Strzecha ÔÇô zalety i ograniczenia tradycyjnego sposobu pokrycia dachu

 

Wyb├│r materia┼éu na pokrycie dachowe mo┼╝e przysparza─ç nieco problemu. Inwestor musi zastanowi─ç si─Ö nad kosztami, trwa┼éo┼Ťci─ů, estetyk─ů i specyfik─ů dachu. Obecnie, za najpopularniejsze materia┼éy do wyko┼äczenia dachu uchodz─ů: dach├│wka ceramiczna i blachodach├│wka, kt├│re wyr├│┼╝niaj─ů si─Ö cen─ů i jako┼Ťci─ů. Alternatyw─ů dla popularnych materia┼é├│w mo┼╝e by─ç tzw. strzecha, czyli pokrycie dachowe ze s┼éomy lub trzciny, stosowane szczeg├│lnie w domach o tradycyjnej architekturze. Strzecha jest nie tylko oryginalna, ale ma doskona┼ée w┼éa┼Ťciwo┼Ťci akustyczne i termoizolacyjne. Niestety, wi─Ö┼║ba dachowa powinna mie─ç wtedy specjaln─ů konstrukcj─Ö, by utrzyma─ç ci─Ö┼╝ar trzcinowego dachu. Czy warto wsp├│┼écze┼Ťnie zak┼éada─ç strzech─Ö, gdy na rynku dost─Öpnych jest wiele praktyczniejszych i ta┼äszych materia┼é├│w? Przeanalizujmy problem.

Jak to dawniej bywało?

Jeszcze w latach trzydziestych ubieg┼éego stulecia, pokrycia s┼éomiane by┼éy powszechnie stosowane, szczeg├│lnie na polskiej wsi. Strzech─Ö wykonywano ze wcze┼Ťnie skoszonej s┼éomy, odpowiednio wym┼é├│conej i spleconej w tzw. wykr─Öcaki, powsta┼ée z dw├│ch snopk├│w. Wykr─Öcaki by┼éy nast─Öpnie mocowane dwuwarstwowo do ┼éat dachowych, a potem przybijane ko┼ékami, by nawet najwi─Ökszy wiatr nie narobi┼é szk├│d. Ale tego typu dachy by┼éy znane w innych cz─Ö┼Ťciach Europy. Zale┼╝nie od lokalnej tradycji, dachy wykonywano z trawy, siana, s┼éomy, trzciny lub wrzosu, czyli materia┼éu dost─Öpnego na miejscu. Nic dziwnego, ┼╝e by┼éy to konstrukcje tanie i idealnie wkomponowane w krajobraz.

Strzecha ÔÇô czy to nadal modne?

Dawniej, do pokrycia dach├│w strzech─ů, u┼╝ywano s┼éomy. Poniewa┼╝ jej jako┼Ť─ç z czasem si─Ö pogorszy┼éa, obecnie u┼╝ywa si─Ö trzciny. Okazuje si─Ö, ┼╝e jest to pokrycie nadal modne, chocia┼╝ nie tak powszechne. Rzadziej jest spotykane na domach prywatnych, cz─Ö┼Ťciej na przydro┼╝nych karczmach, czasami hotelach, restauracjach. Je┼Ťli wykorzystywana jest w budynkach prywatnych, to raczej tych tradycyjnych, w stylu dwork├│w szlacheckich. Zdarzaj─ů si─Ö r├│wnie┼╝ projekty ┼é─ůcz─ůce nowoczesny minimalizm budynku z tradycyjnym pokryciem dachowym, jakim jest strzecha.

Budowa dachu z trzciny ÔÇô technologia

Podk┼éad pod dach z trzciny musi spe┼énia─ç okre┼Ťlone normy. Obliczono, ┼╝e 1 m2 pokrycia z trzciny wa┼╝y nawet 70 kg i dlatego konstrukcja dachowa powinna by─ç wykonana podobnie do tej pod dach├│wk─Ö. Snopki trzciny, o d┼éugo┼Ťci 140-200 cm, uk┼éada si─Ö pod k─ůtem 40┬░ – 60┬░ na grubo┼Ťci ok. 35 cm. Na 1 m2 poszycia dachowego potrzeba przynajmniej 12 snopk├│w trzciny, kt├│re s─ů przytwierdzane do dachu za pomoc─ů drutu chromo-niklowego. Kalenica natomiast jest wyko┼äczona trzcin─ů, darni─ů lub innymi tego typu materia┼éami, a nast─Öpnie wzmocniona ┼╝erdziami, ewentualnie siatk─ů metalow─ů. Przy takich dachach nie montuje si─Ö rynien, dlatego poszycie musi by─ç mocno wysuni─Öte poza obr─Öb dachu, a wok├│┼é domu dobrze jest wykona─ç pier┼Ťcie┼ä z drobnych kamieni, by woda mog┼éa tam wsi─ůka─ç. W przypadku strzechy, elementem niezb─Ödnym jest instalacja odgromowa. Ca┼éo┼Ť─ç konstrukcji z trzciny impregnuje si─Ö specjalnymi ┼Ťrodkami. Co kilka lat impregnacja powinna by─ç powtarzana.

Zalety dach├│w z trzciny

Trzcina jest materia┼éem naturalnym, czyli jest przyjazna dla ┼Ťrodowiska i zapewnia naturalny obieg powietrza w budynku. Strzecha, dach z trzciny ma ┼Ťwietne w┼éa┼Ťciwo┼Ťci izolacyjne: akustyczne i termiczne. W pomieszczeniach przykrytych strzech─ů jest cicho, niezale┼╝nie od warunk├│w panuj─ůcych na zewn─ůtrz. Doskona┼éa izolacja termiczna pomaga utrzyma─ç ciep┼éo zim─ů i ch┼éodzi─ç budynek w upalne lato. Wbrew powszechnemu przekonaniu, dachy z trzciny s─ů trwa┼ée i odporne na dzia┼éanie r├│┼╝norodnych czynnik├│w atmosferycznych, a tak┼╝e na grzyby i ple┼Ť┼ä. Nie mo┼╝na te┼╝ zapomnie─ç o walorach estetycznych. Pi─Ökna strzecha naturalnie koresponduje z sielskim otoczeniem, wyr├│┼╝nia si─Ö na tle innych pokry─ç dachowych.

Dach z trzciny ÔÇô to wymaga uwagi

Dachy z trzciny, chocia┼╝ ekologiczne i estetyczne, wymagaj─ů jednak odpowiednich stara┼ä i konserwacji. Ju┼╝ na etapie k┼éadzenia pokrycia, wymagana jest pomoc specjalistycznej ekipy. Na prawid┼éowym po┼éo┼╝eniu strzechy trzeba si─Ö po prostu zna─ç, pami─Ötaj─ůc o odpowiednim mocowaniu i izolacji. Dachy z trzciny maj─ů niestety kr├│tsz─ů ┼╝ywotno┼Ť─ç ni┼╝ tradycyjne. Trzcina, nawet odpowiedni zaimpregnowana, mo┼╝e zmienia─ç si─Ö pod wp┼éywem wilgoci i promieniowania UV. Jest te┼╝ podatna na uszkodzenia powodowane przez owady i ptaki. Musi by─ç wi─Öc systematycznie konserwowana, naprawiana i dezynfekowana. Wtedy pos┼éu┼╝y przez d┼éugie lata.

Dachy z trzciny ÔÇô co m├│wi prawo?

Polskie prawo budowlane dopuszcza strzech─Ö jako jedn─ů z metod krycia dachu. Oczywi┼Ťcie musz─ů by─ç spe┼énione okre┼Ťlone warunki dotycz─ůce materia┼éu, jego parametr├│w technicznych, odporno┼Ťci na warunki atmosferyczne i co bardzo wa┼╝ne w tym miejscu ÔÇô po┼╝arowe. Je┼Ťli chodzi o ten ostatni aspekt, to dachy z trzciny musz─ů by─ç odpowiednio impregnowane i zabezpieczane ┼Ťrodkami nadaj─ůcymi odporno┼Ť─ç na ogie┼ä. Aby zminimalizowa─ç ryzyko po┼╝aru, konieczne jest wykonanie odpowiedniej izolacji za pomoc─ů materia┼éu niepalnego i zachowanie odpowiednich odleg┼éo┼Ťci mi─Ödzy trzcin─ů a innymi materia┼éami budowlanymi.

Dach z trzciny ÔÇô podsumowanie

Dach z trzciny to idealne po┼é─ůczenie tradycji i nowoczesno┼Ťci. Doskonale wpisuje si─Ö we wsp├│┼éczesne tendencje ekologiczne. Je┼Ťli szukamy rozwi─ůza┼ä niebanalnych, a jednocze┼Ťnie nawi─ůzuj─ůcych do tradycji, mo┼╝emy na takie pokrycie dachowe si─Ö zdecydowa─ç, nie zapominaj─ůc jednocze┼Ťnie o wyzwaniach zwi─ůzanych z jego konserwacj─ů.

Autorka: Bogumiła Pierzchanowska

Fot. analogicus, pixabay.com

Budujesz? Siatka budowlana to niezb─Ödny element ÔÇô sprawd┼║ dlaczego!