艢ciernice trzpieniowe

艢ciernice trzpieniowe

W艂a艣ciwie ka偶dy proces obr贸bki materia艂u ko艅czy si臋 wyg艂adzaniem jego powierzchni. Maj膮c specjalistyczn膮 wiedz臋, umiej臋tno艣ci, odpowiednie narz臋dzia i materia艂y 艣cierne, mo偶emy t臋 czynno艣膰 wykona膰 samodzielnie. Podstawowa zasada g艂osi, 偶e do wyg艂adzenia powierzchni mi臋kkich (drewno, metale mi臋kkie) wykorzystywane s膮 艣ciernice twarde. S膮 one r贸wnie偶 przydatne w szlifowaniu na mokro, czyli wtedy, kiedy jest stosowane ch艂odziwo. W przypadku materia艂贸w twardych (kamie艅, stal, szk艂o) stosuje si臋 艣ciernice mi臋kkie. Dob贸r 艣ciernic jest determinowany materia艂em do szlifowania i zakresem prac, kt贸re chcemy wykona膰. Do艣膰 popularnym rodzajem 艣ciernic jest 艣ciernica trzpieniowa.

Czym s膮 艣ciernice trzpieniowe?

艢ciernica trzpieniowa jest rodzajem kamienia szlifierskiego, kt贸ry jest osadzony na trzpieniu o okre艣lonej 艣rednicy. Najcz臋艣ciej spotykane wielko艣ci to: 2, 3, 6, 8, 10, 15, 20, 25 mm. Spotyka si臋 te偶 wi臋ksze 鈥 nawet do 100 mm. R贸偶ne s膮 te偶 kszta艂ty 艣ciernic trzpieniowych. Najpopularniejszy jest walec, ale dost臋pne s膮 艣ciernice: kuliste, sto偶kowe, garnkowe, kulisto-walcowe, ostro艂ukowe. Ta uniwersalno艣膰 wielko艣ci i kszta艂t贸w powoduje, 偶e sprawdzaj膮 si臋 w szlifowaniu niewielkich element贸w, szlifowaniu wewn臋trznym, obr贸bce powierzchni, szlifowaniu spaw贸w, fazowaniu zaokr膮gle艅; st臋piaj膮 ostre kraw臋dzie i ostrz膮 narz臋dzia. Nale偶y pami臋ta膰, 偶e 艣ciernice s膮 niezb臋dnym elementem takich urz膮dze艅 jak: frezy, no偶e kr膮偶kowe, pi艂y tarczowe. Wykorzystywane s膮 te偶 w przemy艣le maszynowym, zak艂adach naprawczych, odlewniach i ku藕niach.

Parametry 艣ciernic trzpieniowych

Dobieraj膮c 艣ciernic臋 nale偶y zwr贸ci膰 uwag臋 przede wszystkim na twardo艣膰. Stopie艅 twardo艣ci natomiast zale偶y od materia艂u z jakiego zosta艂a wykonana. Tu istotn膮 spraw膮 jest zastosowane ziarno. Ziarno mo偶e by膰 minera艂em naturalnym (korund, kwarc, szmergiel, krzemie艅) lub otrzymywanym sztucznie (w臋glik krzemu, elektrokorund, sztuczny diament, w臋glik boru, azotek boru). Ze wzgl臋du na koszty, cz臋艣ciej wykorzystuje si臋 ziarna sztuczne. Przy wytwarzaniu 艣ciernic niezb臋dne jest spoiwo, kt贸re trwale wi膮偶e ziarna z pod艂o偶em. Najpowszechniej stosowanymi spoiwami s膮: ceramiczne, bakelitowe, gumowe, magnezytowe, silikatowe, szelakowe. Za pomoc膮 艣ciernic trzpieniowych mo偶na szlifowa膰 偶eliwo, r贸偶ne gatunki stali, metale nie偶elazne, stal nierdzewn膮, a tak偶e drewno, tworzywa sztuczne o r贸偶nej twardo艣ci i gumy. Wa偶nym parametrem s膮 kszta艂t i wielko艣膰. 艢ciernice o ma艂ej 艣rednicy s膮 wykorzystywane w miejscach trudnodost臋pnych.

O czym warto wiedzie膰 dobieraj膮c 艣ciernice trzpieniowe?

Wyb贸r odpowiedniej 艣ciernicy wp艂ywa na ko艅cowy efekt pracy. Z tego powodu warto sobie przyswoi膰 podstawowe zasady przy jej wyborze:

  • do twardych materia艂贸w u偶ywa si臋 mi臋kkich 艣ciernic, do mi臋kkich twardej (przy szlifowaniu materia艂u twardego, ziarna 艣cierne szybko si臋 t臋pi膮, a mi臋kka 艣ciernica umo偶liwia ich szybkie usuni臋cie i ods艂oni臋cie nowej ostrej warstwy, przy mi臋kkim materiale ziarna t臋pi膮 si臋 wolniej, dzi臋ki czemu u偶ywanie twardej 艣ciernicy jest bardziej ekonomiczne),
  • do szlifowania wi臋kszych powierzchni, lub powierzchni przerywanych, u偶ywa si臋 艣ciernic mi臋kkich,
  • 艣ciernice mi臋kkie s膮 stosowane przy materia艂ach, gdzie niedopuszczalne jest wydzielanie si臋 du偶ej ilo艣ci ciep艂a,
  • 艣ciernice o 艣rednicach poni偶ej 30 mm powinny by膰 drobnoziarniste i twarde,
  • przy szlifowaniu na sucho u偶ywa si臋 艣ciernic mi臋kkich,
  • do szlifowania gwint贸w, materia艂贸w o niewielkiej 艣rednicy, detali cienko艣ciennych nale偶y wybra膰 艣ciernice twarde, a nawet bardzo twarde,
  • przy obrabianiu kraw臋dzi u偶ywa si臋 艣ciernic twardych.

U偶ywanie 艣ciernic trzpieniowych 鈥 zasady bezpiecze艅stwa

Wszystkie rodzaje 艣ciernic podatne s膮 na 艂amanie i uszkodzenia mechaniczne. Powinny by膰 przechowywane w odpowiednich warunkach 鈥 chodzi o temperatur臋 i wilgotno艣膰. Podczas prac szlifierskich nale偶y zadba膰 o bezpiecze艅stwo. Obrabiany przedmiot musi by膰 umieszczony tak, by si臋 nie przesuwa艂. Prace nale偶y przeprowadza膰 w sporej odleg艂o艣ci od materia艂贸w 艂atwopalnych. Dobrze jest przewidzie膰 kierunek iskier podczas szlifowania. Szlifowanie kamienia lub innych materia艂贸w, kt贸re mog膮 si臋 kurzy膰, lepiej jest wykona膰 na 艣wie偶ym powietrzu. W innym przypadku, dodatkowym zabezpieczeniem powinna by膰 maseczka. Niezb臋dne s膮 oczywi艣cie inne 艣rodki ochrony osobistej: fartuch i godle. Nawet przy wykonywaniu prostych czynno艣ci obr贸bki materia艂u, z u偶yciem 艣ciernic trzpieniowych, nale偶y zachowa膰 podstawowe zasady bezpiecze艅stwa.

Tekst: Bogumi艂a Pierzchanowska

Fot. pixabay