Oczyszczalnie 艣ciek贸w w Polsce

oczyszczalnie 艣ciek贸w w Polsce

Prawid艂owe funkcjonowanie oczyszczalni 艣ciek贸w jest bardzo wa偶ne dla zdrowia cz艂owieka i ca艂ej przyrody. Pozwala na skuteczn膮 likwidacj臋 wszelkich zanieczyszcze艅, mikroorganizm贸w i zwi膮zk贸w organicznych i nieorganicznych, a tak偶e zmniejszenie ryzyka kontaktu szkodliwych substancji ze 艣rodowiskiem naturalnym. W Polsce stale ro艣nie liczba os贸b korzystaj膮cych z oczyszczalni 艣ciek贸w komunalnych, a powstaj膮ce obiekty zapewniaj膮 coraz lepsze i skuteczniejsze usuwanie zanieczyszcze艅 obecnych w 艣ciekach.

Oczyszczalnia 艣ciek贸w 鈥 czym jest i jak dzia艂a?

Oczyszczalni膮 艣ciek贸w nazywany jest zesp贸艂 obiekt贸w i urz膮dze艅, kt贸re maj膮 za zadanie usun膮膰 szkodliwe substancje, zwi膮zki i drobnoustroje znajduj膮ce si臋 w odprowadzanych 艣ciekach. Obiekt taki sk艂ada si臋 z element贸w podstawowych oraz pomocniczych, kt贸re umo偶liwiaj膮 prawid艂ow膮 prac臋. Ponadto oczyszczalnie zajmuj膮 si臋 usuwaniem lub przerabianiem powsta艂ych podczas ca艂ego procesu osad贸w 艣ciekowych.

Wyr贸偶ni膰 mo偶na obiekty o r贸偶nej wielko艣ci, a podstawowym kryterium jest ilo艣膰 dostarczanych do systemu 艣ciek贸w. W raporcie 鈥濭ospodarka 艣ciekowa w Polsce w latach 2017-2018鈥 przygotowanym przez Pa艅stwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie mo偶na przeczyta膰, 偶e w 2018 roku w naszym kraju funkcjonowa艂o 2891 oczyszczalni 艣ciek贸w. W艣r贸d nich dominuj膮 korzystniejsze dla ochrony 艣rodowiska oczyszczalnie biologiczne. W latach 2010-2018 znacznie wzros艂a liczba obiekt贸w z podwy偶szonym usuwaniem biogen贸w.

Rodzaje oczyszczalni 艣ciek贸w w Polsce

W艣r贸d obiekt贸w tego typu mo偶na wyr贸偶ni膰 oczyszczalnie 艣ciek贸w przemys艂owych, komunalnych, a tak偶e obiekty o specjalnym przeznaczeniu. S膮 one przystosowane do pozbywania si臋 zanieczyszcze艅 ze 艣ciek贸w pochodz膮cych z r贸偶nych 藕r贸de艂.

Oczyszczalnie 艣ciek贸w przemys艂owych

Oczyszczaniu podlegaj膮 tutaj 艣cieki powstaj膮ce w zak艂adach r贸偶nego typu: samochodowych, spo偶ywczych, chemicznych, tekstylnych i innych. Zastosowane technologie pozwalaj膮 na skuteczne usuwanie zanieczyszcze艅 powstaj膮cych w trakcie proces贸w przemys艂owych.

Oczyszczalnie 艣ciek贸w komunalnych

W tego typu obiektach oczyszczane s膮 艣cieki bytowe, produkowane przez gospodarstwa domowe i miejsca u偶yteczno艣ci publicznej (urz臋dy, szko艂y) wymieszane z wodami opadowymi i 艣ciekami pochodz膮cymi z przemys艂u.

Oczyszczalnie 艣ciek贸w o specjalnym przeznaczeniu

Do tej kategorii zaliczane s膮 przede wszystkim 艣cieki pochodz膮ce ze szpitali, przychodni i innych plac贸wek medycznych, a wi臋c wymagaj膮ce specjalnego systemu oczyszczania.

Pod wzgl臋dem zasi臋gu dzia艂ania oczyszczalnie dzieli si臋 na lokalne (ma艂y zasi臋g, niewielka ilo艣膰 艣ciek贸w), centralne (obs艂uguj膮ce du偶e miasta) i grupowe (obejmuj膮ce kilka miejscowo艣ci lub ca艂y powiat).

Najwa偶niejsze sposoby oczyszczania 艣ciek贸w

Dla ochrony 艣rodowiska i zdrowia wszystkich istot 偶ywych kluczowe jest jak najdok艂adniejsze oczyszczenie odprowadzanych 艣ciek贸w. Sprawi艂o to, 偶e niemal ca艂kowicie zosta艂y wyeliminowane oczyszczalnie mechaniczne 鈥 w 2018 roku funkcjonowa艂y ju偶 tylko dwa takie obiekty. Zamiast tego tworzone s膮 nowoczesne oczyszczalnie, kt贸re poza mechanicznym usuwaniem zanieczyszcze艅 stosuj膮 r贸wnie偶 metody biologiczne i chemiczne.

Poszczeg贸lne etapy dzia艂ania oczyszczalni:

  1. Oczyszczanie mechaniczne 鈥 to pierwszy, wst臋pny i obowi膮zkowy etap, kt贸ry polega na eliminacji du偶ych zanieczyszcze艅, t艂uszczu i zgromadzonej w 艣ciekach zawiesiny. U偶ywa si臋 tutaj takich mechanizm贸w, jak kratki, sita, osadniki i piaskowniki.
  2. Oczyszczanie biologiczne i chemiczne 鈥 w艣r贸d technik oczyszczania biologicznego wyr贸偶nia si臋 metod臋 osadu czynnego oraz z艂o偶a biologiczne. W trakcie tego procesu dochodzi do usuni臋cia szkodliwych patogen贸w i drobnoustroj贸w, zwi膮zk贸w azotu i fosforu oraz do mineralizacji substancji organicznych. Z kolei przy pomocy metody chemicznej oczyszcza si臋 najcz臋艣ciej 艣cieki przemys艂owe.
  3. Odnowa wody 鈥 jest to etap nieobowi膮zkowy, kt贸ry polega na tak gruntownym oczyszczeniu 艣ciek贸w, 偶e b臋d膮 one mog艂y by膰 ponownie u偶yte jako woda do picia, k膮pieli, prania itp.

Obecnie funkcjonowanie biologicznych oczyszczalni 艣ciek贸w sta艂o si臋 w Polsce standardem, ro艣nie r贸wnie偶 liczba obiekt贸w umo偶liwiaj膮cych zaawansowane usuwanie zanieczyszcze艅. W 2018 roku w polskich miastach istnia艂o 536 oczyszczalni z podwy偶szonym usuwaniem biogen贸w, natomiast na wsiach by艂o ich a偶 702.

Najwi臋ksze oczyszczalnie 艣ciek贸w w Polsce

D艂ugo艣膰 sieci kanalizacyjnej w Polsce stale ro艣nie, a oczyszczalnie s膮 modernizowane i dostosowywane do europejskich trend贸w. Jak podaje GUS, w 2021 roku sie膰 kanalizacyjna wzros艂a o blisko 3.9 tysi膮ca km.

Do najwi臋kszych oczyszczalni 艣ciek贸w w Polsce nale偶膮:

– Oczyszczalna 艢ciek贸w 鈥濩zajka鈥 w Warszawie,

– Grupowa Oczyszczalnia 艢ciek贸w w 艁odzi,

– Zak艂ad Oczyszczania 艢ciek贸w P艂asz贸w w Krakowie,

– Centralna Oczyszczalnia 艢ciek贸w w Kozieg艂owach ko艂o Poznania,

– Wroc艂awska Oczyszczalnia 艢ciek贸w Jan贸wek,

– Oczyszczalnia 艢ciek贸w Pomorzany w Szczecinie.

W kraju ro艣nie r贸wnie偶 ilo艣膰 艣ciek贸w oczyszczonych. Coraz wi臋cej jest oczyszczalni stosuj膮cych technologi臋 podwy偶szonego usuwania biogen贸w. Dzi臋ki likwidacji oczyszczalni mechanicznych poprawi艂 si臋 stan w贸d odbiornikach. Budowa i modernizacja obiekt贸w sprawi艂a, 偶e polskie oczyszczalnie 艣ciek贸w s膮 coraz bli偶sze najwy偶szym europejskim standardom, a ich praca jest coraz bardziej efektywna.

Tekst: Agnieszka Dec

Fot. Krzysztof Gabrylewski, Wiki