Mur oporowy ÔÇô cechy, zastosowanie i wymogi prawne

mur oporowy

Mur oporowy jest konstrukcj─ů zabezpieczaj─ůc─ů ┼Ťciany dom├│w, ┼Ťciany wykop├│w lub skarp. Mury oporowe zapobiegaj─ů osuwaniu si─Ö gruntu. Znajduj─ů one zastosowanie tak┼╝e jako elementy ma┼éej architektury.

Mury oporowe pe┼éni─ů funkcj─Ö zabezpieczaj─ůc─ů lub wzmacniaj─ůc─ů. Do wykonania tego typu konstrukcji wykorzystuje si─Ö pustaki, kamienie, ceg┼éy lub beton, a niekiedy nawet zbrojenia elementami stalowymi b─ůd┼║ pr─Ötami, celem zwi─Ökszenia no┼Ťno┼Ťci konstrukcji. Mur oporowy mo┼╝e te┼╝ pe┼éni─ç funkcj─Ö przy┼Ťciennego filaru.

Mur oporowy w ogrodzie

┼Üciana oporowa w formie elementu ma┼éej architektury pe┼éni nie tylko funkcj─Ö podstawow─ů (oporow─ů), ale r├│wnie┼╝ dekoracyjn─ů. Mo┼╝na wykona─ç j─ů z betonowych prefabrykat├│w, kamieni, ceg┼éy lub drewna. Bardzo dobrze komponuje si─Ö z ro┼Ťlinno┼Ťci─ů, zw┼éaszcza w przypadku r├│┼╝nicy poziom├│w gruntu. Z tego wzgl─Ödu cz─Östo stosuje si─Ö ┼Ťcian─Ö oporow─ů jako podpor─Ö pod skalniak lub rabat─Ö.

Mur oporowy mo┼╝e r├│wnie┼╝ pe┼éni─ç funkcj─Ö miejsca do odpoczynku i siedzenia (zamiast typowej ┼éawki). W przypadku prostych konstrukcji na potrzeby ogrodu, wiedza specjalistyczna nie b─Ödzie potrzebna. Murki oporowe do skalniak├│w i rabat maj─ů zwykle wysoko┼Ť─ç nieprzekraczaj─ůc─ů kilkudziesi─Öciu centymetr├│w i mo┼╝na je wykona─ç np. z kamieni u┼éo┼╝onych jeden na drugim, a tak┼╝e z gliny pe┼éni─ůcej funkcji spoiwa.

Konstrukcje murowane i o wy┼╝szej wysoko┼Ťci wymagaj─ů wykonania fundament├│w. W ogrodzie zamiast typowego muru oporowego mo┼╝na zastosowa─ç gabiony (kosze ze stalowej siatki) wype┼énione niedu┼╝ymi kamieniami lub ┼╝wirem.

Prefabrykowane mury oporowe

Rozwi─ůzaniem obni┼╝aj─ůcym koszty i czasoch┼éonno┼Ť─ç wykonywania muru oporowego jest zastosowanie prefabrykatu. Systemy mur├│w oporowych prefabrykowanych s─ů dost─Öpne w ofertach przedsi─Öbiorstw specjalizuj─ůcych si─Ö w produkcji tych konstrukcji zar├│wno wed┼éug og├│lnych, modelowych parametr├│w, jak i na indywidualne zam├│wienie.

Prefabrykaty s─ů z regu┼éy wykonywane z betonu. Maj─ů one posta─ç element├│w w kszta┼écie litery L lub T. Prefabrykowane mury oporowe s─ů wytrzyma┼ée i odporne na niekorzystne dzia┼éanie warunk├│w atmosferycznych i innych czynnik├│w ┼Ťrodowiskowych. Oferty poszczeg├│lnych producent├│w s─ů zr├│┼╝nicowane pod wzgl─Ödem rozmiar├│w oraz kolor├│w i tekstur.

Szerokie zastosowanie mur├│w oporowych

Mury oporowe znajduj─ů obecnie bardzo szerokie zastosowanie w budownictwie prywatnym, drogowym, przemys┼éowym i rolniczym. Najcz─Ö┼Ťciej tego typu konstrukcje stosuje si─Ö do zabezpieczenia infrastruktury drogowej (dr├│g w terenach o g├│rzystym ukszta┼étowaniu, most├│w, tuneli itp.), umocnie┼ä nasyp├│w, uskok├│w i skarp.

W prywatnym budownictwie mury oporowe mo┼╝na spotka─ç jako zabezpieczenie skalniaka, tarasu lub parkingu. Mury oporowe sprawdzaj─ů si─Ö r├│wnie┼╝ w formie ogrodzenia. Nawiasem m├│wi─ůc, mury oporowe znajd─ů zastosowanie w tych miejscach, gdzie konieczne jest zabezpieczenie gruntu przed osuwaniem si─Ö.

Jedn─ů z form muru oporowego jest ┼Ťciana wspornikowa maj─ůca posta─ç konstrukcji wnikaj─ůcej w pod┼éo┼╝e, podtrzymuj─ůcej grunt. ┼Üciany wspornikowe s─ů wykonywane z drewna, ┼╝elbetu i stali. Na tym jednak nie koniec ÔÇô mur oporowy mo┼╝e wzmocni─ç konstrukcj─Ö schod├│w zapobiegaj─ůc naciskom gruntu (np. schody do piwnicy, schody zewn─Ötrzne, w ogrodzie).

Kolejna forma ┼Ťcian oporowych – mur grawitacyjny (inaczej: mur masywny) jest konstrukcj─ů wykonywan─ů z kamienia lub betonu.

O czym pami─Öta─ç?

Postawienie muru oporowego wymaga wykonania projektu z rysunkami i dok┼éadnymi obliczeniami. Nast─Öpnie, w oparciu o projekt, s─ů wybierane materia┼éy. Natomiast w niekt├│rych przypadkach konieczne jest dodatkowo przeprowadzanie bada┼ä geotechnicznych, w celu okre┼Ťlenia warunk├│w gruntowych i wodnych.

Pozwolenie na budow─Ö jest niezb─Ödne. Je┼╝eli mur oporowy b─Ödzie mia┼é posta─ç ogrodzenia lub elementu ma┼éej architektury, pozwolenie na budow─Ö tak┼╝e jest konieczne. W tej kwestii wielokrotnie wypowiada┼éy si─Ö s─ůdy administracyjne. Wojew├│dzki S─ůd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 5 wrze┼Ťnia 2017 r. (sygn. akt II SA/Rz 660/17, LEX nr 2364450) wyra┼║nie wskaza┼é, ┼╝e nawet je┼Ťli obiekt b─Öd─ůcy murem oporowym, pe┼éni jednocze┼Ťnie inne funkcje, np. obiektu ma┼éej architektury czy ogrodzenia, nie korzysta ze zwolnienia z obowi─ůzku uzyskania pozwolenia na budow─Ö. Podobnie orzek┼é Wojew├│dzki S─ůd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 7 grudnia 2017 r. (sygn. akt. IV SA/Po 628/17, LEX nr 2453617).

Zgodnie z tre┼Ťci─ů art. 29 ustawy prawo budowlane, pozwolenie nie jest wymagane w odniesieniu do: ÔÇ×opasek brzegowych oraz innych sztucznych, powierzchniowych lub liniowych umocnie┼ä brzeg├│w rzek i potok├│w g├│rskich oraz brzegu morskiego, brzegu morskich w├│d wewn─Ötrznych, niestanowi─ůcych konstrukcji oporowychÔÇŁ.

Z literalnego brzmienia tego przepisu wynika wprost, ┼╝e inne mury oporowe, bez wzgl─Ödu na wymiary, wymagaj─ů uprzedniego uzyskania pozwolenia. Definicja muru oporowego w systemie prawa Wojew├│dzki S─ůd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 7 grudnia 2017 r. (sygn. akt. IV SA/Po 628/17, LEX nr 2453617) wyja┼Ťni┼é r├│wnie┼╝, ┼╝e ustawodawca nie sformu┼éowa┼é definicji ustawowej konstrukcji oporowej. Przy kwalifikowaniu muru jako oporowego decyduj─ůce znaczenie ma jego funkcja. Je┼╝eli zabezpiecza teren przed osuwaniem si─Ö gruntu, z terenu po┼éo┼╝onego wy┼╝ej, i jest to dominuj─ůca funkcja konstrukcji, to nale┼╝y uzna─ç j─ů za mur oporowy.

Przy ocenie, kt├│ra z funkcji ma charakter g┼é├│wny uwzgl─Ödnia si─Ö r├│wnie┼╝ materia┼éy wykorzystane do wzniesienia konstrukcji. Ich parametry techniczne s─ů pomocne w okre┼Ťleniu, jaki by┼é zamiar inwestora, kt├│ry zdecydowa┼é si─Ö na wzniesienie tej konstrukcji.

Zar├│wno uzyskanie pozwolenia na budow─Ö, jak i postawienie muru oporowego, mo┼╝e wymaga─ç pomocy specjalist├│w ÔÇô prawnika i wykonawcy rob├│t budowlanych. Dodatkowym utrudnieniem mo┼╝e by─ç fakt, ┼╝e inspektorzy nadzoru budowlanego mury oporowe w formie ogrodze┼ä i obiekt├│w ma┼éej architektury traktuj─ů (zgodnie z aktualn─ů lini─ů orzecznictwa s─ůd├│w administracyjnych) jako konstrukcje oporowe o dodatkowej funkcji dekoracyjnej lub ogrodzenia. Brak pozwolenia na budow─Ö prowadzi do konieczno┼Ťci uiszczenia op┼éaty legalizacyjnej, albo do rozbi├│rki takiego obiektu.