Domy kopu┼éowe w Polsce ÔÇô nowy trend w budownictwie?

Przez tysi─ůclecia w budownictwie jednorodzinnym dominowa┼éy k─ůty proste. To one wyznacza┼éy wygl─ůd i kszta┼ét domu lub mieszkania. Co prawda w architekturze przewija┼éy si─Ö te┼╝ budynki zaokr─ůglone, nie maj─ůce k─ůt├│w, ale dedykowane by┼éy g┼é├│wnie ┼Ťwi─ůtyniom, stadionom i innym tego typu obiektom. W ostatnich latach do┼Ť─ç interesuj─ůco przedstawia si─Ö koncepcja domu kopu┼éowego, kt├│ra nie jest jeszcze w Polsce zbyt popularna, ale warto wiedzie─ç, jakie s─ů zalety i wady tego typu rozwi─ůzania.

Czym s─ů domy kopu┼éowe?

Dom kopu┼éowy budowany jest na kszta┼écie ko┼éa i charakteryzuje si─Ö dachem o kszta┼écie kopu┼éy. Pierwsze budynki kopu┼éowe budowali Rzymianie, bardzo popularne by┼éy te┼╝ w okresie renesansu. By┼éy to jednak budowle o charakterze religijnym. Trudno┼Ťci konstrukcyjne spowodowa┼éy spadek popularno┼Ťci kopu┼éy. Pocz─ůtek wsp├│┼éczesnym domom kopu┼éowym da┼éo planetarium zaprojektowane przez architekta Walthera Bauersfelda po pierwszej wojnie ┼Ťwiatowej. Interesuj─ůc─ů propozycja by┼éy tzw. domy ba┼äkowe, kt├│rych pomys┼é pochodzi┼é od ameryka┼äskiego architekta Waltera Neffa. Planowano, ┼╝e powstanie 400 tysi─Öcy tego typu dom├│w, z czego uda┼éo si─Ö zbudowa─ç w latach 30-tych ledwie 2500 budynk├│w. Prawdziwy boom na domy kopu┼éowe narodzi┼é si─Ö w Stanach Zjednoczonych, w latach 60-tych ubieg┼éego wieku, a obecnie do wielkich admirator├│w tego pomys┼éu nale┼╝─ů Japo┼äczycy, kt├│rzy buduj─ů najwi─Öcej dom├│w kopu┼éowych na ┼Ťwiecie. Wi─ů┼╝e si─Ö to z du┼╝─ů wytrzyma┼éo┼Ťci─ů i bezpiecze┼ästwem konstrukcji, co nie jest bez znaczenia w rejonie nawiedzanym przez trz─Ösienia ziemi. W Polsce domy kopu┼éowe s─ů na razie nowo┼Ťci─ů i poniek─ůd ekstrawagancj─ů. Warto jednak zapozna─ç si─Ö z ich zaletami i wadami. Mo┼╝e to trendy przysz┼éo┼Ťci?

Budowa domu kopułowego

Istniej─ů r├│┼╝ne technologi─Ö budowy domu kopu┼éowego. Najcz─Ö┼Ťciej tworzy si─Ö kopu┼é─Ö geodezyjn─ů, zbudowan─ů z tr├│jk─ůtnych element├│w. Struktura zasadnicza powstaje ze stali lub drewna. Nast─Öpnie jest zabudowywana aluminium, papierem smo┼éowym, p┼éytami PCV, sklejk─ů, polistyrenem, szk┼éem akrylowym lub w┼é├│knem szklanym. Inna technika to tworzenie domu o charakterze monolitu. Najcz─Ö┼Ťciej elewacja powstaje wtedy z g┼éadkiego betonu. Domy kopu┼éowe s─ů tak trwa┼ée, ┼╝e nie ma potrzeby instalowania wewn─ůtrz budynku wspornik├│w w postaci kolumn lub tramp├│w. Konstrukcja pozwala r├│wnie┼╝ na dowolne planowanie drzwi i okien w bryle budynku. Budow─ů domu kopu┼éowego mo┼╝e si─Ö zaj─ů─ç jedynie firma wyspecjalizowana w tworzeniu tego typu konstrukcji. Pierwszym krokiem w budowie jest przygotowanie fundamentu wype┼énionego betonem, b─Öd─ůcego solidnym wsparciem. Kolejny etap to budowa ┼Ťcian, koncentruj─ůca si─Ö na instalowaniu ┼éuk├│w b─ůd┼║ tr├│jk─ůt├│w tworz─ůcych kszta┼ét kopu┼éy. Dach nie jest oczywi┼Ťcie tradycyjny, ale wykonany z materia┼éu tak wygi─Ötego, by pasowa┼é do formy kopu┼éy. Dopiero wtedy dodane s─ů otwory okienne i drzwiowe oraz izolacja. Decyduj─ůc si─Ö na dom kopu┼éowy nale┼╝y te┼╝ pami─Öta─ç o lokalnych przepisach budowlanych, a pomys┼é na tego typu konstrukcj─Ö nale┼╝y najpierw uzgodni─ç w stosownym urz─Ödzie.

Zalety domów kopułowych

Konstrukcja dom├│w kopu┼éowych jest niezwykle popularna na terenach podatnych na kl─Öski ┼╝ywio┼éowe, ze wzgl─Ödu na ich stabilno┼Ť─ç i wytrzyma┼éo┼Ť─ç. Przeprowadzone eksperymenty potwierdzaj─ů, ┼╝e tego typu dom oprze si─Ö huraganom, tr─ůbom powietrznym i trz─Ösieniom Ziemi. Dla rz─ůd├│w wielu pa┼ästw jest to priorytet w obliczu zmieniaj─ůcego si─Ö klimatu. Kolejn─ů zalet─ů jest energooszcz─Ödno┼Ť─ç, bo domy kopu┼éowe maj─ů dobr─ů izolacj─Ö, dzi─Öki kt├│rej jest ch┼éodniej latem, a cieplej zim─ů. Dzi─Öki temu rachunki za energi─Ö elektryczn─ů b─Öd─ů ni┼╝sze. Sama budowa te┼╝ jest zdecydowanie ta┼äsza, je┼Ťli chodzi o materia┼éy budowlane. Problemem finansowym mo┼╝e by─ç jedynie znalezienie ekipy budowlanej, kt├│ra podejmie si─Ö wykonania projektu. Kolejny plus to czas realizacji, bo budynki powstaj─ů z element├│w prefabrykowanych i lekkich materia┼é├│w. Na nowy dom inwestor czeka maksymalnie 3-4 miesi─ůce.

Je┼Ťli jest tak dobrze, to jakie s─ů wady dom├│w kopu┼éowych?

Jest tak wiele zalet dom├│w kopu┼éowych, ┼╝e powinno by─ç ich znacznie wi─Öcej, tymczasem jest ich niewiele. Z jakiego powodu? C├│┼╝, domy kopu┼éowe maj─ů do┼Ť─ç powa┼╝ne wady. Przede wszystkim trudno je zaaran┼╝owa─ç. Wi─Ökszo┼Ť─ç mebli i sprz─Öt├│w jest jednak dostosowana do pomieszcze┼ä prostok─ůtnych. W przypadku domu kopu┼éowego trudno te┼╝ m├│wi─ç o ewentualnej dobudowie. Problemem mo┼╝e by─ç budowa komina, podzia┼é na pokoje i zabudowa strychu. Nie┼éatwo jest prowadzi─ç r├│┼╝nego typu instalacje. Nie jest to niemo┼╝liwe, ale trudniejsze. Warto te┼╝ wiedzie─ç, ┼╝e dom kopu┼éowy jest niestety do┼Ť─ç ÔÇ×g┼éo┼ŤnyÔÇŁ, bo fale d┼║wi─Ökowe, odbijaj─ůc si─Ö od ┼Ťcian, powoduj─ů tzw. echo.

Dom kopu┼éowy ÔÇô czy warto?

Je┼Ťli chodzi o dom kopu┼éowy w Polsce, to nadal jest to pewnego rodzaju ciekawostka. Niew─ůtpliwie ma wiele zalet, ale jest to rozwi─ůzanie dla os├│b odwa┼╝nych. By─ç mo┼╝e z czasem niedogodno┼Ťci domu kopu┼éowego zostan─ů ograniczone, ale obecnie trzeba si─Ö mocno zastanowi─ç nad wyborem takiego rozwi─ůzania.

Bogumiła Pierzchanowska