Mieszkanie w prezencie? A co z podatkiem?

Problem mieszkaniowy w coraz wi─Ökszym stopniu zaczyna dotyczy─ç m┼éodych Polak├│w. Ceny wyra┼║nie poszybowa┼éy w g├│r─Ö, trudniej jest uzyska─ç kredyt mieszkaniowy, a kolejne programy rz─ůdowe tylko komplikuj─ů rzeczywisto┼Ť─ç na rynku. W takiej sytuacji otrzymanie mieszkania w darze jest jak przys┼éowiowa wygrana w Totka. Pojawiaj─ů si─Ö jednak pytania jakie formalno┼Ťci trzeba b─Ödzie za┼éatwi─ç, by rzeczywi┼Ťcie wej┼Ť─ç w posiadanie mieszkania i przede wszystkim ÔÇô jaki podatek obdarowany zap┼éaci? W poni┼╝szym artykule przedstawimy najwa┼╝niejsze informacje na ten temat.

Mieszkanie jako darowizna ÔÇô formalno┼Ťci

Przekazanie mieszkania w formie darowizny najcz─Ö┼Ťciej dotyczy najbli┼╝szej rodziny. Bardzo cz─Östo rodzice kupuj─ů i przekazuj─ů mieszkanie dziecku zaczynaj─ůcemu studia w innym mie┼Ťcie lub dziadkowie robi─ů taki prezent wnukom. Oczywi┼Ťcie mieszkanie mo┼╝e by─ç te┼╝ przekazane innym cz┼éonkom rodziny lub osobom niespokrewnionym. Trzeba jednak pami─Öta─ç, ┼╝e prawo wyra┼║nie dzieli obdarowanych na grupy i jasno okre┼Ťla kwot─Ö podatku, jak─ů musz─ů zap┼éaci─ç. Podstawow─ů spraw─ů jest, ┼╝e ka┼╝de przekazanie mieszkania w formie darowizny odbywa si─Ö w formie aktu notarialnego. Dzi─Öki temu podatnik nie musi zg┼éasza─ç darowizny do urz─Ödu skarbowego, bo zajmuje si─Ö tym notariusz. Darowizna jest umow─ů nieodp┼éatn─ů, a to oznacza, ┼╝e obdarowany nie przekazuje darczy┼äcy nic w zamian. Ma jednak obowi─ůzek zap┼éaty podatku od darowizny. Podstawy prawne darowizny zapisane s─ů w Kodeksie cywilnym, m├│wi─ůcym w tej kwestii: ÔÇ×Przez umow─Ö darowizny darczy┼äca zobowi─ůzuje si─Ö do bezp┼éatnego ┼Ťwiadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego maj─ůtkuÔÇŁ.

Ile kosztuje przepisanie mieszkania?

Umowa darowizny mieszkania zawsze wi─ů┼╝e si─Ö z kosztami. Po pierwsze s─ů to op┼éaty notarialne, bo przeniesienie praw do nieruchomo┼Ťci le┼╝y w gestii notariusza, kt├│ry sporz─ůdza wymagane dokumenty. Taksy notarialne s─ů ustalane prawnie i zale┼╝─ů od warto┼Ťci nieruchomo┼Ťci. Maksymalne stawki taksy notarialnej okre┼Ťlone s─ů w rozporz─ůdzeniu Ministra Sprawiedliwo┼Ťci w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej. Po drugie kosztuje te┼╝ wpis lub ewentualne za┼éo┼╝enie ksi─Ögi wieczystej. Obdarowany jest r├│wnie┼╝ zobowi─ůzany do zap┼éacenia podatku, chocia┼╝ s─ů grupy podatkowe, kt├│re mog─ů uzyska─ç cz─Ö┼Ťciowe zwolnienie z jego zap┼éaty lub nawet ca┼ékowite.

Czy wszyscy musz─ů p┼éaci─ç podatek od darowizny?

Darowizna mieszkania jest naturalnie opodatkowana podatkiem od spadku i darowizn. Nie wszyscy jednak taki podatek musz─ů p┼éaci─ç. Dotyczy to podatnik├│w z tzw. grupy zerowej, czyli najbli┼╝szej rodziny ÔÇô ma┼é┼╝onk├│w, dzieci, wnuk├│w, rodzic├│w, rodze┼ästwa, macochy, ojczyma, pasierb├│w. Zasadniczo wchodz─ů oni do pierwszej grupy podatkowej, w kt├│rej obowi─ůzuje kwota zwolniona z podatku ÔÇô 36┬á120 z┼é, ale nie dotyczy to najbli┼╝szej rodziny darczy┼äcy. Przekazanie mieszkania w obr─Öbie w/w wymienionych grupach zwalnia od podatku. Nale┼╝y jednak otrzyman─ů darowizn─Ö zg┼éosi─ç do w┼éa┼Ťciwego urz─Ödu skarbowego na druku SD-Z2.

Kto i ile p┼éaci za podarowan─ů nieruchomo┼Ť─ç?

Mieszkanie w formie darowizny mo┼╝na przekaza─ç dowolnej osobie i nie ma znaczenia, ile ma lat, jakie ma obywatelstwo i czy jest z nami spokrewniona. Ma to jednak znaczenie dla koszt├│w ca┼éej operacji, czyli chodzi o wysoko┼Ť─ç podatku. Darowizna jest opodatkowana w trzech grupach podatkowych, chocia┼╝ w ka┼╝dej z tych grup obowi─ůzuje okre┼Ťlona kwota wolna od podatku. Jakie wyr├│┼╝niamy grupy podatkowe i ile wynosi w nich podatek?

1. grupa podatkowa (te┼Ť─ç, te┼Ťciowa, synowa, zi─Ö─ç). W tym wypadku podatek wynosi 946,60 z┼é oraz 7% nadwy┼╝ki powy┼╝ej 23┬á665 z┼é.
2. grupa podatkowa (rodzeństwo rodziców, zstępni rodzeństwa, małżonkowie rodzeństwa, rodzeństwo małżonków, małżonkowie rodzeństwa małżonków, zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie innych zstępnych) musi zapłacić 1893,30 oraz 12% od nadwyżki ponad 23 665 zł.
3. grupa podatkowa, czyli wszystkie pozosta┼ée osoby niewymienione w grupach poprzednich, a tak┼╝e osoby, kt├│re nie s─ů spokrewnione z darczy┼äc─ů zap┼éac─ů 3313,20 z┼é oraz 20% od nadwy┼╝ki 23┬á665 z┼é.

Jak zgłosić darowiznę?

Zg┼éoszenia darowizny do urz─Ödu skarbowego mo┼╝na dokona─ç za po┼Ťrednictwem poczty, osobi┼Ťcie lub przez portal e-Deklaracje. Za takie zg┼éoszenie jest r├│wnie┼╝ odpowiedzialny notariusz sporz─ůdzaj─ůcy akt notarialny. W przypadku, kiedy podatnik b─Ödzie zobowi─ůzany zap┼éaci─ç podatek od darowizny, to notariusz wylicza i poobiera podatek, przekazuj─ůc go do urz─Ödu skarbowego. Przekazuj─ůc mieszkanie jako darowizn─Ö warto zastanowi─ç si─Ö nad ustanowieniem s┼éu┼╝ebno┼Ťci, dzi─Öki kt├│rej darczy┼äca b─Ödzie m├│g┼é w okre┼Ťlonym zakresie korzysta─ç z cudzej nieruchomo┼Ťci. Jest to rozwi─ůzanie warte polecenia, bo w przysz┼éo┼Ťci mo┼╝e doj┼Ť─ç do wielu niespodziewanych komplikacji, np. ewentualnego konfliktu lub ┼Ťmierci obdarowanego. Bez przemy┼Ťlanych zabezpiecze┼ä darczy┼äca traci prawo do korzystania z nieruchomo┼Ťci na dawnych zasadach. Darowizna jest ciekawym rozwi─ůzaniem prawnym, ale zawsze trzeba zabezpieczy─ç w┼éasne interesy.

Bogumiła Pierzchanowska

Fot.