Zmiany unijnych przepis├│w o delegowaniu ciosem dla polskiego eksportu w budownictwie

Polskie firmy budowlane i bran┼╝ pokrewnych realizuj─ů szereg us┼éug poza granicami kraju ÔÇô od budowy mieszka┼ä, dr├│g i obiekt├│w hydrotechnicznych, przez monta┼╝ magazyn├│w, fabryk i linii produkcyjnych, renowacj─Ö zabytk├│w i us┼éugi instalacyjne a┼╝ po budow─Ö statk├│w i elektrowni atomowych. Ju┼╝ nied┼éugo. Zmiany w unijnej dyrektywie o delegowaniu pracownik├│w sprawi─ů, ┼╝e ich us┼éugi stan─ů si─Ö za granic─ů niekonkurencyjne.

Polskie us┼éugi budowlane doceniane za granic─ů

Jak podaje Korporacja Przedsi─Öbiorc├│w Budowlanych UNI-BUD, nasze firmy od lat s─ů cenionymi partnerami w krajach UE i EOG realizuj─ůc presti┼╝owe projekty z zakresu budownictwa mieszkaniowego, u┼╝yteczno┼Ťci publicznej czy infrastrukturalnego.

ÔÇô Dla ponad 90% firm zrzeszonych w UNI-BUD transgraniczne ┼Ťwiadczenie us┼éug to wa┼╝na cz─Ö┼Ť─ç dzia┼éalno┼Ťci ÔÇô podkre┼Ťla Barbara Reduch-Widelska, Prezes Zarz─ůdu Korporacji Przedsi─Öbiorc├│w Budowlanych UNI-BUD, od ponad 25 lat wspieraj─ůcej polskie firmy, dzia┼éaj─ůce w szeroko rozumianej bran┼╝y budowlanej.

B─Öd─ůc generalnymi wykonawcami lub podwykonawcami firm lokalnych, rodzime przedsi─Öbiorstwa buduj─ů domy, biurowce, hotele, stadiony, magazyny, drogi, mosty, tunele, obiekty hydrotechniczne, energetyczne i wiele innych. ┼Üwiadcz─ů r├│wnie┼╝ us┼éugi specjalistyczne jak prace elektryczne, instalacyjne, stoczniowe, izolacyjne, konserwacja zabytk├│w, prace remontowe, us┼éugi sprz─Ötowe, monta┼╝owe, relokacja linii produkcyjnych z jednego kraju do innego, us┼éugi dla przemys┼éu stoczniowego czy specjalistyczne prace wysoko┼Ťciowe.

Polskie firmy w znacznej mierze realizuj─ů zaawansowane us┼éugi, wymagaj─ůce do┼Ťwiadczenia, dyspozycyjno┼Ťci oraz wysokich kwalifikacji pracownik├│w. Przyk┼éadem takich rob├│t mo┼╝e by─ç budowa i renowacja farm wiatrowych czy elektrowni. Bardzo cz─Östo na lokalnych rynkach europejskich zainteresowanie ofert─ů polskich firm jest du┼╝e z uwagi na deficyt specjalist├│w o wymaganych kwalifikacjach.

Śmiertelne zagrożenie ze strony unijnych przepisów

Komisja Europejska i Parlament Europejski pracuj─ů obecnie nad nowelizacj─ů dyrektywy o delegowaniu. Wed┼éug jej za┼éo┼╝e┼ä wszystkie przedsi─Öbiorstwa, kt├│re b─Öd─ů wysy┼éa─ç swoich pracownik├│w za granic─Ö b─Öd─ů musia┼éy nalicza─ç ich wynagrodzenia wed┼éug wszystkich zasad prawa pa┼ästwa, na terenie kt├│rego wykonywana jest praca.

– Nie chodzi o to, ┼╝e polscy pracodawcy nie chc─ů lepiej p┼éaci─ç swoim pracownikom ÔÇô t┼éumaczy Stefan Schwarz, prezes Inicjatywy Mobilno┼Ťci Pracy, najwi─Ökszego w Europie think-tanku zajmuj─ůcego si─Ö mobilno┼Ťci─ů i delegowaniem pracownik├│w – tym bardziej ┼╝e po uchwaleniu dyrektywy w wi─Ökszo┼Ťci przypadk├│w wynagrodzenia wcale nie zwi─Öksz─ů si─Ö. Chodzi o to, ┼╝e jego prawid┼éowe naliczanie stanie si─Ö ogromnie skomplikowane, co podwy┼╝szy ryzyko i koszty zwi─ůzane z delegowaniem pracownik├│w. A te, wed┼éug najnowszych bada┼ä ju┼╝ obecnie s─ů bardzo wysokie. Niestety du┼╝a ich cz─Ö┼Ť─ç nie trafia do r─ůk pracownik├│w, ale przeznaczana jest na pokrycie koszt├│w zwi─ůzanych z biurokracj─ů i wymogami administracyjnymi wprowadzanymi przez pa┼ästwa przyjmuj─ůce. Za niedostosowanie si─Ö do nich ┬ágro┼╝─ů kary si─Ögaj─ůce nawet 500 tys. Euro.

Drug─ů bolesn─ů kwesti─ů b─Ödzie ograniczenie czasu delegowania. Dot─ůd by┼éa mowa najcz─Ö┼Ťciej o 24 miesi─ůcach, obecnie Francja i Niemcy postuluj─ů skr├│cenie tego okresu do jednego roku. ÔÇô Wyobra┼║my sobie firm─Ö budowlan─ů, kt├│ra ma wieloletni kontrakt na prace renowacyjne i utrzymaniowe w kilku elektrowniach w Finlandii. Jej pracownicy b─Öd─ů si─Ö w trakcie trwania kontraktu wielokrotnie si─Ö zast─Öpowa─ç. Wed┼éug nowych przepis├│w b─Ödzie to postrzegane jako kontynuacja pracy na tym samym stanowisku i po ┼é─ůcznym przekroczeniu ustalonej liczby miesi─Öcy ka┼╝dy kolejny wys┼éany pracownik b─Ödzie traktowany tak, jakby by┼é na sta┼ée zatrudniony w Finlandii ze wszystkimi tego konsekwencjami.

– Je┼Ťli delegowanie pracownik├│w stanie si─Ö drogie i ograniczone w czasie, polskie firmy b─Öd─ů zmuszone do przenoszenia swojej dzia┼éalno┼Ťci za granic─Ö. Z bada┼ä przeprowadzonych na Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie przez dra Benio wynika, ┼╝e delegowanie polskich specjalist├│w za granic─Ö ju┼╝ teraz generuje blisko 30% dodatkowych koszt├│w, co w powi─ůzaniu z nowymi obci─ů┼╝eniami wynikaj─ůcymi ze zmiany dyrektywy spowoduje, ┼╝e eksport us┼éug z Polski przestanie by─ç op┼éacalny – komentuje Stefan Schwarz.

R├│wnocze┼Ťnie z pracami nad now─ů dyrektyw─ů, niekt├│re pa┼ästwa cz┼éonkowskie ju┼╝ dzi┼Ť wprowadzaj─ů przepisy, kt├│rych celem jest nieuczciwa i sprzeczna z unijnymi zasadami ochrona swoich rynk├│w. Pod koniec kwietnia szwedzki parlament przyj─ů┼é ustaw─Ö, kt├│ra pozwoli zwi─ůzkom zawodowym na blokowanie firm z innych kraj├│w UE, je┼Ťli nie podpisz─ů one lokalnych um├│w zbiorowych. Problemem jest tak┼╝e fakt, ┼╝e w Szwecji nie ma dost─Öpnej dla zagranicznych pracodawc├│w listy powszechnie obowi─ůzuj─ůcych uk┼éad├│w zbiorowych, a ka┼╝dy taki uk┼éad b─Ödzie ich obowi─ůzywa┼é. Tak┼╝e Francja i jej samorz─ůdy wprowadzaj─ů coraz bardziej pomys┼éowe bariery. Przyk┼éadem jest chocia┼╝by s┼éynna klauzula Moliera, zgodnie z kt├│r─ů pracownicy niem├│wi─ůcy po francusku nie mog─ů pracowa─ç na budowach, kt├│re s─ů realizowane z pieni─Ödzy publicznych w czterech regionach Francji, czy te┼╝ op┼éata 40 euro, kt├│r─ů od stycznia przysz┼éego roku b─Ödzie trzeba wnie┼Ť─ç za ka┼╝dego pracownika delegowanego do Francji.

– Wszyscy wiedz─ů, ┼╝e te przepisy s─ů niezgodne z prawem unijnym. Zanim jednak interwencje Komisji Europejskiej przynios─ů skutek mijaj─ů miesi─ůce, a czasem lata. W tym czasie polskie firmy trac─ů kontrakty, a ich pracownicy zatrudnienie ÔÇô komentuje Stefan Schwarz.

Konsekwencje dla bran┼╝y

Wiele firm ┼Ťwiadcz─ůcych us┼éugi na terenie innych kraj├│w unijnych b─Ödzie mia┼éa trudno┼Ťci z utrzymaniem si─Ö na rynku.

– Oceniamy, ┼╝e na unijnym rynku utrzyma si─Ö jedynie 30-40% firm z szeroko rozumianego sektora budowlanego i bran┼╝ pokrewnych. Reszta albo upadnie, albo przeniesie si─Ö za granic─Ö. To oznacza, ┼╝e wi─Ökszo┼Ť─ç ich polskich pracownik├│w straci prac─Ö. Cz─Ö┼Ť─ç b─Ödzie pracowa─ç w polskich firmach, ale ich sk┼éadki na ubezpieczenia spo┼éeczne i podatki b─Öd─ů zasila─ç bud┼╝ety innych pa┼ästw ÔÇô komentuje Barbara Reduch-Widelska. Niestety wi─Ökszo┼Ť─ç gorzej wykwalifikowanych pracownik├│w straci dobrze op┼éacan─ů prac─Ö za granic─ů i pozostanie bezrobotna, co dodatkowo obci─ů┼╝y polski bud┼╝et.

Ta ostatnia kwestia jest szczeg├│lnie mocno podkre┼Ťlana przez UNI-BUD. W opracowanych przez organizacj─Ö ÔÇ×Uwagach do projektu dyrektywyÔÇŁ czytamy: ÔÇ×Nale┼╝y g┼éo┼Ťno m├│wi─ç o problemach, kt├│re do tej pory by┼éy marginalizowane i przemilczane. Krajom tzw. ÔÇŁstarej UEÔÇŁ chodzi przede wszystkim o to, aby za pracownik├│w, kt├│rzy s─ů delegowani do kraj├│w takich jak Niemcy, Francja, czy Belgia, wszystkie sk┼éadki i podatki by┼éy p┼éacone do ich kas.ÔÇŁ

– Nie mo┼╝e zosta─ç niezauwa┼╝ony fakt, ┼╝e polscy pracodawcy deleguj─ůcy pracownik├│w do innych kraj├│w UE ponosz─ů dodatkowe koszty takie jak zakwaterowanie, wy┼╝ywienie, transport, pomoc organizacyjna, dodatkowe ubezpieczenia, ustalanie w┼éa┼Ťciwego ustawodawstwa, etc. szacowane na 30-35% og├│┼éu koszt├│w us┼éugi. Por├│wnanie ┼é─ůcznych koszt├│w pracy pracownika delegowanego z Polski do ┼é─ůcznych koszt├│w pracy pracownika lokalnego podwa┼╝aj─ů obiegowe opinie o rzekomym dumpingu socjalnym i nieuczciwej konkurencji ze strony polskich firm, podkre┼Ťla Barbara Reduch-Widelska.

Przedsi─Öbiorcy zrzeszeni w organizacji podkre┼Ťlaj─ů, ┼╝e pracownik musi mie─ç mo┼╝liwo┼Ť─ç wyboru pa┼ästwa, w kt├│rym chce by─ç ubezpieczony i z jakim systemem zabezpieczenia spo┼éecznego chce by─ç zwi─ůzany i to w┼éa┼Ťnie w ten spos├│b nale┼╝y rozumie─ç swobodny przep┼éyw pracownik├│w i jednolity rynek UE.