Prace przygotowawcze ÔÇô czym s─ů i kiedy mog─ů zosta─ç podj─Öte?

geodeta

Podj─Öcie prac przygotowawczych wyznacza chwil─Ö rozpocz─Öcia budowy, w my┼Ťl art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (dalej jako: p.b.). Ustawodawca w art. 41 ust. 2 p.b. wymieni┼é enumeratywnie rodzaje prac przygotowawczych.

Do prac przygotowawczych zalicza si─Ö takie dzia┼éania, jak wytyczenie geodezyjne obiekt├│w w terenie, wykonanie niwelacji terenu, zagospodarowanie terenu budowy z budow─ů tymczasowych obiekt├│w oraz wykonanie przy┼é─ůczy do sieci infrastruktury technicznej na potrzeby budowy. Podkre┼Ťlenia wymaga fakt, ┼╝e prace te mog─ů by─ç wykonane wy┼é─ůcznie na terenie obj─Ötym zg┼éoszeniem lub pozwoleniem na budow─Ö. Dostawy energii, wody, ciep┼éa i gazu na potrzeby budowy mog─ů by─ç uruchomione po okazaniu zg┼éoszenia lub pozwolenia na budow─Ö.

Moment poniesienia wydatk├│w jest nieistotny

W ┼Ťwietle przepisu art. 41 ust. 1 p.b. istotne jest faktyczne podj─Öcie realizacji okre┼Ťlonych prac, nie za┼Ť poniesienie wydatk├│w z tego tytu┼éu. Oczywiste jest, ┼╝e faktury VAT za us┼éugi maj─ůce charakter prac przygotowawczych s─ů wystawiane po ich zako┼äczeniu i dodatkowo zwykle z odroczonym terminem p┼éatno┼Ťci (najcz─Ö┼Ťciej do 30 dni od wystawienia faktury). Naczelny S─ůd Administracyjny w wyroku z dnia 18 wrze┼Ťnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt II FSK 2229/12 (LEX nr 1515436) wyra┼║nie wskaza┼é, ┼╝e termin ÔÇ×rozpocz─Öcia inwestycjiÔÇŁ nale┼╝y rozumie─ç jako czynno┼Ťci przygotowawcze i organizacyjne zamierzenia, kt├│re inicjuj─ů proces budowlany oraz nie mo┼╝na zaw─Ö┼╝a─ç tego terminu wy┼é─ůcznie do faktu poniesienia wydatk├│w.

Skutki przedwczesnego rozpocz─Öcia prac przygotowawczych

Zgodnie z art. 32 ust. 4a p.b. nie wydaje si─Ö pozwolenia na budow─Ö w przypadku rozpocz─Öcia rob├│t budowlanych z naruszeniem przepisu art. 28 ust. 1 p.b., kt├│ry wskazuje na to, ┼╝e roboty budowlane mo┼╝na rozpocz─ů─ç jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budow─Ö, z zastrze┼╝eniem art. 29-31 p.b. odnosz─ůcych si─Ö do obiekt├│w i zamierze┼ä budowlanych wymagaj─ůcych jedynie zg┼éoszenia. Prawo budowlane jednoznacznie wskazuje zatem, ┼╝e za rozpocz─Öcie rob├│t budowlanych traktuje si─Ö tak┼╝e prace przygotowawcze. Oznacza to, ┼╝e prace przygotowawcze mog─ů by─ç podj─Öte po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na budow─Ö b─ůd┼║ dokonaniu zg┼éoszenia w odniesieniu do rob├│t, w przypadku kt├│rych nie jest wymagane pozwolenie (podobnie: uzasadnienie wyroku WSA we Wroc┼éawiu z dnia 19 grudnia 2017 r., II SA/Wr 282/17, LEX nr 2434103).

Zgodnie z pogl─ůdem Wojew├│dzkiego S─ůdu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 marca 2013 r. (sygn. akt II SA/Kr 92/13, LEX nr 1303013), ocenie dzia┼éa┼ä jako rozpocz─Öcia budowy z uwzgl─Ödnieniem art. 41 ust. 1 p.b. podlegaj─ů prace realizowane po wydaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budow─Ö, a tak┼╝e takie, kt├│re mog┼éy zosta─ç podj─Öte tak┼╝e przed jej wydaniem.

Prac przygotowawczych nie mo┼╝na rozumie─ç zbyt szeroko

Prace geodezyjne polegaj─ůce na wytyczeniu geodezyjnym obiektu w terenie s─ů pracami przygotowawczymi i nie mog─ů poprzedza─ç uzyskania decyzji o pozwoleniu na budow─Ö, ani zg┼éoszenia (wyrok WSA w Kielcach z dnia 11 wrze┼Ťnia 2008 r. sygn. akt II SA/Ke 342/08, LEX nr 526502).

Za rozpocz─Öcie budowy nie mo┼╝na uzna─ç prac geodezyjnych i wykonania niwelacji terenu, je┼╝eli nie jest wyra┼║nie po┼é─ůczone z przyst─ůpieniem do realizacji dzia┼éalno┼Ťci budowlanej, obj─Ötej reglamentacj─ů organ├│w pa┼ästwa (por. wyrok NSA z dnia 19 wrze┼Ťnia 2001 r., sygn. akt II SA/Ka 2293/99). Za prace przygotowawcze zdaniem Naczelnego S─ůdu Administracyjnego nie mo┼╝na tak┼╝e uzna─ç cz─Ö┼Ťciowego wyr├│wnania terenu (postanowienie z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OW 46/11, LEX nr 1069081).

Podobnie, gromadzenie materia┼é├│w budowlanych na przysz┼éym terenie budowy nie mo┼╝ne by─ç uznane za prowadzenie rob├│t budowlanych w rozumieniu art. 41 ust. 1 p.b. (por. wyrok NSA z dnia 31 lipca 2002 r. sygn. akt II SA/Ka 2207/00). Nie wp┼éywa to jednak na odpowiedzialno┼Ť─ç cywilnoprawn─ů inwestora w stosunku do os├│b trzecich, zar├│wno na etapie poprzedzaj─ůcym rozpocz─Öcie budowy, jak i w okresie jej trwania ponosi odpowiedzialno┼Ť─ç za wszelkie szkody materialne i niematerialne spowodowane z jego winy.