Prawo budowlane – przepisy og贸lne

Prezentujemy Pa艅stwu tekst ustawy Prawo budowlane.Ten dokument pochodzi z dnia 31.03. 2015 i jest aktualny. Wszelkie zmiany b臋dziemy odnotowywa膰 na bie偶膮co.

W przepisach og贸lnych Prawa budowlanego ustawodawca precyzuje czym s膮, w my艣l rozumienia ustawy,聽 obiekty budowlane, budynki, budowle, obiekty ma艂ej architektury, budowa, przebudowa, remont, roboty budowlane, urz膮dzenia budowlane, teren budowy, pozwolenia na budow臋, dokumentacja budowy, dokumentacja powykonawcza itd.

Przepisy og贸lne

Dz.U. 1994 Nr 89 poz. 414
USTAWA
z dnia 7 lipca 1994 r.
Prawo budowlane 1

Rozdzia艂 1
Przepisy og贸lne

Art. 1. Ustawa 鈥 Prawo budowlane, zwana dalej 鈥瀠staw膮鈥, normuje dzia艂alno艣膰 obejmuj膮c膮 sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbi贸rki obiekt贸w budowlanych oraz okre艣la zasady dzia艂ania organ贸w administracji publicznej w tych dziedzinach.
Art. 2. 1. Ustawy nie stosuje si臋 do wyrobisk g贸rniczych.
2. Przepisy ustawy nie naruszaj膮 przepis贸w odr臋bnych, a w szczeg贸lno艣ci:
1) prawa geologicznego i g贸rniczego 鈥 w odniesieniu do obiekt贸w budowlanych zak艂ad贸w g贸rniczych;
2) prawa wodnego 鈥 w odniesieniu do urz膮dze艅 wodnych;
3) o ochronie zabytk贸w i opiece nad zabytkami 鈥 w odniesieniu do obiekt贸w i obszar贸w wpisanych do rejestru zabytk贸w oraz obiekt贸w i obszar贸w obj臋tych ochron膮 konserwatorsk膮 na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Art. 3. Ilekro膰 w ustawie jest mowa o:
1) obiekcie budowlanym 鈥 nale偶y przez to rozumie膰:
a) budynek wraz z instalacjami i urz膮dzeniami technicznymi,
b) budowl臋 stanowi膮c膮 ca艂o艣膰 techniczno-u偶ytkow膮 wraz z instalacjami i urz膮dzeniami,
c) obiekt ma艂ej architektury;
2) budynku 鈥 nale偶y przez to rozumie膰 taki obiekt budowlany, kt贸ry jest trwale zwi膮zany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomoc膮 przegr贸d budowlanych oraz posiada fundamenty i dach;
2a) budynku mieszkalnym jednorodzinnym 鈥 nale偶y przez to rozumie膰 budynek wolno stoj膮cy albo budynek w zabudowie bli藕niaczej, szeregowej lub grupowej, s艂u偶膮cy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowi膮cy konstrukcyjnie samodzieln膮 ca艂o艣膰, w kt贸rym dopuszcza si臋 wydzielenie nie wi臋cej ni偶 dw贸ch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu u偶ytkowego o powierzchni ca艂kowitej nieprzekraczaj膮cej 30% powierzchni ca艂kowitej budynku;
3) budowli 鈥 nale偶y przez to rozumie膰 ka偶dy obiekt budowlany nieb臋d膮cy budynkiem lub obiektem ma艂ej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stoj膮ce maszty antenowe, wolno stoj膮ce trwale zwi膮zane z gruntem urz膮dzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stoj膮ce instalacje przemys艂owe lub urz膮dzenia techniczne, oczyszczalnie 艣ciek贸w, sk艂adowiska odpad贸w, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przej艣cia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a tak偶e cz臋艣ci budowlane urz膮dze艅 technicznych (kot艂贸w, piec贸w przemys艂owych, elektrowni wiatrowych, elektrowni j膮drowych i innych urz膮dze艅) oraz fundamenty pod maszyny i urz膮dzenia, jako odr臋bne pod wzgl臋dem technicznym cz臋艣ci przedmiot贸w sk艂adaj膮cych si臋 na ca艂o艣膰 u偶ytkow膮;
3a) obiekcie liniowym 鈥 nale偶y przez to rozumie膰 obiekt budowlany, kt贸rego charakterystycznym parametrem jest d艂ugo艣膰, w szczeg贸lno艣ci droga wraz ze zjazdami, linia kolejowa, wodoci膮g, kana艂, gazoci膮g, ciep艂oci膮g, ruroci膮g, linia i trakcja elektroenergetyczna, linia kablowa nadziemna i, umieszczona bezpo艣rednio w ziemi, podziemna, wa艂 przeciwpowodziowy oraz kanalizacja kablowa, przy czym kable w niej zainstalowane nie stanowi膮 obiektu budowlanego lub jego cz臋艣ci ani urz膮dzenia budowlanego;
4) obiekcie ma艂ej architektury 鈥 nale偶y przez to rozumie膰 niewielkie obiekty, a w szczeg贸lno艣ci:
a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzy偶e przydro偶ne, figury,
b) pos膮gi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej,
c) u偶ytkowe s艂u偶膮ce rekreacji codziennej i utrzymaniu porz膮dku, jak: piaskownice, hu艣tawki, drabinki, 艣mietniki;
5) tymczasowym obiekcie budowlanym 鈥 nale偶y przez to rozumie膰 obiekt budowlany przeznaczony do czasowego u偶ytkowania w okresie kr贸tszym od jego trwa艂o艣ci technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbi贸rki, a tak偶e obiekt budowlany niepo艂膮czony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzeda偶y ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i pow艂oki pneumatyczne, urz膮dzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe;
6) budowie 鈥 nale偶y przez to rozumie膰 wykonywanie obiektu budowlanego w okre艣lonym miejscu, a tak偶e odbudow臋, rozbudow臋, nadbudow臋 obiektu budowlanego;
7) robotach budowlanych 鈥 nale偶y przez to rozumie膰 budow臋, a tak偶e prace polegaj膮ce na przebudowie, monta偶u, remoncie lub rozbi贸rce obiektu budowlanego;
7a) przebudowie 鈥 nale偶y przez to rozumie膰 wykonywanie rob贸t budowlanych, w wyniku kt贸rych nast臋puje zmiana parametr贸w u偶ytkowych lub technicznych istniej膮cego obiektu budowlanego, z wyj膮tkiem charakterystycznych parametr贸w, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysoko艣膰, d艂ugo艣膰, szeroko艣膰 b膮d藕 liczba kondygnacji; w przypadku dr贸g s膮 dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametr贸w w zakresie niewymagaj膮cym zmiany granic pasa drogowego;
8) remoncie 鈥 nale偶y przez to rozumie膰 wykonywanie w istniej膮cym obiekcie budowlanym rob贸t budowlanych polegaj膮cych na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowi膮cych bie偶膮cej konserwacji, przy czym dopuszcza si臋 stosowanie wyrob贸w budowlanych innych ni偶 u偶yto w stanie pierwotnym;
9) urz膮dzeniach budowlanych 鈥 nale偶y przez to rozumie膰 urz膮dzenia techniczne zwi膮zane z obiektem budowlanym, zapewniaj膮ce mo偶liwo艣膰 u偶ytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przy艂膮cza i urz膮dzenia instalacyjne, w tym s艂u偶膮ce oczyszczaniu lub gromadzeniu 艣ciek贸w, a tak偶e przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod 艣mietniki;
10) terenie budowy 鈥 nale偶y przez to rozumie膰 przestrze艅, w kt贸rej prowadzone s膮 roboty budowlane wraz z przestrzeni膮 zajmowan膮 przez urz膮dzenia zaplecza budowy;
11) prawie do dysponowania nieruchomo艣ci膮 na cele budowlane 鈥 nale偶y przez to rozumie膰 tytu艂 prawny wynikaj膮cy z prawa w艂asno艣ci, u偶ytkowania wieczystego, zarz膮du, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowi膮zaniowego, przewiduj膮cego uprawnienia do wykonywania rob贸t budowlanych;
12) pozwoleniu na budow臋 鈥 nale偶y przez to rozumie膰 decyzj臋 administracyjn膮 zezwalaj膮c膮 na rozpocz臋cie i prowadzenie budowy lub wykonywanie rob贸t budowlanych innych ni偶 budowa obiektu budowlanego;
13) dokumentacji budowy 鈥 nale偶y przez to rozumie膰 pozwolenie na budow臋 wraz z za艂膮czonym projektem budowlanym, dziennik budowy, protoko艂y odbior贸w cz臋艣ciowych i ko艅cowych, w miar臋 potrzeby, rysunki i opisy s艂u偶膮ce realizacji obiektu, operaty geodezyjne i ksi膮偶k臋 obmiar贸w, a w przypadku realizacji obiekt贸w metod膮 monta偶u 鈥 tak偶e dziennik monta偶u;
14) dokumentacji powykonawczej 鈥 nale偶y przez to rozumie膰 dokumentacj臋 budowy z naniesionymi zmianami dokonanymi w toku wykonywania rob贸t oraz geodezyjnymi pomiarami powykonawczymi;
15) terenie zamkni臋tym 鈥 nale偶y przez to rozumie膰 teren zamkni臋ty, o kt贸rym mowa w przepisach prawa geodezyjnego i kartograficznego;
16) (uchylony);
17) w艂a艣ciwym organie 鈥 nale偶y przez to rozumie膰 organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, stosownie do ich w艂a艣ciwo艣ci, okre艣lonej w rozdziale 8;
18) (uchylony);

19) organie samorz膮du zawodowego 鈥 nale偶y przez to rozumie膰 organy okre艣lone w ustawie z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorz膮dach zawodowych architekt贸w oraz in偶ynier贸w budownictwa (Dz. U. z 2013 r. poz. 932 i 1650 oraz z 2014 r. poz. 768);
20) obszarze oddzia艂ywania obiektu 鈥 nale偶y przez to rozumie膰 teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepis贸w odr臋bnych, wprowadzaj膮cych zwi膮zane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu;
21) (uchylony);
22) odnawialnym 藕r贸dle energii 鈥 nale偶y przez to rozumie膰 odnawialne 藕r贸d艂o energii, o kt贸rym mowa w art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. 鈥 Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r. poz. 1059 oraz z 2013 r. poz. 984 i 1238);
23) cieple u偶ytkowym w kogeneracji 鈥 nale偶y przez to rozumie膰 ciep艂o u偶ytkowe w kogeneracji, o kt贸rym mowa w art. 3 pkt 34 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. 鈥 Prawo energetyczne.
Art. 4. Ka偶dy ma prawo zabudowy nieruchomo艣ci gruntowej, je偶eli wyka偶e prawo do dysponowania nieruchomo艣ci膮 na cele budowlane, pod warunkiem zgodno艣ci zamierzenia budowlanego z przepisami.
Art. 5. 1. Obiekt budowlany wraz ze zwi膮zanymi z nim urz膮dzeniami budowlanymi nale偶y, bior膮c pod uwag臋 przewidywany okres u偶ytkowania, projektowa膰 i budowa膰 w spos贸b okre艣lony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniaj膮c:
1) spe艂nienie wymaga艅 podstawowych dotycz膮cych:
a) bezpiecze艅stwa konstrukcji,
b) bezpiecze艅stwa po偶arowego,
c) bezpiecze艅stwa u偶ytkowania,
d) odpowiednich warunk贸w higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony 艣rodowiska,
e) ochrony przed ha艂asem i drganiami,
f) odpowiedniej charakterystyki energetycznej budynku oraz racjonalizacji u偶ytkowania energii;

2) warunki u偶ytkowe zgodne z przeznaczeniem obiektu, w szczeg贸lno艣ci w zakresie:
a) zaopatrzenia w wod臋 i energi臋 elektryczn膮 oraz, odpowiednio do potrzeb, w energi臋 ciepln膮 i paliwa, przy za艂o偶eniu efektywnego wykorzystania tych czynnik贸w,
b) usuwania 艣ciek贸w, wody opadowej i odpad贸w;
2a) mo偶liwo艣膰 dost臋pu do us艂ug telekomunikacyjnych, w szczeg贸lno艣ci w zakresie szerokopasmowego dost臋pu do Internetu;
3) mo偶liwo艣膰 utrzymania w艂a艣ciwego stanu technicznego;
4) niezb臋dne warunki do korzystania z obiekt贸w u偶yteczno艣ci publicznej i mieszkaniowego budownictwa wielorodzinnego przez osoby niepe艂nosprawne, w szczeg贸lno艣ci poruszaj膮ce si臋 na w贸zkach inwalidzkich;
5) warunki bezpiecze艅stwa i higieny pracy;
6) ochron臋 ludno艣ci, zgodnie z wymaganiami obrony cywilnej;
7) ochron臋 obiekt贸w wpisanych do rejestru zabytk贸w oraz obiekt贸w obj臋tych ochron膮 konserwatorsk膮;
8) odpowiednie usytuowanie na dzia艂ce budowlanej;
9) poszanowanie, wyst臋puj膮cych w obszarze oddzia艂ywania obiektu, uzasadnionych interes贸w os贸b trzecich, w tym zapewnienie dost臋pu do drogi publicznej;
10) warunki bezpiecze艅stwa i ochrony zdrowia os贸b przebywaj膮cych na terenie budowy.
2. Obiekt budowlany nale偶y u偶ytkowa膰 w spos贸b zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony 艣rodowiska oraz utrzymywa膰 w nale偶ytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczaj膮c do nadmiernego pogorszenia jego w艂a艣ciwo艣ci u偶ytkowych i sprawno艣ci technicznej, w szczeg贸lno艣ci w zakresie zwi膮zanym z wymaganiami, o kt贸rych mowa w ust. 1 pkt 1鈥7.
2a. W nowych budynkach oraz istniej膮cych budynkach poddawanych przebudowie lub przedsi臋wzi臋ciu s艂u偶膮cemu poprawie efektywno艣ci energetycznej w rozumieniu przepis贸w o efektywno艣ci energetycznej, kt贸re s膮 u偶ytkowane przez jednostki sektora finans贸w publicznych w rozumieniu przepis贸w o finansach publicznych, zaleca si臋 stosowanie urz膮dze艅 wykorzystuj膮cych energi臋 wytworzon膮 w odnawialnych 藕r贸d艂ach energii, a tak偶e technologie maj膮ce na celu budow臋 budynk贸w o wysokiej charakterystyce energetycznej.
<2b. W przypadku rob贸t budowlanych polegaj膮cych na dociepleniu budynku, obejmuj膮cych ponad 25% powierzchni przegr贸d zewn臋trznych tego budynku, nale偶y spe艂ni膰 wymagania minimalne dotycz膮ce energooszcz臋dno艣ci i ochrony cieplnej przewidziane w przepisach techniczno-budowlanych dla przebudowy budynku.>
[3. Dla budynku oddawanego do u偶ytkowania oraz dla budynku, lokalu mieszkalnego, a tak偶e cz臋艣ci budynku stanowi膮cej samodzieln膮 ca艂o艣膰 techniczno-u偶ytkow膮, w przypadkach, o kt贸rych mowa w ust. 4, dokonuje si臋 oceny charakterystyki energetycznej w formie 艣wiadectwa charakterystyki energetycznej zawieraj膮cego okre艣lenie wielko艣ci energii w kWh/m2/rok niezb臋dnej do zaspokojenia r贸偶nych potrzeb zwi膮zanych z u偶ytkowaniem budynku, a tak偶e wskazanie mo偶liwych do realizacji rob贸t budowlanych, mog膮cych poprawi膰 pod wzgl臋dem op艂acalno艣ci ich charakterystyk臋 energetyczn膮. 艢wiadectwo charakterystyki energetycznej wa偶ne jest 10 lat.
4. W przypadku um贸w, na podstawie kt贸rych nast臋puje:
1) przeniesienie w艂asno艣ci:
a) budynku,
b) lokalu mieszkalnego, z wyj膮tkiem przeniesienia w艂asno艣ci lokalu na podstawie umowy zawartej mi臋dzy osob膮, kt贸rej przys艂uguje sp贸艂dzielcze prawo do lokalu, a sp贸艂dzielni膮 mieszkaniow膮 lub
c) b臋d膮cej nieruchomo艣ci膮 cz臋艣ci budynku stanowi膮cej samodzieln膮 ca艂o艣膰 techniczno-u偶ytkow膮, albo
2) zbycie sp贸艂dzielczego w艂asno艣ciowego prawa do lokalu
鈥 zbywca przekazuje nabywcy odpowiednie 艣wiadectwo charakterystyki energetycznej;
3) powstanie stosunku najmu budynku, lokalu mieszkalnego lub cz臋艣ci budynku stanowi膮cej samodzieln膮 ca艂o艣膰 techniczno-u偶ytkow膮 鈥 wynajmuj膮cy udost臋pnia najemcy odpowiednie 艣wiadectwo charakterystyki energetycznej.
4a. W przypadkach, o kt贸rych mowa w ust. 4, 艣wiadectwo charakterystyki energetycznej nie mo偶e by膰 sporz膮dzone przez w艂a艣ciciela budynku, lokalu lub b臋d膮cej nieruchomo艣ci膮 cz臋艣ci budynku stanowi膮cej samodzieln膮 ca艂o艣膰 techniczno-u偶ytkow膮 oraz osob臋, kt贸rej przys艂uguje sp贸艂dzielcze w艂asno艣ciowe prawo do lokalu.
5. W budynkach zasilanych z sieci ciep艂owniczej oraz w budynkach z instalacj膮 centralnego ogrzewania zasilan膮 ze 藕r贸d艂a w budynku lub poza nim, 艣wiadectwo charakterystyki energetycznej lokalu mieszkalnego mo偶e by膰 opracowane na podstawie 艣wiadectwa charakterystyki energetycznej budynku. Przepisu nie stosuje si臋 do lokali mieszkalnych posiadaj膮cych w艂asne instalacje ogrzewcze.
5a. W przypadku okre艣lonym w ust. 5, w艂a艣ciciel lub zarz膮dca budynku ma obowi膮zek uzyskania 艣wiadectwa charakterystyki energetycznej budynku i przekazania jego kopii nieodp艂atnie w艂a艣cicielowi lokalu mieszkalnego lub osobie, kt贸rej przys艂uguje sp贸艂dzielcze w艂asno艣ciowe prawo do lokalu, w terminie nie d艂u偶szym ni偶 6 miesi臋cy od dnia z艂o偶enia przez niego wniosku w tej sprawie.
5b. 艢wiadectwo charakterystyki energetycznej lokalu mieszkalnego nale偶膮cego do grupy lokali mieszkalnych o jednakowych rozwi膮zaniach konstrukcyjno-mate-ria艂owych i instalacyjnych oraz o takim samym stopniu zu偶ycia maj膮cym wp艂yw na jako艣膰 energetyczn膮 lokalu mieszkalnego i stwierdzonym na podstawie:
1) budowlanej dokumentacji technicznej,
2) inwentaryzacji techniczno-budowlanej, w przypadku braku budowlanej dokumentacji technicznej
鈥 mo偶e by膰 opracowane w oparciu o wykonan膮 dla jednego z tych lokali charakterystyk臋 energetyczn膮 oraz ocen臋 tej charakterystyki.
6. 艢wiadectwo charakterystyki energetycznej zawieraj膮ce nieprawdziwe informacje o wielko艣ci energii jest wad膮 fizyczn膮 rzeczy w rozumieniu przepis贸w ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. 鈥 Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z p贸藕n. zm.2)) o r臋kojmi za wady.

7. Przepis贸w ust. 3鈥6 nie stosuje si臋 do budynk贸w:
1) podlegaj膮cych ochronie na podstawie przepis贸w o ochronie zabytk贸w i opiece nad zabytkami;
2) u偶ywanych jako miejsca kultu i do dzia艂alno艣ci religijnej;
3) przeznaczonych do u偶ytkowania w czasie nie d艂u偶szym ni偶 2 lata;
4) niemieszkalnych s艂u偶膮cych gospodarce rolnej;
5) przemys艂owych i gospodarczych o zapotrzebowaniu na energi臋 nie wi臋kszym ni偶 50 kWh/m2/rok;
6) mieszkalnych przeznaczonych do u偶ytkowania nie d艂u偶ej ni偶 4 miesi膮ce w roku;
7) wolnostoj膮cych o powierzchni u偶ytkowej poni偶ej 50 m2.
8. 艢wiadectwo charakterystyki energetycznej budynku, lokalu mieszkalnego lub cz臋艣ci budynku stanowi膮cej samodzieln膮 ca艂o艣膰 techniczno-u偶ytkow膮 mo偶e sporz膮dza膰 osoba, kt贸ra:
1) posiada pe艂n膮 zdolno艣膰 do czynno艣ci prawnych;
2) uko艅czy艂a, w rozumieniu przepis贸w o szkolnictwie wy偶szym, co najmniej:
a) studia magisterskie albo
b) studia in偶ynierskie na kierunkach: architektura, budownictwo, in偶ynieria 艣rodowiska, energetyka lub pokrewnych;
3) nie by艂a karana za przest臋pstwo przeciwko mieniu, wiarygodno艣ci dokument贸w, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieni臋dzmi i papierami warto艣ciowymi lub za przest臋pstwo skarbowe;
4) posiada uprawnienia budowlane w specjalno艣ci architektonicznej, konstrukcyjno-budowlanej lub instalacyjnej albo odby艂a szkolenie i z艂o偶y艂a z wynikiem pozytywnym egzamin przed ministrem w艂a艣ciwym do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa.
9. Minister w艂a艣ciwy do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa okre艣li, w drodze rozporz膮dzenia, spos贸b przeprowadzania i zakres programowy szkolenia oraz egzaminu, o kt贸rych mowa w ust. 8 pkt 4, warunki i wysoko艣膰 odp艂atno艣ci za szkolenie i post臋powanie egzaminacyjne maj膮c na uwadze zapewnienie odpowiedniego poziomu edukacyjnego szkole艅 w celu zagwarantowania rzetelnego i sprawnego przygotowania kandydat贸w do egzaminu.
10. Wp艂ywy z op艂at za post臋powania egzaminacyjne stanowi膮 doch贸d bud偶etu pa艅stwa.
11. Za r贸wnorz臋dne z odbyciem szkolenia oraz z艂o偶eniem z wynikiem pozytywnym egzaminu, o kt贸rych mowa w ust. 8 pkt 4 uznaje si臋 uko艅czenie, nie mniej ni偶 rocznych, studi贸w podyplomowych na kierunkach: architektura, budownictwo, in偶yniera 艣rodowiska, energetyka lub pokrewne w zakresie audytu energetycznego na potrzeby termomodernizacji oraz oceny energetycznej budynk贸w.
12. Program studi贸w podyplomowych, o kt贸rych mowa w ust. 11, powinien uwzgl臋dnia膰 problematyk臋 obj臋t膮 programem szkole艅 okre艣lonym, w drodze rozporz膮dzenia, o kt贸rym mowa w ust. 9. Minister w艂a艣ciwy do spraw szkolnictwa wy偶szego zatwierdza po zaopiniowaniu przez ministra w艂a艣ciwego do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa proponowany przez wydzia艂y szk贸艂 wy偶szych program studi贸w podyplomowych.
13. Obywatel pa艅stwa cz艂onkowskiego Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub pa艅stwa cz艂onkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) 鈥 strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, mo偶e dokonywa膰 oceny charakterystyki energetycznej budynku, lokalu mieszkalnego lub cz臋艣ci budynku stanowi膮cej samodzieln膮 ca艂o艣膰 techniczno-u偶ytkow膮 i sporz膮dza膰 艣wiadectwo charakterystyki energetycznej budynku, lokalu mieszkalnego lub cz臋艣ci budynku stanowi膮cej samodzieln膮 ca艂o艣膰 techniczno-u偶ytkow膮 po uznaniu kwalifikacji nabytych w tych pa艅stwach, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 18 marca 2008 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w pa艅stwach cz艂onkowskich Unii Europejskiej (Dz. U. Nr 63, poz. 394).
14. Minister w艂a艣ciwy do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa prowadzi w formie elektronicznej rejestr os贸b, kt贸re z艂o偶y艂y z wynikiem pozytywnym egzamin, o kt贸rym mowa w ust. 8 pkt 4, oraz os贸b, kt贸re uko艅czy艂y studia podyplomowe, o kt贸rych mowa w ust. 11.
15. W rejestrze, o kt贸rym mowa w ust. 14, wpisuje si臋 nast臋puj膮ce dane:

1) numer wpisu;
2) numer uprawnienia;
3) dat臋 wpisu;
4) imi臋 i nazwisko;
5) data i miejsce urodzenia;
6) adres do korespondencji;
7) numer telefonu i faksu.]
[Art. 51. 1. Osoba posiadaj膮ca uprawnienia do sporz膮dzania 艣wiadectw charakterystyki energetycznej budynku, lokalu mieszkalnego lub cz臋艣ci budynku stanowi膮cej samodzieln膮 ca艂o艣膰 techniczno-u偶ytkow膮 traci je w przypadku:
1) skazania prawomocnym wyrokiem za pope艂nienie przest臋pstwa, o kt贸rym mowa w art. 5 ust. 8 pkt 3;
2) pozbawienia praw publicznych;
3) ca艂kowitego lub cz臋艣ciowego ubezw艂asnowolnienia;
4) niedope艂nienia obowi膮zk贸w lub naruszenia zakaz贸w okre艣lonych w art. 5 ust. 4a oraz art. 52 ust. 1, po przeprowadzeniu, przez ministra w艂a艣ciwego do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, post臋powania wyja艣niaj膮cego w sprawie utraty uprawnie艅.
2. Minister w艂a艣ciwy do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa prowadzi w formie elektronicznej rejestr os贸b, kt贸re utraci艂y uprawnienia do sporz膮dzania 艣wiadectw charakterystyki energetycznej budynku, lokalu mieszkalnego lub cz臋艣ci budynku stanowi膮cej samodzieln膮 ca艂o艣膰 techniczno-u偶ytkow膮 w przypadkach, o kt贸rych mowa w ust. 1. Rejestr zawiera dane, o kt贸rych mowa w art. 5 ust. 15 pkt 1鈥5.
3. W przypadku, o kt贸rym mowa w ust. 1 pkt 1鈥3, minister w艂a艣ciwy do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mie-szkalnictwa, na podstawie prawomocnego orzeczenia s膮du, wpisuje z urz臋du do rejestru, o kt贸rym mowa w ust. 2, osoby, kt贸re utraci艂y uprawnienia do sporz膮dzania 艣wiadectw charakterystyki energetycznej budynku, lokalu mieszkalnego lub cz臋艣ci budynku stanowi膮cej samodzieln膮 ca艂o艣膰 techniczno-u偶ytkow膮.
4. W przypadku powzi臋cia informacji o niedope艂nieniu obowi膮zk贸w lub naruszeniu zakaz贸w, o kt贸rych mowa w art. 5 ust. 4a oraz art. 52 ust. 1, przez osob臋 uprawnion膮 do sporz膮dzania 艣wiadectw charakterystyki energetycznej budynku,lokalu mieszkalnego lub cz臋艣ci budynku stanowi膮cej samodzieln膮 ca艂o艣膰 techniczno-u偶ytkow膮, minister w艂a艣ciwy do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa wszczyna, z urz臋du lub na wniosek osoby, kt贸ra zleci艂a osobie uprawnionej sporz膮dzenie 艣wiadectwa charakterystyki energetycznej budynku, lokalu mieszkalnego lub cz臋艣ci budynku stanowi膮cej samodzieln膮 ca艂o艣膰 techniczno-u偶ytkow膮, post臋powanie w sprawie utraty uprawnie艅.
5. W przypadku ustalenia, 偶e osoba uprawniona do sporz膮dzania 艣wiadectw charakterystyki energetycznej budynku, lokalu mieszkalnego lub cz臋艣ci budynku stanowi膮cej samodzieln膮 ca艂o艣膰 techniczno-u偶ytkow膮 nie dope艂ni艂a obowi膮zk贸w lub naruszy艂a zakazy, o kt贸rych mowa w art. 5 ust. 4a oraz art. 52 ust. 1, minister w艂a艣ciwy do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa orzeka, w drodze decyzji, o utracie przez t臋 osob臋 uprawnie艅 do sporz膮dzania 艣wiadectw charakterystyki energetycznej budynku, lokalu mieszkalnego lub cz臋艣ci budynku stanowi膮cej samodzieln膮 ca艂o艣膰 techniczno-u偶ytkow膮. Wpisanie tej osoby do rejestru, o kt贸rym mowa w ust. 2, nast臋puje z dniem, gdy decyzja stanie si臋 ostateczna.
6. Od decyzji, o kt贸rej mowa w ust. 5, nie s艂u偶y odwo艂anie. Strona niezadowolona z decyzji mo偶e zwr贸ci膰 si臋 do ministra w艂a艣ciwego do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, w terminie 2 miesi臋cy od dnia dor臋czenia decyzji, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje si臋 odpowiednio przepisy Kodeksu post臋powania administracyjnego dotycz膮ce odwo艂a艅 od decyzji.
7. W przypadku ustania przyczyny wpisania do rejestru, o kt贸rym mowa w ust. 2, na wniosek zainteresowanego, minister w艂a艣ciwy do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa niezw艂ocznie wykre艣la wpis, z zastrze偶eniem ust. 8.
8. W przypadku utraty uprawnie艅 na podstawie decyzji, o kt贸rej mowa w ust. 5, ponowne ich uzyskanie mo偶e nast膮pi膰 wy艂膮cznie w wyniku pozytywnego z艂o偶enia egzaminu, o kt贸rym mowa w art. 5 ust. 8 pkt 4. Do egzaminu mo偶na przyst膮pi膰 nie wcze艣niej ni偶 po up艂ywie 12 miesi臋cy, licz膮c od dnia utraty uprawnie艅.]lokalu mieszkalnego lub cz臋艣ci budynku stanowi膮cej samodzieln膮 ca艂o艣膰 techniczno-u偶ytkow膮, minister w艂a艣ciwy do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa wszczyna, z urz臋du lub na wniosek osoby, kt贸ra zleci艂a osobie uprawnionej sporz膮dzenie 艣wiadectwa charakterystyki energetycznej budynku, lokalu mieszkalnego lub cz臋艣ci budynku stanowi膮cej samodzieln膮 ca艂o艣膰 techniczno-u偶ytkow膮, post臋powanie w sprawie utraty uprawnie艅.
[Art. 52. 1. Osoba sporz膮dzaj膮ca 艣wiadectwo charakterystyki energetycznej budynku, lokalu mieszkalnego lub cz臋艣ci budynku stanowi膮cej samodzieln膮 ca艂o艣膰 techniczno-u偶ytkow膮 obowi膮zana jest:
1) przechowywa膰 sporz膮dzone 艣wiadectwa przez okres 10 lat;
2) wykonywa膰 czynno艣ci zwi膮zane ze sporz膮dzaniem 艣wiadectwa charakterystyki energetycznej z nale偶yt膮 staranno艣ci膮 uwzgl臋dniaj膮c w szczeg贸lno艣ci rozw贸j wiedzy technicznej oraz zmiany w przepisach prawa;
3) zawrze膰 umow臋 ubezpieczenia odpowiedzialno艣ci cywilnej za szkody wyrz膮dzone w zwi膮zku ze sporz膮dzaniem 艣wiadectwa charakterystyki energetycznej.
2. Minister w艂a艣ciwy do spraw instytucji finansowych, w porozumieniu z ministrem w艂a艣ciwym do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, po zasi臋gni臋ciu opinii Polskiej Izby Ubezpiecze艅, okre艣li, w drodze rozporz膮dzenia, szczeg贸艂owy zakres ubezpieczenia obowi膮zkowego, o kt贸rym mowa w ust. 1 pkt 3, termin powstania obowi膮zku ubezpieczenia oraz minimaln膮 sum臋 gwarancyjn膮, bior膮c w szczeg贸lno艣ci pod uwag臋 zakres zada艅 realizowanych przez osob臋 sporz膮dzaj膮c膮 艣wiadectwo charakterystyki energetycznej.]
Art. 5a. 1. W przypadku budowy obiektu liniowego, kt贸rego przebieg zosta艂 ustalony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a tak偶e wykonywania innych rob贸t budowlanych dotycz膮cych obiektu liniowego, gdy liczba stron w post臋powaniu przekracza 20, stosuje si臋 przepis art. 49 Kodeksu post臋powania administracyjnego.
2. Przepisu ust. 1 nie stosuje si臋 do inwestora oraz w艂a艣cicieli, u偶ytkownik贸w wieczystych i zarz膮dc贸w nieruchomo艣ci, je偶eli na tych nieruchomo艣ciach s膮 lub b臋d膮 wykonywane roboty budowlane.
[Art. 6. Dla dzia艂ek budowlanych lub teren贸w, na kt贸rych jest przewidziana budowa obiekt贸w budowlanych lub funkcjonalnie powi膮zanych zespo艂贸w obiekt贸w budowlanych, nale偶y zaprojektowa膰 odpowiednie zagospodarowanie, zgodnie z wymaganiami art. 5, zrealizowa膰 je przed oddaniem tych obiekt贸w (zespo艂贸w) do u偶ytkowania oraz zapewni膰 utrzymanie tego zagospodarowania we w艂a艣ciwym stanie techniczno-u偶ytkowym przez okres istnienia obiekt贸w (zespo艂贸w) budowlanych.]

<Art. 6. Dla dzia艂ek budowlanych lub teren贸w, na kt贸rych jest przewidziana budowa obiekt贸w budowlanych lub funkcjonalnie powi膮zanych zespo艂贸w obiekt贸w budowlanych, nale偶y zaprojektowa膰 odpowiednie zagospodarowanie, zgodnie z wymaganiami art. 5 ust. 1鈥2b, zrealizowa膰 je przed oddaniem tych obiekt贸w (zespo艂贸w) do u偶ytkowania oraz zapewni膰 utrzymanie tego zagospodarowania we w艂a艣ciwym stanie techniczno-u偶ytkowym przez okres istnienia obiekt贸w (zespo艂贸w) budowlanych.>
Art. 7. 1. Do przepis贸w techniczno-budowlanych zalicza si臋:
[1) warunki techniczne, jakim powinny odpowiada膰 obiekty budowlane i ich usytuowanie, uwzgl臋dniaj膮ce wymagania, o kt贸rych mowa w art. 5;]
<1) warunki techniczne, jakim powinny odpowiada膰 obiekty budowlane i ich usytuowanie, uwzgl臋dniaj膮ce wymagania, o kt贸rych mowa w art. 5 ust. 1鈥2b;>
2) warunki techniczne u偶ytkowania obiekt贸w budowlanych.
2. Warunki, o kt贸rych mowa w ust. 1 pkt 1, okre艣l膮, w drodze rozporz膮dzenia:
1) minister w艂a艣ciwy do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa dla budynk贸w oraz zwi膮zanych z nimi urz膮dze艅;
2) w艂a艣ciwi ministrowie, w porozumieniu z ministrem w艂a艣ciwym do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, dla obiekt贸w budowlanych niewymienionych w pkt 1.
3. Warunki, o kt贸rych mowa w ust. 1 pkt 2, mog膮 okre艣li膰, w drodze rozporz膮dzenia:
1) minister w艂a艣ciwy do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa 鈥 dla budynk贸w mieszkalnych;
2) w艂a艣ciwi ministrowie, w porozumieniu z ministrem w艂a艣ciwym do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa 鈥 dla innych obiekt贸w budowlanych.
Art. 8. Rada Ministr贸w mo偶e okre艣li膰, w drodze rozporz膮dzenia, dodatkowe warunki techniczne, jakim powinny odpowiada膰 budynki s艂u偶膮ce bezpiecze艅stwu lub obronno艣ci pa艅stwa, albo kt贸rych przepis贸w, wydanych na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1, nie stosuje si臋 do tych budynk贸w.
Art. 9. 1. W przypadkach szczeg贸lnie uzasadnionych dopuszcza si臋 odst臋pstwo od przepis贸w techniczno-budowlanych, o kt贸rych mowa w art. 7. Odst臋pstwo nie mo偶e powodowa膰 zagro偶enia 偶ycia ludzi lub bezpiecze艅stwa mienia, a w stosunku do obiekt贸w, o kt贸rych mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 鈥 ograniczenia dost臋pno艣ci dla os贸b niepe艂nosprawnych oraz nie powinno powodowa膰 pogorszenia warunk贸w zdrowotno-sanitarnych i u偶ytkowych, a tak偶e stanu 艣rodowiska, po spe艂nieniu okre艣lonych warunk贸w zamiennych.
2. W艂a艣ciwy organ, po uzyskaniu upowa偶nienia ministra, kt贸ry ustanowi艂 przepisy techniczno-budowlane, w drodze postanowienia, udziela b膮d藕 odmawia zgody na odst臋pstwo.
3. Wniosek do ministra, o kt贸rym mowa w ust. 2, w sprawie upowa偶nienia do udzielenia zgody na odst臋pstwo w艂a艣ciwy organ sk艂ada przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budow臋. Wniosek powinien zawiera膰:
1) charakterystyk臋 obiektu oraz, w miar臋 potrzeby, projekt zagospodarowania dzia艂ki lub terenu, a je偶eli odst臋pstwo mog艂oby mie膰 wp艂yw na 艣rodowisko lub nieruchomo艣ci s膮siednie 鈥 r贸wnie偶 projekty zagospodarowania tych nieruchomo艣ci, z uwzgl臋dnieniem istniej膮cej i projektowanej zabudowy;
2) szczeg贸艂owe uzasadnienie konieczno艣ci wprowadzenia odst臋pstwa;
3) propozycje rozwi膮za艅 zamiennych;
4) pozytywn膮 opini臋 wojew贸dzkiego konserwatora zabytk贸w w odniesieniu do obiekt贸w budowlanych wpisanych do rejestru zabytk贸w oraz innych obiekt贸w budowlanych usytuowanych na obszarach obj臋tych ochron膮 konserwatorsk膮;
5) w zale偶no艣ci od potrzeb 鈥 pozytywn膮 opini臋 innych zainteresowanych organ贸w.
4. Minister, o kt贸rym mowa w ust. 2, mo偶e uzale偶ni膰 upowa偶nienie do wyra偶enia zgody na odst臋pstwo od spe艂nienia dodatkowych warunk贸w.
Art. 10. Wyroby wytworzone w celu zastosowania w obiekcie budowlanym w spos贸b trwa艂y, o w艂a艣ciwo艣ciach u偶ytkowych, umo偶liwiaj膮cych prawid艂owo zaprojektowanym i wykonanym obiektom budowlanym spe艂nienie wymaga艅 podstawowych, o kt贸rych mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, mo偶na stosowa膰 przy wykonywaniu rob贸t budowlanych wy艂膮cznie, je偶eli wyroby te zosta艂y wprowadzone do obrotu zgodnie z przepisami odr臋bnymi.
Art. 10a. (uchylony).
Art. 11. 1. Minister w艂a艣ciwy do spraw zdrowia okre艣li, w drodze rozporz膮dzenia, dopuszczalne st臋偶enia i nat臋偶enia czynnik贸w szkodliwych dla zdrowia wydzielanych przez materia艂y budowlane, urz膮dzenia i elementy wyposa偶enia w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi.
2. Minister w艂a艣ciwy do spraw rolnictwa, w porozumieniu z ministrem w艂a艣ciwym do spraw zdrowia, mo偶e okre艣li膰, w drodze rozporz膮dzenia, dopuszczalne st臋偶enia i nat臋偶enia czynnik贸w szkodliwych w pomieszczeniach przeznaczonych dla zwierz膮t.

* 1) Niniejsza ustawa wdra偶a postanowienia nast臋puj膮cych dyrektyw Unii Europejskiej:
1) dyrektywy Rady 92/57/EWG z dnia 24 czerwca 1992 r. w sprawie wdro偶enia minimalnych wymaga艅 bezpiecze艅stwa i ochrony zdrowia na tymczasowych lub ruchomych budowach (贸sma szczeg贸艂owa dyrektywa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG) (Dz. Urz. WE L 245 z 26.08.1992, str. 6; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 2, str. 71);