Co przyniesie ustawa krajobrazowa?

Ustawa krajobrazowa, kt贸ra obowi膮zuje od 11 wrze艣nia ubieg艂ego roku wprowadza spore zmiany, niekoniecznie dobre. Wszyscy oczekiwali uporz膮dkowania krajobrazu reklamowego, a w wi臋kszo艣ci przypadk贸w nowe zasady wi膮za膰 si臋 b臋d膮 z jego dalszym brakiem. Co wi臋cej, nieprzemy艣lane dzia艂ania mog膮 spowodowa膰 spore straty.

Nowe ustawodawstwo daje du偶膮 swobod臋 samorz膮dom lokalnym i to w艂a艣nie od nich wiele b臋dzie zale偶a艂o. Narz臋dziem do uregulowania obecno艣ci reklam w przestrzeni publicznej, poza ustaw膮, b臋d膮 lokalne uchwa艂y krajobrazowe, pe艂ni膮ce rol臋 kodeks贸w reklamowych, nad kt贸rymi cz臋艣膰 miast ju偶 pracuje. To w艂a艣nie tam zawarte zapisy precyzyjnie okre艣l膮 warunki ekspozycji reklam. Cz臋艣膰 no艣nik贸w zwyczajnie b臋dzie musia艂a znikn膮膰, cz臋艣膰 zostanie ograniczona je艣li chodzi o ich wielko艣膰 i rodzaj. O skutkach dzia艂a艅 dyskutuje ju偶 nie tylko bran偶a reklamowa, ale r贸wnie偶 m. in. lokalni przedsi臋biorcy, w艂a艣ciciele i zarz膮dcy nieruchomo艣ci, osoby prywatne.

Wp艂yw na bran偶臋 reklamow膮

Bez w膮tpienia skutki wprowadzenia ustawy krajobrazowej i poszczeg贸lnych kodeks贸w reklamowych najmocniej odczuje bran偶a reklamowa. W艂a艣ciciele firm musz膮 liczy膰 si臋 ze sporymi stratami finansowymi, nie tylko tymi, zwi膮zanymi ze zmniejszenia wp艂yw贸w od reklamodawc贸w, ze wzgl臋du na mniejsz膮 ilo艣膰 atrakcyjnych no艣nik贸w. Problem b臋dzie r贸wnie偶 sprz臋t, a w艂a艣ciwie kredyty zaci膮gane na ten cel.

Firmy z naszej bran偶y inwestuj膮 naprawd臋 spore 艣rodki w unowocze艣nianie swojego sprz臋tu 鈥 zar贸wno samych no艣nik贸w, by by艂y one atrakcyjne dla potencjalnych klient贸w, jak i ca艂o艣膰 wyposa偶enia u艂atwiaj膮cego codzienn膮 prac臋. Wspomnie膰 powinni艣my w zasadzie nie tylko firmy posiadaj膮c no艣niki, ale r贸wnie偶 naszych partner贸w np. drukarnie, kt贸re kupowa艂y za niebagatelne sumy maszyny potrzebne do wydruku r贸偶nego typu reklam. Nierzadko zakupy pokrywane s膮 ze 艣rodk贸w pochodz膮cych z d艂ugoterminowych po偶yczek, kt贸re b臋d膮 sp艂acane jeszcze przez d艂ugi czas od momentu wej艣cia w 偶ycie uchwa艂 鈥 komentuje Piotr Gajek, Prezes Zarz膮du Synergic.

Kolejnym aspektem s膮 wydatki jakie firmy b臋d膮 musia艂y ponie艣膰, by dostosowa膰 do nowych wytycznych no艣niki, kt贸re przepisy pozwol膮 utrzyma膰 w dotychczasowych miejscach. Dotyczy膰 to b臋dzie zar贸wno firm posiadaj膮cych wiele powierzchni, jak i pojedynczych przedsi臋biorc贸w, reklamuj膮cych si臋 chocia偶by za pomoc膮 szyld贸w.

Kontrowersje budzi fakt, i偶 przepisy maj膮 obj膮膰 r贸wnie偶 no艣niki ju偶 istniej膮ce, co oznacza, 偶e nawet je艣li reklam臋 umiejscowiono zgodnie z obowi膮zuj膮cym wcze艣niej prawem, to z chwil膮 wej艣cia w 偶ycie uchwa艂y mo偶e ona sta膰 si臋 nielegalna ze wzgl臋du na nowe obostrzenia. W okre艣lonym przez poszczeg贸lne samorz膮dy czasie w艂a艣ciciele no艣nik贸w b臋d膮 musieli bezwarunkowo dostosowa膰 istniej膮ce reklamy do nowych wytycznych. Je艣li natomiast oka偶e si臋, 偶e legalne wcze艣niej no艣niki znajduj膮 si臋 na obszarze z ca艂kowitym zakazem umieszczania reklam, b臋d膮 one musia艂y znikn膮膰. Niezastosowanie si臋 do kodeksu b臋dzie skutkowa艂o naliczaniem kar pieni臋偶nych za ka偶dy dzie艅 niezgodno艣ci reklam, a kara naliczana b臋dzie ju偶 od dnia wszcz臋cia post臋powania a偶 do jej dostosowania lub likwidacji. Kary b臋d膮 wi臋c naliczane, mimo 偶e wcze艣niej ekspozycja by艂y zgodna z aktami prawa miejscowego, w tym planami zagospodarowania przestrzennego oraz odpowiada艂y umowom zawartym wcze艣niej z gminami 鈥 informuje Leszek Miazga, Prezes zarz膮du 2PiGroup.

W my艣l ustawy krajobrazowej kara za ka偶dy dzie艅 b臋dzie wynosi艂a 40-stokrotno艣膰 op艂aty reklamowej. B臋dzie to o tyle dotkliwe, i偶 obostrzenia obejm膮 r贸wnie偶 tereny prywatne, przez co w艂a艣ciciel nieruchomo艣ci, kt贸ry nawet nie艣wiadomie umie艣ci nienormatywn膮 reklam臋 swojego biznesu, b臋dzie musia艂 ponie艣膰 konsekwencje.

W gr臋 mog膮 te偶 wchodzi膰 kwesti臋 odszkodowa艅 za niezrealizowane a zakontraktowane kampanie d艂ugoterminowe, kt贸re w艂a艣ciciele no艣nik贸w b臋d膮 musieli zap艂aci膰 reklamodawcom w przypadku niedotrzymania warunk贸w um贸w.

Bran偶a reklamowa nie maj膮 w膮tpliwo艣ci co do tego, 偶e uporz膮dkowanie chaosu w miastach jest potrzebne, jednak na ten moment trudno im zauwa偶y膰 pozytywne aspekty podejmowanych dzia艂a艅.

Z za艂o偶enia nowa ustawa mia艂a uporz膮dkowa膰 kwestie zwi膮zane z rol膮 i obecno艣ci膮 reklamy w przestrzeni publicznej. Jednak obecnie panuj膮cy zam臋t interpretacyjny nie s艂u偶y ani w艂a艣cicielom no艣nik贸w reklamowych, ani te偶 samym tw贸rcom ustawy. Konieczny jest dialog i wzajemne poszanowanie, pomi臋dzy wszystkimi zaanga偶owanymi stronami: Urz臋dem Miasta, biznesem reklamowym i spo艂eczno艣ci膮 lokaln膮. Dzi臋ki temu zostan膮 wypracowane zasady pozwalaj膮ce ka偶dej ze stron czerpa膰 korzy艣ci 鈥 komentuje Joanna Szlemi艅ska, Prezes Og贸lnopolskiej Izby Gospodarczej Reklamy Wielkoformatowej.

Znikn膮 miejsca pracy

M贸wi膮c o nieprzemy艣lanych obostrzeniach nie spos贸b zapomnie膰聽 o sytuacji, w kt贸rej tak naprawd臋 wiele os贸b mo偶e straci prac臋. Zmniejszona zostanie ilo艣膰 wakat贸w w firmach oferuj膮cych no艣niki, w drukarniach i innych powi膮zanych przedsi臋biorstwach. Cz臋艣膰 ma艂ych przedsi臋biorstw mo偶e ca艂kowicie znikn膮膰 z rynku, w przypadku gdy oka偶e si臋, 偶e znaczna ilo艣膰 ich no艣nik贸w, a w skrajnych przypadkach nawet wszystkie, b臋d膮 musia艂y zosta膰 zlikwidowane. Je艣li ilo艣膰 legalnych no艣nik贸w zostanie zmniejszona, nie b臋dzie ju偶 potrzebny taki sztab ludzi.

Niestety wprowadzaj膮c obostrzenia nikt nie pomy艣la艂 o osobach zawodowo zajmuj膮cych si臋 chocia偶by wyklejaniem reklam, konserwacj膮 no艣nik贸w, monta偶em siatek wielkoformatowych. Na pierwszym planie stan臋艂a wizja oczyszczenia miast, bez wzgl臋du na wszystko, a przecie偶 nie jest konieczne wyznaczanie a偶 tak rygorystycznych zasad. Wiele pomog艂oby oczyszczenie przestrzeni z tych nielegalnych reklam, kt贸re to tak naprawd臋 od lat psuj膮 wizerunek bran偶y. Jasne wytyczne co do tych ju偶 istniej膮cych reklam, nie zak艂adaj膮ce ich likwidacji, pozwoli艂yby utrzyma膰 wiele miejsc pracy 鈥 dodaje Szlemi艅ska.

Budynki b臋d膮 niszcze膰

Warto te偶 wspomnie膰 o kwestii renowacji budynk贸w. Do tej pory legalnie eksponowane reklamy mog艂y pomaga膰 w pozyskaniu dodatkowych 艣rodk贸w na prace remontowe oraz w estetyczny spos贸b przys艂ania膰 rusztowania budowlane. Sytuowanie legalnych reklam w przestrzeni miejskiej wi膮za艂o si臋 tak偶e z wnoszeniem nale偶no艣ci z tytu艂u tak zwanej op艂aty reklamowej, kt贸ra wp艂ywa艂a do bud偶etu miasta. Jako przyk艂ad mo偶na tu wskaza膰 wp艂ywy z reklamy wielkoformatowej chocia偶by w Krakowie, gdzie z reklam umieszczonych na 8 kamienicach na Rynku G艂贸wnym, w艂a艣ciciele nieruchomo艣ci na renowacj臋 otrzymywali miesi臋cznie kwoty na poziomie 170 tysi臋cy z艂, a do samego Urz臋du Miasta trafia艂y co miesi膮c ok. 74 tysi膮ce z艂.

Renowacja kamienic to cel bardzo wa偶ny dla mieszka艅c贸w Krakowa. Szczeg贸lnie wida膰 to w centrum miasta, w okolicach Grzeg贸rzek czy Kazimierza. Dostrzegam zagro偶enia p艂yn膮ce z nawarstwienia reklam zewn臋trznych, ale wypada te偶 pomy艣le膰 o drugiej stronie 鈥 o w艂a艣cicielach agencji, przedsi臋biorstw lub budynk贸w. Nam to pozwala na zarobienie pieni臋dzy, kt贸re potem mo偶na w艂a艣ciwie spo偶ytkowa膰 鈥 chocia偶by zainwestowa膰 w remonty. Siatka czy banner nie zawsze jest z艂a, tu chodzi tylko i wy艂膮cznie o ilo艣膰 鈥 m贸wi Marcin 艁aciak z firmy Elstan zajmuj膮cej si臋 zarz膮dzaniem i administracj膮 nieruchomo艣ci w Krakowie.

Dobre praktyki wykorzystania funduszy pochodz膮cych z ekspozycji reklam mo偶na mno偶y, wystarczy wymieni膰 realizacje m. in w Warszawie, Poznaniu, Gda艅sku, Wroc艂awiu, Szczecinie, Katowicach czy 艁odzi.

W momencie gdy przej臋li艣my kamienic臋 by艂a ona w 80% wyeksploatowana i konieczny by艂 remont. Zdecydowali艣my si臋 pozyska膰 艣rodki na renowacje w艂a艣nie z ekspozycji reklam. W ten spos贸b uda艂o nam si臋 odrestaurowa膰 elewacj臋 oraz hol i klatk臋 schodow膮, wymieni膰 wind臋, pokrycie dachowe, instalacje wodne, kanalizacyjne oraz centralne ogrzewanie, dociepli膰 poddasze. Przywr贸cili艣my kamienicy 艣wietno艣膰 z dawnych lat i sta艂a si臋 ona niejako ozdob膮 ulicy 鈥 m贸wi Tomasz Langda, Przewodnicz膮cy Zarz膮du Wsp贸lnoty Mieszkaniowej Raszy艅ska 3a w Warszawie – Wprowadzenie obostrze艅 spowoduje, 偶e wiele budynk贸w niestety b臋dzie niszcze膰. Koszty prac s膮 naprawd臋 spore i w艂a艣cicielom mo偶e zabrakn膮膰 pieni臋dzy na prace remontowe. Zwr贸c膮 si臋 z pro艣b膮 o dofinansowanie ze strony miasta, ale czy w bud偶etach znajd膮 si臋 na to 艣rodki? 鈥 dodaje.

Sektor prywatny do tej pory bardzo cz臋sto podejmowa艂 dzia艂ania wspomagaj膮ce pozyskanie 艣rodk贸w koniecznych do wykonania prac remontowych czy bie偶膮cego funkcjonowania wsp贸lnot. Pokrywanie wydatk贸w za spraw膮 funduszy z ekspozycji reklam tak naprawd臋 jest czym艣 powszechnym i niejednokrotnie jedyn膮 skuteczn膮 metod膮, by realizowa膰 niezb臋dne konserwacje. Wida膰 to na licznych przyk艂adach. Jednak niebawem mo偶e nie by膰 to ju偶 mo偶liwe, a z racji tego, 偶e i miasta nie b臋d膮 otrzymywa艂y dodatkowych wp艂yw贸w to i z tego 藕r贸d艂a nie b臋dzie mo偶na otrzyma膰 stosownych dofinansowa艅.

Potrzebne jest rozs膮dne podej艣cie do kwestii eksponowania reklam 鈥 przecie偶 cz臋艣膰 z nich nikomu nie wadzi i nie wp艂ywa negatywnie na wygl膮d miasta. W naszym przypadku od pocz膮tku jedna ze 艣cian, pozbawiona okien, by艂a przeznaczona typowo pod reklam臋. Teraz jeste艣my pozbawiani mo偶liwo艣ci utrzymania tej powierzchni, kt贸ra pozwala艂a nie tylko Wsp贸lnocie pozyska膰 dodatkowe 艣rodki na jej funkcjonowanie, ale r贸wnie偶 i miastu. Jest to dla mnie niezrozumia艂e, gdy偶 z racji op艂aty reklamowej co miesi膮c do kasy miasta wp艂yn臋艂oby ok 10 tys. z艂. Teraz tych pieni臋dzy nie b臋dzie, a wci膮偶 s艂ycha膰 g艂osy, 偶e miasto szuka funduszy. Zadziwiaj膮ce jest te偶 to, jak w Polsce nie ma znaczenia prawo w艂asno艣ci. Dla przyk艂adu w USA nie zabrania si臋 prywatnym osobom czy te偶 przedsi臋biorcom eksponowania reklam o ile nie zagra偶aj膮 bezpiecze艅stwu, nie zas艂aniaj膮 widoczno艣ci na drodze. Dzi臋ki takiemu podej艣ciu i poszanowaniu nikt nie wchodzi innym w szkod臋, a reklamy same w sobie nikomu nie przeszkadzaj膮 鈥 komentuje W艂odzimierz Strojecki, Prezes Zarz膮du Wsp贸lnoty „BLOK” w Szczecinie.

Nowe zasady budz膮 liczne w膮tpliwo艣ci w艣r贸d w艂a艣cicieli i zarz膮dc贸w nieruchomo艣ci. Czuj膮 si臋, zdezorientowani, a nierzadko tak偶e i pokrzywdzeni. To normalne, 偶e pojawia si臋 u nich niepok贸j poniewa偶 na szali staje tak naprawd臋 los mieszka艅c贸w poszczeg贸lnych nieruchomo艣ci, kt贸rzy albo sami b臋d膮 musieli wesprze膰 wsp贸lnoty dodatkowymi 艣rodkami lub te偶 pogodzi膰 si臋 z faktem mieszkania w nieremontowanych budynkach.

Mo偶na tu u偶y膰 mocnych s艂贸w i powiedzie膰, 偶e mamy do czynienia z uwstecznieniem cywilizacyjnym. Owszem, jestem za tym aby wprowadzi膰 pewne normy, pod czujnym okiem ekspert贸w, ale musi to by膰 przemy艣lana decyzja. Gospodarowanie obiektem oraz utrzymanie infrastruktury jest obecnie bardzo trudnym zadaniem. Mo偶na podnosi膰 czynsze, ale spo艂ecze艅stwo ma swoje granice finansowe. Mo偶liwo艣膰 umieszczenia reklamy na budynku pozwala艂a na zdobycie dodatkowych 艣rodk贸w, dzi臋ki czemu mieszka艅cy nie musieli by膰 dodatkowo obci膮偶ani kosztami 鈥 m贸wi Witold Kozak, w艂a艣ciciel nieruchomo艣ci w Poznaniu.

Jak wynika z rozm贸w z w艂a艣cicielami nieruchomo艣ci, nie chodzi o to, by ca艂kowicie wykluczy膰 wprowadzenie kodeks贸w reklamowych, ale by zrobi膰 to w oparciu o rozmowy i znalezienie wsp贸lnego rozwi膮zania, nie powoduj膮cego tak daleko id膮cych start.

S膮siadowi b臋dzie wolno

Nowe prawo budzi te偶 spore w膮tpliwo艣ci ze wzgl臋du na mo偶liwo艣膰 wprowadzania przez w艂adze lokalne niejednolitych regulacji. Ze wzgl臋du na r贸偶nice dla na obszarach poszczeg贸lnych gmin mo偶e doj艣膰 do sytuacji, w kt贸rej w艂a艣ciciel budynku zostanie pozbawiony prawa do reklamowania w艂asnej firmy, tylko dlatego, 偶e znajduje si臋 ona w okre艣lonym obszarze terytorialnym. Mo偶e to doprowadzi膰 do absurdu, kiedy prawo do umieszczania reklamy uzyska tylko jedna z dw贸ch s膮siaduj膮cych ze sob膮 firm, poniewa偶 pomi臋dzy nimi przebiega膰 b臋dzie granica, zgodnie z kt贸r膮 dopuszczalna b臋dzie ekspozycja reklam.

Dowolno艣膰 dla urz臋dnik贸w i r贸偶norodne podej艣cie do tego tematu w poszczeg贸lnych miastach powoduje, 偶e wszyscy czuj膮 si臋 niepewnie 鈥 zar贸wno firmy oferuj膮ce no艣niki, jak i sami klienci, kt贸rzy maj膮 podejmowa膰 decyzje co do kampanii. Wszyscy z niecierpliwo艣ci膮 wci膮偶 czekaj膮 na ostateczne decyzje w艂adz z nadziej膮, 偶e zostan膮 wys艂uchane sugestie os贸b, kt贸rych wprowadzane zapisy b臋d膮 bezpo艣rednio dotyczy艂y 鈥 m贸wi Prezes Og贸lnopolskiej Izby Gospodarczej Reklamy Wielkoformatowej.

Jaki b臋dzie ostateczny los ustawy krajobrazowej i lokalnych kodeks贸w? Zapewne up艂ynie jeszcze kilka miesi臋cy nim uda nam si臋 to ustali膰. Nawi膮zuj膮c do trwaj膮cych obecnie mistrzostw mo偶na powiedzie膰, 偶e pi艂ka jest w grze a to, w jaki spos贸b zostanie to starcie rozegrane zale偶y w tym momencie g艂贸wnie od w艂adz lokalnych. Oby tylko nie dosz艂o do sytuacji, w kt贸rej jedynym golem b臋dzie ten, pochodz膮cy z samob贸jczego strza艂u.

fot. flickr com autor: icpcnews icpcnews