Studenci zas艂uguj膮 na lepsze o艣wietlenie. W dobrze o艣wietlonych aulach zdobywanie wiedzy po prostu idzie lepiej

艣wiat艂o
W Internecie znajdziemy pe艂no artyku艂贸w, t艂umacz膮cych jak si臋 skoncentrowa膰 na nauce czy poprawi膰 swoj膮 efektywno艣膰 w ci膮gu dnia. W艣r贸d wymienionych rad najcz臋艣ciej pojawiaj膮 si臋 wskaz贸wki, takie jak: usuni臋cie z zasi臋gu wzroku wszelkich rozpraszaczy, staranne planowanie czy regularne przerwy. Ma艂o kto pami臋ta jednak o odpowiednim o艣wietleniu do nauki. A ma ono przecie偶 w tym procesie kluczowe znaczenie!

Nauka wpasowana w naturalny rytm oko艂odobowy

W ostatnich latach sporo m贸wi si臋 o naturalnym rytmie oko艂odobowym cz艂owieka. Spora w tym zas艂uga ubieg艂orocznych noblist贸w 鈥 J. C. Hall鈥檃, M.Rosbash鈥檃 i M.W Young鈥檃, kt贸rzy zbadali mechanizmy rz膮dz膮ce nasz膮 dzienn膮 aktywno艣ci膮. Niekt贸rym mog艂a jednak umkn膮膰 informacja o ich osi膮gni臋ciach, dlatego wypada艂oby zacz膮膰 od tego, czym w艂a艣ciwie jest biorytm i co ma on wsp贸lnego z efektywn膮 nauk膮.

To 艣wiat艂o nap臋dza nasz organizm do dzia艂ania

Zegarem biologicznym cz艂owieka rz膮dz膮 dwa hormony, kt贸rych wydzielanie jest pobudzane przez 艣wiat艂o:

  • Budzimy si臋, bo do receptor贸w znajduj膮cych si臋 w siatk贸wce oka docieraj膮 sygna艂y, 偶e wzesz艂o ju偶 s艂o艅ce. Rano 艣wiat艂o jest jasne i silne w zwi膮zku z tym najmocniej nas pobudza. To pod jego wp艂ywem wydziela si臋 kortyzol, potocznie nazywany hormonem stresu. Okre艣lenie to jest jednak nieco myl膮ce, bo w nerwowych sytuacjach jedynie ro艣nie jego st臋偶enie. Na co dzie艅, podobnie jak 艣wiat艂o, jest nam on niezb臋dny, by energicznie zacz膮膰 dzie艅.
  • Po po艂udniu, gdy intensywno艣膰 艣wiat艂a s艂abnie i zamiast kortyzolu zaczyna si臋 wydziela膰 melatonina, czyli hormon snu. Tym sposobem nasz organizm stopniowo przygotowuje si臋 do nocnego wypoczynku.

Mechanizm ten wytworzy艂 si臋 jeszcze w czasach pierwotnych, gdy nasi przodkowie sp臋dzali wi臋kszo艣膰 czasu na zewn膮trz, budzili si臋 o 艣wicie i chodzili spa膰 z kurami. Obecnie przebywamy jednak g艂贸wnie w zamkni臋tych pomieszczeniach i cho膰 potrafimy je sztucznie do艣wietla膰, to jest to cz臋sto 艣wiat艂o niewystarczaj膮ce do tego, by nasz m贸zg m贸g艂 dzia艂a膰 na pe艂nych obrotach.

Tym sposobem przechodzimy do o艣wietlenia w salach lekcyjnych, audytoriach, biurach i innych miejscach, gdzie wymaga si臋 od nas maksymalnego skupienia. Powinno by膰 ono bardzo jasne, podobnie jak s艂o艅ce o poranku. Bez tego szybko dopada nas zm臋czenie, senno艣膰 i zniech臋cenie 鈥 jest to zjawisko w 100% naturalne, na kt贸re nie maj膮 wp艂ywu indywidualne talenty czy motywacje. Tak ju偶 jeste艣my zaprogramowani przez natur臋.

Niby zwyk艂e 艣wiat艂o, a nauka idzie jakby lepiej

O艣wietlenie zbli偶one do 艣wiat艂a dziennego mo偶e zwi臋ksza膰 koncentracj臋 i zdolno艣ci kognitywne u uczni贸w i student贸w. Mamy na to dowody.

Badania by艂y prowadzone r贸wnolegle w dw贸ch niemieckich szko艂ach. W jednej z nich wdro偶ono nowoczesny system Philips School Vision, w drugiej nadal funkcjonowa艂o tradycyjne o艣wietlenie. Co si臋 okaza艂o? Tr贸jkowi uczniowie nie zacz臋li co prawda nagle zdobywa膰 sz贸stek, ale pr臋dko艣膰 czytania wzros艂a o ponad 30%! Wszystko dzi臋ki temu, 偶e 艣wiat艂o by艂o idealnie dostosowane do wybranych aktywno艣ci. W czasie klasycznych zaj臋膰 nauczyciele korzystali ze standardowych ustawie艅, podczas sprawdzian贸w lub innych zada艅 wymagaj膮cych wzmo偶onej koncentracji uruchamiali tryb 鈥瀍nergia鈥 lub 鈥瀞kupienie鈥, a w czasie przerw, lekcji wychowawczych 鈥 ciep艂e, relaksuj膮ce 艣wiat艂o.

Podobne efekty mo偶e przynie艣膰 instalacja nowoczesnego o艣wietlenia LED w sali wyk艂adowej, z t膮 r贸偶nic膮, 偶e w takich miejscach stosuje si臋 zazwyczaj systemy dedykowane do przestrzeni biurowych, a aule o艣wietla si臋 jasnym, pobudzaj膮cym 艣wiat艂em, kt贸rego zadaniem jest pomoc studentom w zapami臋tywaniu informacji.

Wiele sali wyk艂adowych mo偶e ju偶 pochwali膰 si臋 tego rodzaju o艣wietleniem. Na szczeg贸ln膮 uwag臋 zas艂uguje jednak Hamdan Bin Mohammed Smart University (HBMSU) w Dubaju, bo tam o艣wietlenie w ca艂ym budynku 鈥 od podziemnego gara偶u po gabinety wyk艂adowc贸w 鈥 jest zarz膮dzane przez inteligentny, nowoczesny system. Wewn膮trz nie znajdziemy wi臋c ani jednego 艣ciennego prze艂膮cznika!

Taki nie inny spos贸b zarz膮dzania o艣wietleniem generuje ogromne oszcz臋dno艣ci 鈥 艣wiat艂o nigdy nie jest bowiem w艂膮czone tam, gdzie nie jest to potrzebne. Zyskuj膮 r贸wnie偶 pracownicy i studenci: aule s膮 o艣wietlone 艣wiat艂em, kt贸re zapewnia maksymalny komfort wzrokowy, w niekt贸rych miejscach, takich jak gabinety profesorskie czy pokoje do pracy indywidualnej o艣wietleniem da si臋 te偶 sterowa膰 przy pomocy uniwersyteckiej aplikacji. Gdy wyk艂adowc臋 czy studenta dopadnie wi臋c zm臋czenie, nie musi ju偶 biec po kaw臋, w taki sam spos贸b dzia艂a bowiem, jasne 艣wiat艂o podobne do tego, jakie emituje s艂o艅ce o poranku – mo偶na je uruchomi膰 w ka偶dej chwili.

Ciekawostk膮 jest r贸wnie偶 fakt, 偶e w HBMSU 艣wiat艂o pe艂ni te偶 wiele innych funkcji. Dzi臋ki temu, 偶e ka偶da oprawa o艣wietleniowa wyposa偶ona jest w inteligentne czujniki, w uniwersyteckich korytarzach nie da si臋 zgubi膰 鈥 wystarczy wyci膮gn膮膰 telefon i uruchomi膰 aplikacj臋, a 艣wiat艂o pokieruje nas do odpowiedniej sali. Czujniki na bie偶膮co rejestruj膮 te偶 dane na temat eksploatacji budynk贸w i wysy艂aj膮 je do centralnego systemu. Tam wykorzystywane s膮 one do r贸偶nego rodzaju analiz i predykcji, usprawniaj膮cych zarz膮dzanie uczelni膮. A to przecie偶 鈥瀟ylko鈥 艣wiat艂o. Kto by pomy艣la艂, 偶e mo偶e zmieni膰 a偶 tak wiele.