, na terenach┬ániezagospodarowanych o uznanej wysokiej wartos╠üci pod wzgle╠Ędem bior├│z╠çnorodnos╠üci oraz terenach┬ás┼éuz╠ça╠Ęcych za siedlisko gatunk├│w zagroz╠çonych (fauny i flory), a tak┼╝e na terenie odpowiadaja╠Ęcym┬ádefinicji lasu okres╠ülonej w prawie krajowym i stosowanej w krajowym bilansie emisji gaz├│w┬ácieplarnianych.

Standard GRI

Standard GRI (ang. Global Reporting Initiative) to powszechna i wystandaryzowana metoda raportowania zr├│wnowa┼╝onego rozwoju stworzona przez niezale┼╝n─ů mi─Ödzynarodow─ů organizacj─Ö GRI z siedzib─ů w Amsterdamie.

Standard GRI pomaga organizacjom zrozumie─ç ich w┼éasny wp┼éyw na gospodark─Ö, ┼Ťrodowisko i┬áspo┼éeczno┼Ť─ç. A dzi─Öki temu lepiej zarz─ůdza─ç oddzia┼éywaniem na ludzi i planet─Ö. Identyfikowa─ç i ogranicza─ç ryzyka, wykorzystywa─ç szans─Ö i podejmowa─ç dzia┼éania w kierunku przekszta┼écenia si─Ö w odpowiedzialn─ů i zaufan─ů organizacj─Ö dzia┼éaj─ůc─ů w bardziej zr├│wnowa┼╝onym ┼Ťwiecie. To z kolei zwi─Öksza odpowiedzialno┼Ťci przedsi─Öbiorstwa i przejrzy┼Ťcie obrazuje jego wp┼éyw na zr├│wnowa┼╝ony┬ározw├│j.

Na GRI Standard sk┼éadaj─ů si─Ö trzy rodzaje standard├│w: uniwersalny, sektorowy i tematyczny.┬áBy stworzy─ç raport zr├│wnowa┼╝onego rozwoju, mo┼╝na oprze─ç si─Ö o nie wszystkie lub wykorzysta─ç┬átylko wybrane zagadnienia, odpowiednie dla konkretnych odbiorc├│w i cel├│w.

I tak bran┼╝a deweloperska mo┼╝e na przyk┼éad przygotowa─ç raport dla inwestor├│w lub najemc├│w┬áukazuj─ůcy wp┼éyw swojej dzia┼éalno┼Ťci na emisj─Ö dwutlenku w─Ögla, generowanie odpad├│w lub┬ábezpiecze┼ästwo na placach budowy.┬á

GRESB

GRESB (ang. Global Real Estate Sustainability Benchmark) to mi─Ödzynarodowa organizacja, kt├│ra gromadzi, weryfikuje, ocenia i por├│wnuje dane o ESG. Firmy z bran┼╝y deweloperskiej wykorzystuj─ů┬áGRESB do pomiaru swoich wynik├│w ESG wed┼éug rozpoznawalnych i uznanych na ca┼éym ┼Ťwiecie┬áKryteri├│w.

Deweloperzy mog─ů wykorzysta─ç us┼éugi GRESP, by na przyk┼éad por├│wna─ç swoj─ů strategi─Ö i┬áwydajno┼Ť─ç dzia┼éa┼ä ESG na tle ca┼éej bran┼╝y. Zidentyfikowa─ç ryzyka i szanse zwi─ůzane ze┬ázr├│wnowa┼╝onym rozwojem, a przede wszystkim dostosowa─ç przedstawiane swoje dane ESG do┬ámi─Ödzynarodowych ram.

ESG – wyzwanie i szansa

Jak wskazuje raport firmy doradczej Deloitte ÔÇ×Polskie firmy budowlane 2021 – najwa┼╝niejsi gracze, kluczowe czynniki wzrostu i perspektywy rozwoju bran┼╝yÔÇŁ, uwzgl─Ödnienie czynnik├│w ESG w biznesie, wed┼éug unijnych wytycznych wydaje si─Ö dzi┼Ť niezb─Ödne z punktu widzenia utrzymania przewagi konkurencyjnej.

Jednocze┼Ťnie, jak zwracaj─ů uwag─Ö autorzy raportu Deloitte ÔÇ×spe┼énienie wymog├│w zr├│wnowa┼╝onego rozwoju podnosi presti┼╝ inwestycji oraz odpowiada na rosn─ůce zapotrzebowanie rynku w zakresie budynk├│w pozytywnie wp┼éywaj─ůcych na otoczenieÔÇŁ

Smart City Forum

O tym, co czeka sektor budowlany w kontek┼Ťcie ESG i nowoczesnych miast b─Öd─ů dyskutowa─ç eksperci podczas najwi─Ökszego w Polsce kongresu po┼Ťwi─Öconemu funkcjonowaniu i rozwojowi inteligentnych miast ÔÇö Smart┬áCity Forum. 14. edycja kongresu odb─Ödzie si─Ö w dniach 14-15 czerwca 2022 roku w The Bridge Wroc┼éaw MGALLERY.

Wi─Öcej o wydarzeniu i jego agendzie na stronie: https://smartcityforum.pl/lp/lpm/

artykuł sponsorowany