Wyroby budowlane niezgodne z przepisami w procesie legalizacji samowoli budowlanej

PRAWO BUDOWLANE

Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (dalej jako: p.b.) materia┼éy budowlane mog─ů by─ç stosowane w budowie obiekt├│w budowlanych jedynie wtedy, gdy zosta┼éy wprowadzone do obrotu lub udost─Öpnione na rynku krajowym oraz zgodnie z zamierzonym zastosowaniem.

Powyższy artykuł jest istotny dla każdego inwestora, ponieważ stanowi granicę, w jakiej jest możliwe doprowadzenie samowoli budowlanej do stanu zgodnego z prawem. Legalizacja jest doprowadzeniem do stanu zgodnego z prawem. Jeżeli zatem do jego wybudowania doszło przy użyciu materiałów zakazanych w Polsce (np. eternitu), konieczne będzie rozebranie wszystkich elementów, które z tego materiału zostały wykonane. Pod uwagę bierze się stan na dzień dokonania samowoli budowlanej (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 16.10.2013 r., LEX nr 1384868)

Jakie wyroby mog─ů by─ç stosowane w czasie budowy?

Tre┼Ť─ç art. 10 p.b. wskazuje, ┼╝e w procesie inwestycyjnym mo┼╝na stosowa─ç tylko wyroby wytworzone w celu zastosowania w obiekcie budowlanym w trwa┼éy spos├│b. Wyroby powinny odpowiada─ç wymaganym warunkom. Warto┼Ťci u┼╝ytkowe materia┼é├│w powinny m.in. zapewnia─ç odpowiednie warunki higieniczne i zdrowotne oraz w zakresie ochrony ┼Ťrodowiska w odniesieniu do gotowego obiektu przeznaczonego do u┼╝ytku (por. wyrok NSA z dnia 17.06.2009 r., sygn. akt II OSK 921/08, LEX nr 561997).

Naczelny S─ůd Administracyjny rozpoznaj─ůc skarg─Ö kasacyjn─ů w sprawie o sygn. akt II OSK 921/08 rozwa┼╝a┼é przypadek zastosowania pokrycia dachu wykonanego z azbestu. Wyroby te zosta┼éy legalnie wprowadzone do obrotu wiele lat temu, w innym stanie prawnym ni┼╝ na dzie┼ä wykonania rob├│t budowlanych. W├│wczas stosowanie azbestu by┼éo dopuszczalne ÔÇô na dzie┼ä dokonania rob├│t ju┼╝ nie. NSA zwr├│ci┼é uwag─Ö na to, ┼╝e azbest w ┼Ťwietle aktualnych przepis├│w powinien zosta─ç wyeliminowany z u┼╝ycia do 2032 r. NSA w oparciu o art. 10 p.b. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 p.b. stwierdzi┼é, ┼╝e skarga kasacyjna nie jest zasadna.

Wa┼╝ny obowi─ůzek ÔÇô nie tylko inwestora

Inwestor ma obowi─ůzek dba┼éo┼Ťci o zastosowanie w procesie budowlanym ÔÇô na etapie projektowania i budowy ÔÇô jedynie wyrob├│w wprowadzonych do obrotu z zachowaniem przepis├│w odr─Öbnych. Adresatami obowi─ůzku sformu┼éowanego w art. 10 p.b. s─ů wszyscy uczestnicy procesu budowlanego maj─ůcy wp┼éyw na projektowanie i stosowanie wyrob├│w w procesie budowlanym, zatem szczeg├│lnie projektant przygotowuj─ůcy projekt, a tak┼╝e inwestor zatwierdzaj─ůcy zaproponowane rozwi─ůzania.

Punkt odniesienia dla ustalenia zgodno┼Ťci materia┼é├│w budowlanych z prawem

Ocena wype┼énienia obowi─ůzku wynikaj─ůcego z art. 10 p.b. jest dokonywana przez organy administracji publicznej oraz s─ůdy administracyjne w kontek┼Ťcie stanu prawnego obowi─ůzuj─ůcego w czasie projektowania i wykorzystywania wyrob├│w budowlanych w obiekcie. Okres trwania procesu inwestycyjnego jest zatem punktem odniesienia dla uznania, czy zastosowane wyroby s─ů zgodne z wymogami art. 10 p.b. (wyrok NSA z dnia 17.06.2009 r., sygn. akt II OSK 921/08, LEX nr 561997).

Organ administracji lub s─ůd rozpatruj─ůcy spraw─Ö maj─ů jednak obowi─ůzek wskaza─ç podstaw─Ö prawn─ů uznania wyrobu za nielegalny. Na przyk┼éad, w odniesieniu do wyrob├│w zawieraj─ůcych azbest b─Ödzie to art. 1 ustawy z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrob├│w zawieraj─ůcych azbest. Bez znaczenia jest tak┼╝e fakt, czy materia┼é budowlany zosta┼é zastosowany na sta┼ée, czy jedynie tymczasowo, w celu wykonania przej┼Ťciowego zadaszenia (wyrok NSA z dnia 17.06.2009 r., sygn. akt II OSK 921/08, LEX nr 561997).

W ocenie legalno┼Ťci zastosowania okre┼Ťlonych materia┼é├│w budowlanych s─ůdy uwzgl─Ödniaj─ů r├│wnie┼╝ art. 160 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony ┼Ťrodowiska, zabraniaj─ůcy wykorzystania substancji, kt├│re stwarzaj─ů szczeg├│lne zagro┼╝enie dla ┼Ťrodowiska, wskazuj─ůcy m.in. na azbest i PCB.