Jakie mo┼╝liwo┼Ťci daje ultrad┼║wi─Ökowy pomiar grubo┼Ťci stali?

Jakie korzy┼Ťci przynosi zastosowanie ultrad┼║wi─Ökowego pomiaru grubo┼Ťci? Czy pomiar grubo┼Ťci z wykorzystaniem UTT jest precyzyjny? W jakich przypadkach UTT jest niezast─ůpiony?

Post─Öp w zakresie odbierania fal rozchodz─ůcych si─Ö w metalach umo┼╝liwia wykonywanie precyzyjnych pomiar├│w grubo┼Ťci konstrukcji stalowych oraz stwarza nowe perspektywy badawcze dla automatycznych bada┼ä defektoskopowych. W niniejszym artykule opisana zostanie pokr├│tce specyfika bada┼ä UTT.

┬áPomiar grubo┼Ťci szyn

Jednym z podstawowych zastosowa┼ä UTT jest wykrywanie wad w szynach zamocowanych na torze. Badanie polega na wprowadzeniu fal ultrad┼║wi─Ökowych z powierzchni g┼é├│wki przez sprz─Ögaj─ůc─ů warstw─Ö cieczy, umo┼╝liwiaj─ůc tym samym wykrycie p─Ökni─Ö─ç poprzecznych. Niewykryte p─Ökni─Öcia szybko prowadz─ů do zniszczenia szyny. Zlokalizowanie p─Ökni─Ö─ç pionowych powstaj─ůcych na ┼Ťrodku g┼é├│wki jest natomiast mo┼╝liwe dzi─Öki zastosowaniu hybrydowej bezstykowej techniki ultrad┼║wi─Ökowej, w kt├│rej fale ultrad┼║wi─Ökowe s─ů wzbudzane przy pomocy lasera i odbierane bezstykowo za pomoc─ů g┼éowic pojemno┼Ťciowych. Podstaw─ů tego badania s─ů pojemno┼Ťciowe przetworniki ultrad┼║wi─Ökowe dedykowane do pracy w powietrzu, daj─ůc tym samym mo┼╝liwo┼Ť─ç rejestracji impuls├│w obj─Öto┼Ťciowych fal o bardzo wysokiej cz─Östotliwo┼Ťci (┼║r├│d┼éo: http://www.badania-nieniszczace.info/Badania-Nieniszczace-Nr-01-04-2004/pdf/Deputat_Nowe_techniki_badan_ultradzwiekowych.pdf).

Pomiar grubo┼Ťci blach cienkich

Grubo┼Ť─ç blach cienkich mo┼╝e by─ç okre┼Ťlona dzi─Öki zastosowaniu metody bada┼ä rezonansowych. W przypadku gdy materia┼é pr├│bki jest jednorodny, r├│┼╝nica mi─Ödzy nast─Öpuj─ůcymi po sobie cz─Östotliwo┼Ťciami harmonicznymi jest analogiczna do cz─Östotliwo┼Ťci podstawowej. Aby wyznaczy─ç grubo┼Ť─ç blachy, wystarczy pozna─ç pr─Ödko┼Ť─ç rozchodzenia si─Ö fal w badanej pr├│bce oraz dokona─ç pomiaru r├│┼╝nicy cz─Östotliwo┼Ťci, kt├│re odpowiadaj─ů kolejnym rezonansom.

 Pomiar rur kotłowych

Zmniejszenie grubo┼Ťci ┼Ťcianki w rurach kot┼éowych najcz─Ö┼Ťciej jest spowodowane ich utlenianiem si─Ö. Aby precyzyjnie okre┼Ťli─ç wszelkie zmiany grubo┼Ťci, wykorzystujemy technik─Ö opart─ů na pomiarze czasu przej┼Ťcia impuls├│w fal ultrad┼║wi─Ökowych transmitowanych przez g┼éowice normalne. Przy dokonywaniu pomiar├│w wykorzystuje si─Ö zazwyczaj g┼éowice fal pod┼éu┼╝nych ÔÇö silnie t┼éumione i o wysokich cz─Östotliwo┼Ťciach. Szybkie wyznaczenie grubo┼Ťci warstw tlenk├│w na stalowej rurze jest mo┼╝liwe dzi─Öki zastosowaniu bezkontaktowej rezonansowej techniki, kt├│ra wykorzystuje fale poprzeczne aktywizowane za pomoc─ů specjalnego przetwornika zaprojektowanego w technice EMAR.

Bezkontaktowa technika rezonansu daje mo┼╝liwo┼Ť─ç wyznaczenia pr─Ödko┼Ťci oraz wsp├│┼éczynnika t┼éumienia, kt├│re s─ů niezb─Ödne dla prawid┼éowego pomiaru rur kot┼éowych. Badania UUT s─ů obecnie prowadzone przez wi─Ökszo┼Ť─ç laboratori├│w bada┼ä nieniszcz─ůcych, m.in. przez Przedsi─Öbiorstwo Specjalistyczne DRACO. W ofercie laboratori├│w znajdziemy r├│wnie┼╝ tradycyjne badania inwazyjne oraz obj─Öto┼Ťciowe, kt├│re nie przynosz─ů jednak tak dobrych rezultat├│w i mog─ů by─ç prowadzone jedynie przy spe┼énieniu okre┼Ťlonych warunk├│w, np. obustronnego dost─Öpu do konstrukcji. Pomiary grubo┼Ťci UTT s─ů du┼╝o bardziej precyzyjne i miarodajne.